Σάκης Παπαδημητρίου

Η σιωπή, ένας αυτόνομος χρόνος περισυλλογής. Γομολάστιχα της ροής. Λειτουργεί ως μέτρο συγκράτησης του μουσικού πληθωρισμού. Ειρηνική αντίσταση, εξάσκηση μοναξιάς, ειρωνεία του κραυγαλέου. Μια πρόταση ανυπαρξίας. Σιωπή και ήχος. Δύο έννοιες που μας απασχολούν και συχνά μας ταλαιπωρούν. Σιωπή και απουσία ήχου δεν είναι ακριβώς το ίδιο. Ισως έτσι φαίνεται αλλά δεν είναι, είτε στην πραγματικότητα (όποια κι αν εννοούμε) είτε στα όνειρα.

Η ατμόσφαιρα φορτίζεται με άπειρους ήχους – μουσικές, θορύβους, λέξεις. Στον δρόμο, στα καταστήματα, ακόμη και σε μερικά ασανσέρ. Οταν ταξιδεύεις με το αεροπλάνο ή το τρένο τα διάσπαρτα ηχεία δυσκολεύουν την αναπνοή. Πρέπει να βρεθεί τρόπος να κλείνουν κατά βούληση και τα αφτιά μας ερμητικά. Μάλλον έκανα λάθος σκέψη γιατί η νυχτερινή αναπνοή έχει άλλα σχέδια.

Συνηθισμένες εικόνες η προετοιμασία πριν από τη συναυλία. Η μεταφορά του πιάνου (σπανίως χωρίς περιπέτειες), το χόρδισμα, τα ηχητικά, φώτα κ.λπ. Εκείνα τα πρώτα δευτερόλεπτα που δοκιμάζω τον ήχο στο συγκεκριμένο πιάνο και στον συγκεκριμένο χώρο. Η πρώτη γνωριμία δια της επαφής. Σ’ αυτό το σημείο έρχεται το όνειρο και μου τα χαλάει. Φυσικά υπάρχει αγωνία. Πρέπει να εξοικειωθώ με όλο το σώμα του πιάνου, με τα δυνατά μέρη και τις αδυναμίες του. Τα πλήκτρα, τα μαρτέλα, τις χορδές, τις μεταλλικές νευρώσεις, τα πεντάλ, το εσωτερικό. Και μετά τους χρωματισμούς, τις εντάσεις, τις προσωπικές παραβιάσεις. Τι εκπλήξεις μπορεί να προκαλέσει με ανορθόδοξες επεμβάσεις. Τι συμβαίνει; Αυτή η σκηνή έχει επαναληφθεί σε όνειρο με παραλλαγές. Ερχεται η στιγμή που περιμένω με ανυπομονησία. Μπροστά μου ανοιχτό το πιάνο με ουρά – μικρή, μεγάλη, έχει κι αυτό σημασία. Γερμανικής, ιαπωνικής, τσέχικης, κινεζικής κατασκευής. Κι αυτό παίζει ρόλο. Ακουμπώ τον δείκτη στο ρε. Εκεί βρίσκεται το κέντρο. Μετά τη σιωπή το ρε. Μονοκύτταρο ρε. Μονάδα ήχου. Σωματικός παράλληλος. Το ρε εσωτερικό μονόχορδο. Ρε άρα υπάρχω. Το θέμα όμως είναι αν ακούγεται το ρε. Στο όνειρο δεν ακούγεται. Πώς θα προχωρήσω χωρίς το ρε; Πώς θα αντιμετωπίσω την κατάσταση; Βλέπω τις κινήσεις μου σαν ένα φωτογραφικό άλμπουμ ζωής. Τι έκανα σε ανάλογες περιπτώσεις; Τι μπορεί να με βοηθήσει; Μια άλλη εικόνα. Περιμένω να φέρουν το όρθιο (δυστυχώς) πιάνο από τη βιτρίνα καταστήματος. Αυτό μόνο βρήκαν. Και τώρα τι κάνουμε; Τι δεν πάει καλά; Μα είναι προφανώς αροντάριστο, σύμφωνα με τη γλώσσα των ειδικών. Πότε θα προλάβω να το εξημερώσω; Θέλει ώρες.

Κινούμαι διαρκώς στο όνειρο. Ξανά ενώπιον των προβλημάτων. Ξαπλώνω κάτω από το πιάνο. Το πεντάλ δεν είναι βιδωμένο αρκετά, θέλει σφίξιμο. Οι σιωπητήρες κινούνται τρελά, δεξιά και αριστερά. Σηκώνομαι. Δοκιμάζω. Πάλι νεκρό. Αφήνω το ρε και πατώ όσα περισσότερα πλήκτρα μπορώ. Το κλαβιέ αδιάφορο, ανεπηρέαστο από την επαφή. Αν είναι δυνατόν. Κανείς άλλος εκεί κοντά. Μια φωνή χωρίς πρόσωπο με ειδοποιεί. Σε λίγο ανοίγουν οι πόρτες. Οι τελευταίες μάταιες προσπάθειες. Η σιωπή επιβάλλεται. Μια άλλη παραλλαγή την οποία χωρίς δισταγμό ονομάζω εφιάλτη, ιδίως όταν συμβαίνει στην κανονική πραγματικότητα – πώς να την πω; Τα γνωστά. Πλησιάζω το πιάνο. Από μακριά φαίνεται ότι έχει σχετικά μικρή ουρά αλλά δείχνει σαν να την έχουν κόψει άσπλαχνα. Το έμαθα το κόλπο. Πρόκειται για καμουφλαρισμένο ηλεκτρικό μηχανισμό με ένδυμα πλαστικοποιημένου πιάνου. Αλλο κακό κι αυτό. Μερικές φορές βρίσκω μια λύση που δεν είναι βέβαια η επιθυμητή. Πιο συχνά όλα τελειώνουν σε ένα αδιέξοδο απουσίας ήχου.