Η αμερικανική οικονομία ανακάμπτει ή υπερθερμαίνεται;

Τα οικονομικά νέα στις Ηνωμένες Πολιτείες τελευταία κυριαρχούνται από ανησυχίες σχετικά με τον πληθωρισμό. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει πληθωρισμός φέτος, αλλά εάν θα αντιπροσωπεύει την «υπερθέρμανση» της οικονομίας στο σύνολό της. Πιθανότατα όχι. Οι προοπτικές για το 2021 και μετά είναι ότι ο πληθωρισμός θα αιωρείται γύρω από τον στόχο της Fed, αντί να πέφτει σταθερά, όπως έχει κάνει τα τελευταία 13 χρόνια. Επιπλέον, η οικονομία των ΗΠΑ αναδύεται από την ύφεση της πανδημίας με μια θεμελιωδώς μεταβαλλόμενη ισορροπία στους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Οι δαπάνες για διαρκή αγαθά αντιπροσωπεύουν επί του παρόντος επιπλέον 1,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, σε σχέση με το επίπεδο του 2019, και οι δαπάνες για την κατασκευή κατοικιών αυξάνονται. Ταυτόχρονα, οι εταιρικές δαπάνες για δομές και οι καταναλωτικές δαπάνες για ενέργεια αυξάνονται και οι δαπάνες για υπηρεσίες (φιλοξενία, αναψυχή και μεταφορά) είναι χαμηλότερες. Αυτές οι δυναμικές θα είναι οι πιο σημαντικοί καθοριστικοί παράγοντες του πληθωρισμού φέτος. Μέχρι το τέλος του 2021 περίπου το 4% όλων των εργαζομένων θα έχουν μετακινηθεί όχι μόνο σε νέες θέσεις εργασίας αλλά σε εντελώς διαφορετικούς τομείς. Σε μια οικονομία όπου οι επιχειρήσεις σπάνια μειώνουν τους ονομαστικούς μισθούς, η έλξη των εργαζομένων από τομείς όπου η ζήτηση είναι σχετικά χαλαρή σε τομείς όπου είναι πιο έντονη θα απαιτήσει από τις επιχειρήσεις να προσφέρουν αυξήσεις μισθών για να ενθαρρύνουν τους εργαζομένους να κάνουν το άλμα. Αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε πόσο πληθωρισμό θα προκαλέσει αυτός ο ανασχηματισμός, γιατί δεν έχουμε ξαναδεί κάτι τέτοιο.

Ενα πράγμα που πρέπει να είναι σαφές, ωστόσο, είναι ότι η άνοδος του πληθωρισμού φέτος δεν είναι καθόλου ανησυχητική. Εξάλλου, οι αυξήσεις των μισθών και των τιμών αποτελούν ουσιαστικό μέρος της εξισορρόπησης της οικονομίας. Η πραγματική παραγωγή, οι πραγματικοί μισθοί και οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων θα είναι υψηλότερες ως αποτέλεσμα του πληθωρισμού του τρέχοντος έτους, ενώ το επίπεδο των τιμών θα παραμείνει πολύ χαμηλότερο από αυτό που θα υπήρχε εάν η Fed κατάφερνε να επιτύχει τους στόχους πληθωρισμού μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008. Ενώ ορισμένοι ανησυχούν ότι ενδέχεται να επιστρέψουμε στη δεκαετία του 1970, αυτό είναι πολύ απίθανο. Η σημερινή ηγεσία της Fed είναι πολύ διαφορετική από τότε και δεν υπάρχει τέλεια καταιγίδα επαναλαμβανόμενων σοκ που να ταιριάζει με τα αποτελέσματα του πολέμου του Yom Kippur, της ισλαμικής επανάστασης του Ιράν, της επιβράδυνσης της παραγωγικότητας και της ανάπτυξης της δεκαετίας του 1970 και ούτω καθεξής. Το να καίει κανείς λάστιχο πατώντας γκάζι βαθιά για να μπει γρήγορα στον αυτοκινητόδρομο δεν είναι το ίδιο με την υπερθέρμανση του κινητήρα.

Ο Μπράντφορντ Ντελόνγκ είναι καθηγητής Οικονομικών στο University of California στο Berkeley και συνεργάτης του National Bureau of Economic Research των ΗΠΑ.