Το νέο επικουρικό σύστημα

Από τις πληροφορίες που έχουμε, φαίνεται ότι πολύ σύντομα, μετά τη νομοθέτηση των εργασιακών σχέσεων με νομοσχέδιο που σύντομα θα κατατεθεί, θα κατατεθεί και το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση της επικουρικής ασφάλισης και την ίδρυση Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης, που θα λειτουργεί με αμιγώς κεφαλαιοποιητικό σύστημα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό θα αποτελεί μια σημαντική αλλαγή στο ασφαλιστικό μας σύστημα, αφού πλέον στον τομέα της επικουρικής ασφάλισης θα έχουμε εισαγωγή ενός νέου συστήματος, του κεφαλαιοποιητικού. Υπενθυμίζω ότι στην επικουρική ασφάλιση ήδη λειτουργούσε τα τελευταία χρόνια σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης, δηλαδή η επικουρική ασφάλιση είχε αρχίσει να απομακρύνεται από το διανεμητικό σύστημα, το οποίο ήταν επί σειρά ετών το ισχύον, τόσο στην κύρια όσο και στην επικουρική ασφάλιση.

Είναι γεγονός ότι το ύψος των επικουρικών συντάξεων με το ισχύον σύστημα έχει μειωθεί υπέρμετρα, ιδίως στις περιπτώσεις που ο ασφαλισμένος δεν έχει ούτε υψηλές συντάξιμες αποδοχές ούτε εκτεταμένο ασφαλιστικό βίο. Σε σημαντικό αριθμό συνταξιούχων πλέον, το ποσό επικουρικής που τους απονέμεται δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ, σε αρκετές δε περιπτώσεις κυμαίνεται από 60 έως 80 ευρώ.

Οι εμπνευστές του κεφαλαιοποιητικού συστήματος υπόσχονται και αποβλέπουν σε υψηλότερα ποσά επικουρικών συντάξεων, μετά την εισαγωγή και λειτουργία του νέου συστήματος, κάτι που αναμφίβολα είναι ζητούμενο πλέον στην επικουρική σύνταξη. Σε κάθε περίπτωση, για να μορφώσουμε άποψη, θα πρέπει να έχουμε το κείμενο των νομοθετικών ρυθμίσεων που, όπως αναφέραμε, σύντομα θα δημοσιοποιήσουν. Εκείνο το οποίο μέχρι τώρα γνωρίζουμε από τις υπουργικές αναφορές είναι ότι αυτό θα αφορά όλους όσοι ξεκινούν ασφάλιση από 1-1-2022, είτε ως μισθωτοί είτε ως αυτοαπασχολούμενοι, που υποχρεωτικά θα εντάσσονται στο νέο σύστημα. Προαιρετικά θα μπορούν να ενταχθούν όσοι δεν έχουν υπερβεί την ηλικία των 35 ετών, οι οποίοι είτε υπήγοντο είτε όχι σε επικουρική ασφάλιση. Επίσης ότι ο κάθε ασφαλισμένος θα διαθέτει έναν «ασφαλιστικό κουμπαρά» στον οποίο θα σωρεύονται οι εισφορές που θα καταβάλλει αυτός ή ο εργοδότης του, με βάση τον οποίο θα υπολογίζεται και η σύνταξή του. Το νέο σύστημα δεν θα θίγει και δεν θα επηρεάζει τους παλαιούς συνταξιούχους επικουρικής, που θα εξακολουθούν κανονικά να παίρνουν τη σύνταξή τους, χωρίς καμία μείωση. Τέλος, ότι ο κάθε ασφαλισμένος θα μπορεί να επιλέγει πρόγραμμα αξιοποίησης των εισφορών που συγκεντρώνονται στον κουμπαρά του.

Εύλογα βέβαια τίθενται δύο ερωτήματα. Το πρώτο είναι αν ακόμη και για κάποιον που υιοθετεί το κεφαλαιοποιητικό σύστημα αυτή η περίοδος, που η οικονομία της χώρας περνά και θα περνά δύσκολες ώρες, λόγω της πανδημίας, είναι η κατάλληλη περίοδος για να προχωρήσει το ασφαλιστικό μας σύστημα σε μια τέτοια αλλαγή. Το δεύτερο είναι αυτό που έχει ήδη τεθεί στον δημόσιο διάλογο. Δηλαδή πώς θα χρηματοδοτείται το σύστημα, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στους παλιούς συνταξιούχους επικουρικής, αφού οι εισφορές των εν ενεργεία θα καταλήγουν σε κουμπαρά και όχι στις συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων. Πιστεύουμε ότι η δημοσιοποίηση των ρυθμίσεων θα δώσει απαντήσεις, πειστικές ή μη, στο δεύτερο ερώτημα. Οσον αφορά το πρώτο, βεβαίως το μέλλον θα δείξει την ορθότητα της επιλογής του χρόνου και όχι μόνον.

Ο Δημήτρης Μπούρλος είναι εργατολόγος