Θα υπάρξει αναποτελεσματικότητα στα οικονομικά σχέδια

Αν και το σχέδιο υποδομής των 2,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο από προηγούμενα, μόνο το ένα τρίτο του θα πληρούσε ακόμη και έναν ευρύ ορισμό των επενδύσεων στις λεγόμενες υποδομές. Και το πακέτο είναι επιπλέον των 5 τρισ. δολ που έχουν ήδη δαπανηθεί κατά του COVID-19 από τον περασμένο Μάρτιο – και σύντομα θα ακολουθήσουν δεσμεύσεις για ακόμη περισσότερες δαπάνες στο εγγύς μέλλον. Τι θα μπορούσε ενδεχομένως να πάει στραβά; Πολλά. Η υπεύθυνη διακυβέρνηση υπαγορεύει ότι οι δαπάνες θα συζητηθούν χωριστά και βάσει της δικής τους αξίας. Υπάρχουν κάποιες προτάσεις στο σχέδιο Μπάιντεν που κι εγώ υποστηρίζω. Ομως, όπως αυτή τη στιγμή είναι δομημένο το σχέδιο, οι ομοσπονδιακές δαπάνες θα συσσωρεύουν τις δαπάνες ιδιωτικών και τοπικών Αρχών με σημαντικό κίνδυνο να γιγαντωθούν.

Πρώτον, οι δαπάνες για υποδομές δεν αποφέρουν καλή βραχυπρόθεσμη οικονομική ώθηση. Ο προγραμματισμός και οι εγκρίσεις χρειάζονται χρόνο και η κατασκευή συχνά μαστίζεται από καθυστερήσεις και υπερβάσεις του προϋπολογισμού.

Δεύτερον, μεγάλα δημόσια έργα υποδομής (αυτοκινητόδρομοι, γέφυρες, φράγματα, λιμάνια και μεγάλες επισκευές) έχουν σχεδιαστεί για να διαρκέσουν πολλές δεκαετίες, κάτι που θα δημιουργήσει προβλήματα όταν τα επιτόκια στο δημόσιο χρέος αυξηθούν.

Τρίτον, η οικονομία ανακάμπτει γρήγορα από την πανδημία και αναμένεται να επιτύχει το δυναμικό παραγωγής της χωρίς πρόσθετες δαπάνες. Η επιταχυνόμενη διάθεση εμβολίων από μόνη της θα επιτρέψει την επιστροφή στην εκπαίδευση, στο φαγητό και στα ψώνια, καθώς και στα ταξίδια, τα οποία θα μειώσουν απότομα την ανεργία στους τομείς που πλήττονται περισσότερο από την πανδημία.

Τέλος, όταν η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση είναι άφθονη, υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες για δαπανηρές σπατάλες σε έργα χαμηλής απόδοσης που έχουν σχεδιαστεί για να κάνουν τους πολιτικούς να φαίνονται καλοί.

Οι ψηφοφόροι θα απέρριπταν αυτήν τη δημοσιονομική πολιτική εάν τους δινόταν πλήρης εικόνα. Οταν οι πολιτικοί καταλήγουν στο μυαλό τους ότι οι δαπάνες είναι δωρεάν, οι αναλύσεις κόστους – οφέλους που διεξάγονται εντός κυβερνητικών υπηρεσιών τείνουν να αγνοούνται. Και τώρα ο Μπάιντεν έχει επιταχύνει αυτή την τάση με ένα λανθασμένο μνημόνιο που στρεβλώνει την ανάλυση κόστους – οφέλους απαιτώντας από πολλά μετρήσιμα, άυλα και πολιτικά αμφιλεγόμενα αντικείμενα να «μετρηθούν» ως οφέλη. Ετοιμαστείτε για αναποτελεσματικά σχέδια.

Ο Μάικλ Μποσκίν είναι καθηγητής Οικονομικών στο Stanford University, συνεργάτης του Hoover Institution. Ηταν πρόεδρος της ομάδας οικονομικών συμβούλων του προέδρου George H.W. Bush από το 1989 έως το 1993 και επικεφαλής της Επιτροπής Μποσκίν για τον έλεγχο των στοιχείων του πληθωρισμού.