Τα ΑΕΙ επιλέγουν: καταξίωση ή απαξίωση

Η απόφαση της κυβέρνησης να αναθέσει στα πανεπιστημιακά τμήματα τη δυνατότητα να ορίζουν τους συντελεστές από τους οποίους θα προκύψει η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) των υποψηφίων αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική μεταρρύθμιση. Η ΕΒΕ θα προκύπτει πολλαπλασιάζοντας τον μέσο όρο των περυσινών επιδόσεων των υποψηφίων κάθε επιστημονικού πεδίου με τον εν λόγω συντελεστή, που κυμαίνεται από 0,8 έως 1,2. Για παράδειγμα, στο πεδίο των ανθρωπιστικών σπουδών ο μέσος όρος ήταν 11,1. Πολλαπλασιαζόμενος με 0,8 δίνει αποτέλεσμα 8,88 και με 1,2 δίνει αποτέλεσμα 13,32. Αυτό το εύρος των περίπου 4,5 μονάδων ορίζει την απόσταση ανάμεσα στην απαξίωση και την καταξίωση.

Προ καιρού έγραφα ότι «την αποκλειστική αρμοδιότητα και ευθύνη [για τον καθορισμό των βάσεων εισαγωγής] πρέπει να έχουν τα τμήματα: αυτοί που εκπαιδεύουν γνωρίζουν καλύτερα». Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι είχα μάλλον ρομαντική αντίληψη για τους διδάσκοντες των ΑΕΙ, τουλάχιστον όσον αφορά τα περιφερειακά ιδρύματα. Στη μεγάλη πλειονότητα αυτά τα τμήματα επέλεξαν τον κατώτατο συντελεστή. Προτίμησαν δηλαδή να παραμείνει το τμήμα τους απαξιωμένο, παίρνοντας φοιτητές που δεν πληρούν ούτε καν τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις φοίτησης.

Λίγα ήσαν τα τμήματα που επέλεξαν ανώτερους συντελεστές και ελάχιστα όσα επέλεξαν τον ανώτατο. Οι διδάσκοντες αυτών των τμημάτων αντιλήφθηκαν το αυτονόητο, ότι δηλαδή είναι προτιμότερο το τμήμα τους να είναι απαιτητικό και να το επιλέγουν λίγοι αλλά καλύτεροι υποψήφιοι, παρά να έχει χαμηλότερες βαθμολογικές απαιτήσεις και να το επιλέγουν περισσότεροι αλλά χειρότεροι υποψήφιοι.

Αυτά τα τμήματα αξίζουν κάθε έπαινο και εύχομαι να δείξουν μελλοντικά τον δρόμο και στα υπόλοιπα. Ας δούμε, για παράδειγμα, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, τα οποίο μειονεκτεί ως προς τους φοιτητές που προσελκύει λόγω της μεγάλης απόστασης από την Αθήνα. Τα εύσημα πρέπει να αποδοθούν πρώτα απ’ όλα στο Τμήμα Φυσικής, για τον λόγο ότι επέλεξε τον ανώτατο συντελεστή, αντί να επαναπαυθεί στην περυσινή βάση που διασφάλιζε την εισαγωγή στο τμήμα με μια «ανεκτή» βαθμολογία. Εκανε έτσι ένα ποιοτικό άλμα από τα 11.075 μόρια στα 13.320.

Ξεχωρίζει επίσης το Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, που από τις 8.750 μονάδες θα βρεθεί φέτος στις 11.100. Η απόφαση του τμήματος αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα, αν αξιολογηθεί σε αντίθεση με τις επιλογές των άλλων δύο τμημάτων της Φιλοσοφικής Σχολής, του Τμήματος Φιλολογίας και του Τμήματος Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών. Και τα δύο επέλεξαν να παραμείνουν στην «ασφάλεια» που τους προσφέρουν οι 8.880 μονάδες. Παρ’ όλο που ιδρύθηκε μόλις το 1977, η Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης είχε κατακτήσει την αναγνώριση των υποψηφίων πριν κατρακυλήσει στα βαθμολογικά τάρταρα.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας