Ο παρονομαστής της πανδημίας

Εχει ειπωθεί ότι η στατιστική έχει την ικανότητα να βγάζει το επιθυμητό αποτέλεσμα κατά παραγγελία, όσο περίεργο και αν είναι αυτό. Δικό μου ταπεινό αίτημα προς τη Στατιστική Αρχή ήταν να παρουσιάσει έναν δείκτη που να αποδεικνύει ότι οι ηλικιωμένοι  δεν ανήκουν στις πιο ευπαθείς ομάδες και συνεπώς δεν υπάρχει λόγος να τους επιβάλλονται οι πιο αυστηροί περιορισμοί και οι μεγαλύτερες προφυλάξεις.

Η ελπίδα μου στηριζόταν στον παρονομαστή, αυτό το παντοδύναμο στοιχείο της αριθμητικής, το οποίο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε κάθε αξιολόγηση. Θυμηθείτε ότι δεν ήταν το ποσό των χρημάτων που χρωστούσε το Δημόσιο  που μας έβαλε στα Μνημόνια αλλά εκείνο το «ξεπεράσατε το 120% του ΑΕΠ» (που τώρα βέβαια έγινε 230% αλλά το έχουμε ξεχάσει λόγω της πανδημίας).  Ηταν το ποσό του χρέους διαιρούμενο με το ΑΕΠ, αυτού του σημαντικού παρονομαστή που τώρα πρέπει οπωσδήποτε να αυξηθεί για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους.

H πανδημία έχει και αυτή τον καθοριστικό παρονομαστή της. Η αξιολόγηση του ποια χώρα πήγε καλά και ποια όχι στην αντιμετώπιση του Covid-19  κρίνεται από δείκτη που έχει αριθμητή τον αριθμό των κρουσμάτων ή των  θανάτων και παρονομαστή τον πληθυσμό της. Διαπιστώνουμε με λύπη ότι η χώρα μας βρίσκεται τις τελευταίες εβδομάδες σε πολύ κακή θέση στην Ευρώπη, όχι επειδή έχει τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων αλλά επειδή έχει τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων «κατά κεφαλήν».

Η καλή μου φίλη στην ΕΛΣΤΑΤ σοφίστηκε τον δείκτη που ζητούσα: Ο αριθμός θανάτων από Covid-19 στην υψηλότερη ηλικιακή ομάδα (αριθμητής) σε σχέση με το σύνολο των θανάτων από κάθε αιτία πάλι στη δική μου ηλικιακή ομάδα  (παρονομαστής),  δίνει ένα ποσοστό που είναι μικρότερο στη μεγαλύτερη ηλικία από ό,τι είναι για τους πολύ νεότερους!

Ας δούμε τους σχετικούς αριθμούς: Στους δώδεκα μήνες της πανδημίας, δηλαδή από τον Μάρτιο του 2020 μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2021, είχαμε στην Ελλάδα συνολικά 125.879 θανάτους από κάθε αιτία και από αυτούς οι 6.504 (5,2%) οφείλονταν στον κορωνοϊό.

Για να μην κουράσω με πολλούς αριθμούς, θα αναφερθώ σε δύο μόνο ηλικιακές ομάδες, αυτή των 40-64 ετών και εκείνη των άνω των 65 ετών: Στην πρώτη είχαμε 946 θανάτους από κορωνοϊό σε σύνολο 14.226 (6,6%) και στη δεύτερη 5.511 από κορωνοϊό σε σύνολο 109.879 (5,0%). Ο δείκτης δηλαδή δεν κορυφώνεται στη μεγαλύτερη ηλικία  αλλά στους σαράντα-πενηντάρηδες με το 6,6%. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία Μαρτίου και Απριλίου ενισχύουν αυτό το συμπέρασμα αφού είχαμε πρόσφατα αύξηση των νεότερης ηλικίας θυμάτων.

Αλλά ας μη βιαστούμε να πανηγυρίσουμε, αγαπητοί συνομήλικοι. Ολα τα παραπάνω δεν πέτυχαν τίποτε περισσότερο από το να επιβεβαιώσουν τη δύναμη του παρονομαστή. Είναι (ευτυχώς!) γεγονός ότι οι περισσότεροι φυσιολογικοί θάνατοι συμβαίνουν σε μεγαλύτερη ηλικία και για αυτό είναι τόσο μεγάλος ο σχετικός παρονομαστής και μικραίνει ο δείκτης. Δεν αποδείξαμε λοιπόν ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κινδυνεύουμε λιγότερο από τον κορωνοϊό ούτε βρέθηκε σοβαρό επιχείρημα για αλλαγή των περιοριστικών μέτρων.

Συνεχίζω να αναζητώ κάποιον δείκτη που θα μου επιτρέψει να κάνω Πάσχα στο χωριό. Μήπως πρέπει να παρακαλέσω τη φίλη στην ΕΛΣΤΑΤ να αναζητήσει κάτι με παρονομαστή τον αριθμό των εμβολιασθέντων;

Ο Ραφαήλ Μωυσής είναι επίτιμος πρόεδρος του ΙΟΒΕ