Το κλειδί

Πριν από δέκα μέρες, ο Φράνσις Φουκουγιάμα έγραψε ένα άρθρο στο American Purpose για τα drones στη Μέση Ανατολή. Και εκεί, αναφερόμενος στην Τουρκία και τον «αυταρχικό πρόεδρό της», σημείωσε ότι η χώρα αυτή έχει αναχθεί σε «μείζονα περιφερειακή δύναμη με μεγαλύτερες δυνατότητες να διαμορφώνει καταστάσεις από τη Ρωσία, την Κίνα ή τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Oι Τούρκοι ενθουσιάστηκαν. Να που ένας εξέχων δυτικός πολιτικός επιστήμονας αναγνωρίζει τη θέση της χώρας τους! Να που η ιδέα της μετατροπής της Τουρκίας στο κέντρο μιας μουσουλμανικής «Μεσαίας Ζώνης» που θα εκτείνεται από το Μαρόκο ως την Ινδονησία δεν είναι τελικά τόσο μακρινή. «Αυτή η ζώνη θα καθορίσει το παγκόσμιο σύστημα», έγραψε ο Ιμπραήμ Καραγκούλ, αρθρογράφος της φιλοκυβερνητικής «Yeni Safak». «Από εδώ περνούν όλες οι χερσαίες και θαλάσσιες εμπορικές οδοί, εδώ βρίσκονται οι περισσότεροι ενεργειακοί και μεταλλευτικοί πόροι του πλανήτη, όπως και σχεδόν όλοι οι ενεργειακοί διάδρομοι».

Αυτή τη χώρα επισκέφθηκε, εμφανώς όχι με ιδιαίτερη προθυμία, ο έλληνας υπουργός Εξωτερικών. Ο άνθρωπος τον οποίο είχε απέναντί του προχθές το βράδυ στις κοινές δηλώσεις δεν συμμερίζεται αυτούς τους μεγαλοϊδεατισμούς, είναι ένας έμπειρος και προσγειωμένος διπλωμάτης. Αλλά έχει έναν αδίστακτο και απρόβλεπτο πολιτικό προϊστάμενο. Δεν θα πέταγε λοιπόν πρώτος το γάντι. Αν του το πέταγαν, όμως, θα το σήκωνε.

Ηθελε ο Νίκος Δένδιας τη σύγκρουση; Ανεβάζοντας δημοσίως τους τόνους, προσπάθησε να αποδείξει ότι ο διάλογος με τη σημερινή τουρκική ηγεσία είναι δύσκολος, αν όχι αδύνατος; Είχε στο μυαλό του το ελληνικό κοινό και ήθελε να δείξει ότι εκείνος είναι ο γνήσιος, ο μαχητικός, ο ανυποχώρητος εγγυητής των εθνικών συμφερόντων;

Η ένταση θα ήταν ενδεχομένως δικαιολογημένη αν είχαν ανοίξει καινούργια ζητήματα, αν είχαν τεθεί στο τραπέζι νέες διεκδικήσεις. Δεν συνέβη όμως κάτι τέτοιο. Οι διαφορές των δύο χωρών για το πώς πρέπει να ονομάζεται η μειονότητα της Θράκης, για το μονομερές δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια ή για τα Μεταναστευτικό είναι γνωστές. Αυτό που άναψε τη φωτιά ήταν το ύφος, όχι η ουσία. Η συγκατάβαση, όχι η απόσταση. Και μια παραπλανητική αίσθηση ισχύος.

Αν ακολουθούσαμε τη συμβουλή του Τσαβούσογλου και «μπαίναμε στα παπούτσια» της Τουρκίας, θα βλέπαμε μια χώρα που έχει χάσει την εμπιστοσύνη της στην Ευρώπη, επενδύει στη μετατροπή του κέντρου βάρους του κόσμου προς ανατολάς, αλλά θέλει να λύσει τις διαφορές της με την Ελλάδα. Αν έμπαιναν εκείνοι στα δικά μας παπούτσια, θα έβλεπαν μια χώρα που της αρέσει να καλλιεργεί ψευδαισθήσεις, θεωρεί ότι όλοι της χρωστάνε, αλλά την κρίσιμη στιγμή προσγειώνεται. Αυτά τα «αλλά» κρατάνε το κλειδί.