Τίποτα δεν είναι τυχαίο

Γίνεται σιωπηλά, χωρίς εξαγγελίες εκ των προτέρων, αλλά με διακριτικές ανακοινώσεις όταν πλέον ό,τι είναι να συμβεί έχει δρομολογηθεί. Κι αυτά που είναι να συμβούν έχουν έναν κοινό στόχο: να διευκολυνθεί η λειτουργία του κράτους, να περιοριστεί η γραφειοκρατία, να πάψει να θεωρείται εφιαλτική προοπτική η συναλλαγή του πολίτη με το Δημόσιο, που έως σήμερα απαιτεί χρόνο, τρέξιμο και συνήθως πολλά πολλά νεύρα – και που αρκετά συχνά η ταλαιπωρία του πολίτη παύει με τη διαμεσολάβηση μιας αθέατης χρηματικής συναλλαγής.

Αναφέρομαι στην ψηφιακή μεταρρύθμιση. Σε αυτή τη συστηματική και χαμηλόφωνη διαδικασία αλλαγής του ελληνικού Δημοσίου, χάρη στη νέα τεχνολογία, με αιχμή του δόρατος το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Χθες  μόλις ανακοινώθηκε η ενοποίηση 25 πιστοποιητικών οικονομικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας που αφορούν τη δικαστική φερεγγυότητα. Τα χαρτιά εκδίδονταν από τα δικαστήρια όλης της χώρας. Επιτέλους, πλέον καταργούνται – διότι, πλέον, μπορεί εύκολα να πιστοποιηθεί ηλεκτρονικά σε ποια κατάσταση βρίσκεται μια εταιρεία, αν είναι υπό αναδιοργάνωση ή αν αναμένει εκκαθαριστή.

Είναι μια τεράστια μεταρρύθμιση, το αποτέλεσμα της οποίας το έχουμε μετρήσει σε μαζική κλίμακα με τους εμβολιασμούς, την άψογη οργάνωση και την αποτελεσματική διεκπεραίωση μιας πολύ σύνθετης διαδικασίας, που υπό άλλες συνθήκες θα γέμιζε επεισόδια και περιστατικά στις σελίδες των ΜΜΕ. Δεν είναι υπόθεση, είναι βεβαιότητα, άλλωστε γνωρίζουμε καλά τι σημαίνει Δημόσιο παλαιού τύπου. Την είδαμε πρόσφατα στον τρόπο λειτουργίας του ΕΦΚΑ, όπου επειδή όλα λειτουργούν χειροκίνητα, σε σκόρπιους φακέλους παρατημένους χύμα σε φοριαμούς, περιμένουν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να τους επιμετρηθούν τα συντάξιμα χρόνια, να καθοριστεί το ποσόν που θα λάβουν και να τα βολεύουν όπως όπως με το έναντι ώσπου να οριστικοποιηθεί το ποσόν της σύνταξης. Αν μάλιστα η κυβέρνηση υποχωρήσει στις συνδικαλιστικές πιέσεις και δεν αναθέσει το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς σε ιδιώτες, ίσως έρθει μια μέρα που η πλήρης σύνταξη θα απονέμεται μετά θάνατον.

Δεν είναι του ύφους μου να επαινώ δημοσίως τους πολιτικούς εκπροσώπους οι οποίοι στέκονται στο ύψος των περιστάσεων. Η δουλειά τους είναι. Αλλά τη δουλειά αυτή την κάνουν οργανωμένα, με σύστημα, ποντάροντας όχι σε τρελούς προϋπολογισμούς αλλά στις δυνατότητες της τεχνολογίας, στην εξειδικευμένη γνώση συγκεκριμένων συνεργατών με συγκεκριμένες ειδικές δεξιότητες και, ασφαλώς, μέσω μιας χαμηλόφωνης αλλά ουσιαστικής όπως αποδεικνύεται άσκησης ηγεσίας.

Γνωρίζω από παλιά τον Κυριάκο Πιερρακάκη, από τον οποίο περνάνε όλες οι ψηφιακές μεταρρυθμίσεις. Ανέκαθεν ήταν xαμηλόφωνος και μεθοδικός. Το 2012, στον πυρετό της αντιμνημονιακής αγανάκτησης, θυμάμαι ότι είχαμε συνεργαστεί: είχε γράψει μια τεράστιας έκτασης βιβλιοκριτική για μια σημαντική βιογραφία του Λίντον Τζόνσον, του αμερικανού προέδρου που αναγκάστηκε να πάρει τα ηνία της Αμερικής μετά τη δολοφονία του Κένεντι, στην αιχμή του Ψυχρού Πολέμου (Robert Α. Caro, «The Years of Lyndon Johnson» και ιδίως τον τέταρτο τόμο «Passage of Power»). Στο κείμενο εκείνο, ο Πιερρακάκης ανέλυε τις στρατηγικές και τις πρακτικές ηγεσίας του Τζόνσον, ο οποίος ναι μεν δεν είχε ούτε τη δημοτικότητα ούτε το επικοινωνιακό χάρισμα του δολοφονηθέντος προκατόχου του, αλλά διέθετε κάτι απείρως σημαντικότερο: είχε μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα και ήξερε πώς να γίνει αποτελεσματικός.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο.

*********

Η εντυπωσιακή αγένεια του τούρκου προέδρου Ερντογάν απέναντι στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ίσως και να μην εξέπληξε, λίγες μέρες μετά την αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Αυτό που δεν περίμενε κανείς, όμως, ήταν η στάση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, ο οποίος στην ουσία επιβράβευσε αυτή την αγένεια. Συμβολικά, είναι βαθύτατη η ήττα του ευρωπαϊκού πνεύματος σε αυτό το επεισόδιο: η ευρωπαϊκή αστική ευγένεια υποτάχθηκε στην μπρουτάλ χωριατιά ενός αυταρχικού Ανατολίτη.

***********

Ο κατά Πιερρακάκη ηγέτης

Από το κείμενο του Κυριάκου Πιερρακάκη στο οποίο αναφέρθηκα («Μοντέλα κρίσης και ηγεσίας», δημοσιευμένο στο «Books’ Journal», τχ. 23, Σεπτέμβριος 2012) σταχυολογώ το σαφές φινάλε του:

«Επειδή τα βιβλία που διαβάζουμε έχει νόημα να μας χρησιμεύουν πρακτικά στη ζωή μας, με αφορμή τη βιογραφία του Λίντον Τζόνσον δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη αυτή τη στιγμή από έναν ηγέτη με μερικά από τα βασικά του χαρακτηριστικά. Οχι τόσο κάποιον ο οποίος θα ενέπνεε με την ποιότητα της παρουσίας του, αλλά κάποιον ο οποίος θα καθησύχαζε με το βάρος της προσωπικότητάς του. Οχι ένα ακόμα όμορφο πρόσωπο το οποίο θα ξυπνούσε τα συναισθηματικά μας αντανακλαστικά, αλλά μια στιβαρή προσωπικότητα που θα περιστοιχιζόταν από τα καλύτερα μυαλά της εποχής μας. Ενα άτομο που δεν θα δίσταζε να λερώσει τα χέρια του προσπαθώντας να χαλιναγωγήσει την προβληματική μηχανή που λέγεται ελληνικό κράτος. Κάποιον ο οποίος, όπως και ο Τζόνσον, θα αντιλαμβανόταν την εξουσία ως μια ευκαιρία να αποκαλύψει ποιος πραγματικά είναι πίσω από την αναπόφευκτη μάσκα των πολιτικών συσχετισμών – και που θα χρησιμοποιούσε το ισχυρότερο πολιτειακό αξίωμα της χώρας όχι ως ένα ακόμα σπουδαίο προνόμιο αλλά ως μια αδιαπραγμάτευτη ευκαιρία να αφήσει το προσωπικό του στίγμα στη σύγχρονη ιστορία μας».