Ωρα αλλαγών στο εμπόριο

Η πανδημία κατάφερε και κάτι παράδοξο. Λόγω της μείωσης του κύκλου εργασιών σχεδόν διπλασίασε τον αριθμό των επιχειρήσεων που έγιναν συνεπείς στις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Αυτές έχουν πλέον μια ευκαιρία. Ζητούμενο ο μετασχηματισμός τους, καθώς οι κίνδυνοι παραμονεύουν. Αυτό το παράδοξο κατέγραψε η Ετήσια Εκθεση Ελληνικού Εμπορίου της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρήσεων που παρουσιάστηκε χθες. Εδειξε ότι από τη μια πολλές επιχειρήσεις συμμάζεψαν τις οφειλές τους, αλλά από την άλλη διπλασιάστηκαν (από 18% σε 35%) αυτές που απειλούνται. Που κινδυνεύουν να μετατραπούν από υγιείς σε προβληματικές, χάνοντας έσοδα και αυξάνοντας τα χρέη τους.

Από την έκθεση αναδείχτηκαν όλα τα χρόνια προβλήματα διάρθρωσης της ελληνικής οικονομίας. Μεταξύ της πολυάριθμης κατηγορίας των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει πρόβλημα, όταν οι πιο δυναμικές και οι πιο αναπτυσσόμενες είναι τα παντοπωλεία και τα περίπτερα. Αντίθετα η κατεξοχήν εμπορική δραστηριότητα της ένδυσης και της υπόδησης δείχνει να καταρρέει. Μόλις το 5,7% αυτών των επιχειρήσεων εμφανίζουν δυναμικά χαρακτηριστικά. Για πάνω από μία στις πέντε καταγράφεται έντονη ανησυχία για το μέλλον τους. Και πώς να μην ανησυχούν, όταν το 2020, το σύνολο του εμπορίου κατέγραψε μείωση κατά 3,9% και ο παραδοσιακότερος κλάδος του εμπορίου αυτός της ένδυσης και υπόδησης μειώθηκε κατά 23,1%. Ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης περίπου το 27% από αυτές τις επιχειρήσεις αντιμετωπίζει τον κίνδυνο διακοπής της συνεργασίας τους με τους προμηθευτές. Να ξεμείνουν δηλαδή από εμπόρευμα. Να βγει από την πρίζα το καλώδιο που τις συνδέει με τη ζωή.

Τα στοιχεία της έκθεσης είναι αρκετά για να μας ταρακουνήσουν όλους. Προφανώς χιλιάδες ιδιοκτήτες επιχειρήσεων βρίσκονται μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις. Θα πρέπει να ξαναδούν το μοντέλο επιχειρηματικότητάς τους. Θα πρέπει να επανεξετάσουν τη θέση τους στην αγορά και κυρίως να προσαρμοστούν στις εξελίξεις. Εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι εξαρτούν το μέλλον τους από αυτές τις αποφάσεις. Το θέμα δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους τους. Αφορά το σύνολο της οικονομίας, καθώς σχεδόν οι μισές ελληνικές επιχειρήσεις απασχολούν έως 9 άτομα. Την ίδια ώρα που η παραγωγικότητα που καταγράφεται σε αυτές είναι η χαμηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Είναι ξεκάθαρο ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να βρεθούν μοντέλα και σχήματα λειτουργίας τους, περισσότερο αποδοτικά, τα οποία ωστόσο θα ανοίγουν τον δρόμο για τη χρηματοδοτησή τους από το τραπεζικό σύστημα. Πρέπει και οι ίδιοι να αλλάξουν. Οσοι το έκαναν μέσα στην πανδημία δημιουργώντας ιστοσελίδες ηλεκτρονικών πωλήσεων, είδαν σε μέσα επίπεδα τις συνολικές τους πωλήσεις να αυξάνουν κατά 24,6%. Σε αυτή την κατεύθυνση δεν χρειάζονται ταμπού. Χρειάζονται δημιουργικές ιδέες. Μέσα στις συνθήκες της πανδημίας καταστηματάρχες μίσθωσαν ταξί για τη διανομή των προϊόντων τους, προκειμένου να παρακάμψουν τον υψηλό φόρτο εργασιών των εταιρειών ταχυμεταφορών.

Χρειάζονται και άλλες έξυπνες ιδέες που θα αυξήσουν το μέγεθος εμμέσως. Χωρίς να χρειαστεί να σπάσει η παράδοση των οικογενειακών επιχειρήσεων, χωρίς να ενσκήψει η καχυποψία μεταξύ συνεργατών. Υπάρχουν πολλά μοντέλα υβριδικών συνεργασιών μεταξύ επιχειρήσεων που φέρνουν τα οφέλη μιας καθετοποιημένης μονάδας διατηρώντας την ανεξαρτησία της επιχείρησης. Θα χρειαστεί σε αυτή την περίπτωση και η συμβολή του κράτους. Να βάλει το χεράκι του πριμοδοτώντας τέτοιες προσπάθειες, με φοροεκπτώσεις, εγγυήσεις και επιδοτήσεις δανείων. Η πανδημία ανέδειξε τη σημασία της προσωποποιημένης εξυπηρέτησης από μια μικρή επιχείρηση που νοιάζεται για τον πελάτη. Δεν πρέπει να αφήσουμε αυτή τη δουλειά να πάει χαμένη…