Δύσκολο να δοξαστείς κρυπτόμενος

Ωραίος ο Κώστας Καραμανλής. Ακόμα και για να αιτιολογήσει τις άστοχες πολιτικές του, χρειάζεται έναν πολιτικό από τα αζήτητα για να δημιουργήσει αντιπερισπασμό – να ξαναπεί το χοντροκομμένο παραμύθι της πατριωτικής Δεξιάς για τα Ιμια. Ετσι ήταν πάντα. Ακόμα κι όταν ήταν πρωθυπουργός απέφευγε τις πολιτικές συζητήσεις. Πολύ περισσότερο, απέφευγε τις ιδεολογικές. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι πολιτεύτηκε χωρίς ιδεολογία, κάθε άλλο. Ταυτίστηκε με τον παλαιοκομματισμό, όπως θα μεταγραφόταν σε μια περίοδο ευμάρειας για τους πολίτες, με την οποία επιχείρησε να ταυτίσει την πρωθυπουργική θητεία του. Και όπως κάθε συνεπής παλαιοκομματικός, άνοιξε την κάνουλα των κρατικών παροχών. Η ιδεολογία του, δηλαδή, ήταν ο κρατισμός. Δεν είναι τυχαίο ότι ξεκίνησε την πρωθυπουργική του θητεία προσλαμβάνοντας μεσήλικους αγροφύλακες σε μια δουλειά που δεν χρειαζόταν – και άρα δεν χρειαζόταν να κάνουν τίποτ’ άλλο από το να περιμένουν τη σύνταξη. Ούτε είναι τυχαίο ότι τελείωσε την κυβερνητική θητεία του εσπευσμένα, ώστε η χρεοκοπία να μη σκάσει στα δικά του χέρια.

Τι έκανε ως πρωθυπουργός ο Καραμανλής; Απλώς, διαχειρίστηκε την ευμάρεια. Εισέπραξε τα κρέντιτς των Ολυμπιακών Αγώνων χωρίς να ενσωματώσει τα όποια οφέλη στη χώρα (γι’ αυτό, άλλωστε, οι περισσότερες ολυμπιακές υποδομές ρήμαξαν), φόρτωσε το ελληνικό Δημόσιο με νέα χρέη (την εξαετία 2004-2009 το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 120 δισ. ευρώ) εκτινάσσοντας τις δαπάνες της γενικής κυβέρνησης και παρέδωσε σε συνθήκη αναπτυξιακής επιβράδυνσης. Ατολμος και αναποφάσιστος, διαχειρίστηκε με τον χειρότερο τρόπο την κρίση μετά τη δολοφονία του Γρηγορόπουλου, επιτρέποντας τη βίαιη αποσάθρωση του κέντρου της πρωτεύουσας, την επιχειρηματική ερημοποίησή της, καταλείποντας ταυτόχρονα ένα κίνημα ριζοσπαστισμού και μηδενιστικών καταστροφών στο όνομα του αντικαπιταλισμού – τη μαγιά της πολιτικής βίας για τα χρόνια που ακολούθησαν.

Με τον ίδιο τρόπο, ως αναποφάσιστος, πολιτεύτηκε και στην εξωτερική πολιτική, εμπιστευόμενος το λεγόμενο δόγμα Μολυβιάτη και τον φυσικό φορέα του. Η πολιτική αυτή μεταφράζεται στην τακτική της ακινησίας: να κερδίζουμε χρόνο να περνάει ο καιρός αφήνοντας τα ζητήματα για το μέλλον, όταν καλυτερεύσουν οι συνθήκες. Εγκαταλείποντας τη στρατηγική του Ελσίνκι (ο Κώστας Σημίτης περιέγραψε το τι και το πώς στο συζητημένο άρθρο του στα «ΝΕΑ»), απεμπόλησε την ευκαιρία, άφησε την ευνοϊκή για την ελληνική στρατηγική συγκυρία να περάσει. Και συνέβαλε στην παράταση του Κυπριακού, προκειμένου να μη δυσαρεστηθεί ο κύπριος πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος, η άρνηση από τον οποίο του σχεδίου Αναν είχε περιβληθεί με πατριωτική αιτιολόγηση.

Αλλά το χειρότερο απ’ όλα δεν ήταν η στήριξη του κύπριου προέδρου που ισχυριζόταν δακρυσμένος ότι «παρέλαβε κράτος και δεν θα παραδώσει κοινότητα». Ηταν ο τρόπος με τον οποίο τον στήριξε. Στη διαπραγμάτευση του Απριλίου 2014, στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, ο Κώστας ήταν εξαφανισμένος στο δωμάτιο του ξενοδοχείου, στη σκιά του δραστήριου κύπριου προέδρου ο οποίος είχε σχεδιάσει το επόμενο βήμα, την απόρριψη του σχεδίου Αναν μέσω δημοψηφίσματος.  Οταν επισημοποιήθηκε η αποτυχία της μεσολαβητικής προσπάθειας του ΟΗΕ, έκανε μια λιτή δήλωση («η τελική κρίση ανήκει στον κυπριακό λαό και στην ηγεσία του») και εξαφανίστηκε. Η Ελλάδα απείχε από την ιστορική δυνατότητα να συμβάλει στη δίκαιη λύση του Κυπριακού, κρυμμένη πίσω από την επιθυμία του ελληνοκυπριακού εθνικισμού να μην ευνοήσει ομοσπονδιακή λύση με δύο κοινότητες. Μεγάλο εθνικό έργο. Σήμερα η ρεαλιστική λύση κάνει λόγο για δυο ανεξάρτητα κράτη.

Δύσκολο να δοξαστείς κρυπτόμενος.