Τα κακά της τηλεργασίας

Μια από τις ανησυχητικές εξελίξεις για την επόμενη μέρα της πανδημίας είναι η προοπτική καθιέρωσης της τηλεργασίας για αρκετούς εργαζόμενους, καθώς πολλές επιχειρήσεις έχουν διαπιστώσει ότι τους συμφέρει από άποψη εξόδων. Εκ πρώτης μπορεί να μοιάζει θετικό και για κάποιους που έχουν ειδικά προβλήματα ή που είχαν υψηλά κόστη μετακίνησης στην εργασία τους. Παράλληλα όμως, έχουν μετρηθεί και επιπτώσεις της. Και τα αποτελέσματα δεν είναι, για την πλειοψηφία, θετικά.

Σύμφωνα με την έρευνα με τίτλο State of Remote Work της εταιρείας διαχείρισης social media Buffer, η πλειοψηφία όσων εργάζονται με τηλεργασία δηλώνει πως αντιμετωπίζουν μοναξιά και προβλήματα επικοινωνίας και συνεργασίας. Σε δημοσκοπήσεις που έχουν τρέξει στις ΗΠΑ εταιρείες και ΜΜΕ όπως η One Poll και το Associated Press, η πλειοψηφία δηλώνει πως τα αρνητικά της τηλεργασίας ξεπερνούν τα θετικά, αναφέροντας τη μοναξιά, την απουσία ιδιωτικού χρόνου, σκέψεις παραίτησης λόγω κακής επικοινωνίας ή υπερωριών που δεν καταγράφονται.

Βλέπουμε από τη μια σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις με αποτύπωμα στην ποιότητα της εργασίας και, από την άλλη, να δημιουργούνται κενά στα εργασιακά δικαιώματα.

Το δεύτερο είναι κάτι που ρυθμίζεται. Σε κάποιες χώρες της ΕΕ έχουν ψηφιστεί τέτοια νομοθετήματα χρόνια πριν από την πανδημία, ενώ και στην Ελλάδα έχουν συμπεριληφθεί σχετικές ρυθμίσεις στο νέο εργασιακό νομοσχέδιο. Τον ψυχολογικό παράγοντα όμως δεν πρέπει να τον υποτιμούμε. Οι περισσότερες έρευνες συμφωνούν ότι οι εργαζόμενοι κοινωνικοποιούνται στον χώρο εργασίας κι αυτό επηρεάζει σημαντικά το πώς αποδίδουν στη δουλειά τους. Και, σε αντίθεση με διάφορες αφελείς απόψεις, δεν χρειάζεται κάποιος να είναι ψυχίατρος για να καταλαβαίνει ότι η κοινωνικοποίηση της φυσικής παρουσίας κι η ομαδικότητα δεν υποκαθίστανται από τα κοινωνικά δίκτυα.

Κάποιος θα πει ότι οι ανάλγητοι εργοδότες δεν ενδιαφέρονται για αυτά τα πράγματα και πιθανόν να έχει δίκιο. Ομως αν είναι έξυπνοι θα πρέπει να καταλάβουν πως δεν τους συμφέρει ούτε αυτούς ένα μέλλον που περισσότεροι θα εργάζονται άκεφα, θα παθαίνουν κρίσεις άγχους και κόπωσης και θα είναι έκθετοι σε περισσότερα προβλήματα υγείας. Η αξία της κοινωνικής συμβίωσης άλλωστε είναι θέμα λυμένο από παλιά, από τον Αριστοτέλη, που είχε γράψει πως όποιος αδιαφορεί γι’ αυτή θα πρέπει να είναι ή θεός ή ζώο. Και το πρώτο είναι κομματάκι πιο δύσκολο.