H γενιά της AstraZeneca

Η ανακοίνωση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας, που ζητά να εξαιρεθούν τα μέλη της από το εμβόλιο της AstraZeneca, είναι όντως ένδειξη συντεχνιασμού: «έξω από μας το “κακό” προϊόν, ας το χρησιμοποιήσουν ομάδες με λιγότερες προσβάσεις στα κέντρα αποφάσεων ή, έστω, με λιγότερη δύναμη». Δείχνει όμως και μια τάση απαξίωσης του συγκεκριμένου εμβολίου – τάση που υπήρχε από νωρίς, καθώς αποκαλούνταν «το φτηνό» και ενισχύθηκε με τα ήξεις-αφήξεις ευρωπαϊκών κρατών για τις παρενέργειές του και, ιδίως, για τη σύνδεση της χρήσης του με πιθανά περιστατικά θρομβώσεων. Η διακοπή εμβολιασμών για λίγες μέρες, ώσπου να υπάρξει γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ), και στη συνέχεια οι αντιφατικές οδηγίες ενέτειναν τη δυσπιστία απέναντι στην ασφάλεια από το εμβόλιο. Κάποιες ειδήσεις (και «ειδήσεις»), που σπεύδουν να αποδώσουν στο εμβόλιο της AstraZeneca δυσάρεστες εξελίξεις στη ζωή ορισμένων, ελάχιστων παγκοσμίως, προστίθενται στη δημιουργία αυτού του κλίματος καχυποψίας και φόβου.

Σκέπτομαι πόσο δύσκολο ήταν να ξεπεραστούν οι αρχικοί φόβοι για τα εμβόλια, πόσο δύσκολο ήταν να αποκτηθεί η εμπιστοσύνη, για να έλθουν οι ερασιτεχνικοί χειρισμοί χωρών όπως η Γερμανία (η Γερμανία!) και να συμβάλλουν σε ένα νέο κύμα φόβου και αμφισβήτησης – και ενώ πανευρωπαϊκά η πανδημία συνεχίζει να μην ελέγχεται. Είναι δυνατόν στην Ευρώπη να εκδηλώνεται τόση ανευθυνότητα; Είναι δυνατόν να γίνονται λάθη;

Η πανδημία είναι κάτι καινούργιο και ο τρόπος αντιμετώπισής της στηρίχτηκε στην παλαιότερη εμπειρία της ανθρωπότητας από επιδημίες (κοινωνική απόσταση, μάσκα, πλύσιμο χεριών και γενικότερα αντισηψία, καραντίνα) και στην τεχνολογική έρευνα. Η κοινωνική απόσταση ήταν ευκολότερο να επιβληθεί σε αυταρχικές χώρες – κι αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία της Κίνας. Στη Δύση, αντίθετα, που οι περιορισμοί δύσκολα επιβάλλονται με αστυνομικά μέτρα, γίνεται επίκληση στην ατομική ευθύνη των πολιτών, κάτι που δεν είναι δυνατόν να αποδώσει απολύτως – κι αυτό το γνωρίζουν οι κυβερνήσεις. Γι’ αυτό, η τελευταία γραμμή άμυνας για τον δυτικό κόσμο είναι τα εμβόλια.

Αυτή η γραμμή άμυνας, ωστόσο, δεν λειτούργησε σε όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο. Στο Ισραήλ η πολιτική επέλεξε να επενδύσει στο εμβόλιο – και φαίνεται ότι κέρδισε μεγάλο βαθμό ανοσίας. Η μετά τον Τραμπ Αμερική, επίσης, εξομάλυνε τα προβλήματα και κερδίζει το παιχνίδι. Η Βρετανία, με βασικό όπλο το εμβόλιο της AstraZeneca για το οποίο στην Ευρώπη γίνεται τόση συζήτηση, έφτασε έπειτα από πολλούς μήνες, προχθές, να μην έχει ούτε έναν θάνατο από την πανδημία.

Η Ευρώπη, αντίθετα, δεν τα κατάφερε. Η επιλογή μιας κεντρικής προμήθειας και διανομής των εμβολίων, όντως, απέτρεψε τον εμβολιαστικό εθνικισμό. Αλλά η καθυστέρηση στην προμήθεια εμβολίων, η ασάφεια ως προς τις συμβάσεις της ΕΕ με εταιρείες παραγωγής και διάθεσης εμβολίων, η απειλή εμπορικού πολέμου με την AstraZeneca, οι φόβοι και οι υπαναχωρήσεις κρατών από την πορεία προς την κατάκτηση της ανοσίας του εμβολίου και καθυστέρησαν και κλόνισαν ακόμα μια φορά την εμπιστοσύνη του κόσμου στις πολιτικές καταπολέμησης της πανδημίας.

Κόβοντας και τα φτερά της γενιάς όσων σιγά – σιγά αποχωρούν από την εργασιακά ενεργό δράση, που είχε τη φιλοδοξία να καταγραφεί ως η γενιά της AstraZeneca που πρώτη αυτή θα άνοιγε τον δρόμο προς την επιστροφή στην κανονικότητα.

Εμβολιαζόμαστε ανεπιφύλακτα
Γιατί προσωπικά δεν θεωρώ σοβαρές τις επιφυλάξεις για το εμβόλιο της AstraZeneca; Καταρχάς, επειδή έχω κάνει την πρώτη δόση του και, εκτός από μερικές αναμενόμενες (επειδή έχουν πολύ συχνά δημοσιευτεί) παρενέργειες, δεν έπαθα τίποτα άλλο. Αλλά και επειδή, συνήθως, ακολουθώ τη γνώμη των ειδικών – και οι ειδικοί δεν επιβεβαιώνουν τις φοβίες κυβερνήσεων, μερίδας του Τύπου και των εξαρχής φοβικών. Τελευταίος από μια σειρά σοβαρών επιστημόνων που επιβεβαιώνει την εμπιστοσύνη στο εμβόλιο, ο καθηγητής φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, Αχιλλέας Γραβάνης, που σημειώνει στο Facebook:
«Σε 18.000.000 δόσεις του εμβολίου παρατηρήθηκαν λιγότερες από 40 περιπτώσεις θρομβοεμβολής, εκ των οποίων 9 ήταν θανατηφόρες. […] Κάθε φάρμακο έχει μια σχετική τοξικότητα και στην Ιατρική καλούμαστε κάθε μέρα να ζυγίσουμε το θεραπευτικό όφελος με τις ανεπιθύμητες δράσεις του. Το πρώτο πρέπει να είναι εξαιρετικά πολλαπλάσιο από τις δεύτερες. Στην περίπτωση των θρομβοεμβολών […] ακόμη δεν έχει τεκμηριωμένα υπάρξει σχέση αιτίου-αιτιατού, η δε συχνότητά τους είναι μικρότερη ή κοντά σε αυτήν των θρομβοεμβολών στον γενικό ανεμβολίαστο πληθυσμό. Ενα όμως είναι βέβαιο: η εξαιρετικά επικίνδυνη και συχνότατη θρομβογόνος δράση του κορωνοϊού!».
Τη γνώμη του καθηγητή Γραβάνη επιβεβαιώνουν ο ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι και ο γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ. Ευρωπαϊστές, υπεύθυνοι πολιτικοί και πρότυπα συμπεριφοράς. Να τους μιμηθούμε.