Ενίσχυση της αποτροπής και γραμμή ρεαλιστικά διεκδικητική

Τους τελευταίους μήνες στο πεδίο των συνεχώς τεταμένων ελληνοτουρκικών σχέσεων η Τουρκία παρουσιάζει για πρώτη φορά κάποιες ενδείξεις νευρικής δυσαρέσκειας που φαίνεται να προέρχεται από τους εξής λόγους:

1. Από την αυστηρή στάση που τηρεί απέναντί της η νέα αμερικανική κυβέρνηση και την απώλεια της προνομιακής σχέσης που είχε με τον απελθόντα πρόεδρο Τραμπ.

2. Από τις μετρημένες και προσεκτικές, αλλά πάντως σαφείς, εκδηλώσεις συμπάθειας των ΗΠΑ προς τη χώρα μας, που δίνουν την εικόνα μιας κλιμακούμενης βελτίωσης των σχέσεων Αθήνας – Ουάσιγκτον.

3. Από την εμφανώς επιδεινούμενη πορεία της τουρκικής οικονομίας που έχει αρχίσει να προκαλεί ζωηρά αισθήματα δυσφορίας στους τούρκους πολίτες.

4. Από τα μέτρα της Αθήνας για βελτίωση της αμυντικής της ικανότητας και ενδυνάμωση της αποτρεπτικής της ισχύος.

5. Από την πρόδηλη και συνεχώς αναπτυσσόμενη ελληνογαλλική προσέγγιση, παρά τη βραδύτητα που χαρακτηρίζει την προσπάθεια σύναψης συμφώνου διμερούς στρατιωτικής συνεργασίας.

Παρά την αναντίρρητη επίδραση που ασκούν τα προαναφερθέντα «αρνητικά» στοιχεία στην τουρκική προς τη χώρα μας συμπεριφορά, η Τουρκία συνεχίζει να διακηρύσσει ότι διατηρεί αμετάβλητη τη στάση της προς την Ελλάδα. Και εξακολουθεί την άσκηση πίεσης με απειλητική ρητορική, με πυκνούμενες παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας, με αλλεπάλληλα ναυτικά γυμνάσια σε κομβικής σημασίας θαλάσσιες περιοχές και με συχνούς εκφοβιστικού τύπου λόγους του Ερντογάν, οι οποίοι κυμαίνονται μεταξύ ανοιχτού εκβιασμού και απερίφραστης ταπείνωσης της Ελλάδος. Προφανώς η Αγκυρα βασίζεται στην αίσθηση στρατιωτικής υπεροχής που θεωρεί ότι έχει απέναντι στην Ελλάδα, λόγω του όγκου των δυνάμεών της και των εξελιγμένων εξοπλισμών της.

Υπό τα δεδομένα αυτά και μέχρι πλήρους αποσαφήνισης της θέσης του αμερικανικού παράγοντος, η Ελλάδα δεν θα πρέπει να επαναπαυθεί στην ελπιζόμενη στήριξή της από τις ΗΠΑ. Αντίθετα, επιβάλλεται να παραμείνει σε δημιουργική επαγρύπνηση βελτιώνουσα διαρκώς τα μέσα επιδίωξης των στόχων της. Και αυτό απαιτεί όχι μόνο να τονίζει την προσήλωσή της στη διαδικασία του διεθνούς δικαίου. Επιπροσθέτως, θα πρέπει να καταστήσει τη στάση της περισσότερο ζωηρή και διεκδικητική και προς την Τουρκία και προς την ΕΕ ζητώντας:

1. Τη ρητή δέσμευση της Τουρκίας ότι δεν θα προσφύγει στη βία

2. Οτι θα άρει το περιβόητο casus belli

3. Οτι θα προσχωρήσει στη σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας

4. Οτι εάν οι διερευνητικές συνομιλίες δεν αποδώσουν αποτελέσματα η Τουρκία δεσμεύεται να προσφύγει στο διεθνές δικαστήριο.

Επίσης η χώρα μας είναι σκόπιμο να ζητήσει τη συμμετοχή της στις συνομιλίες για την αναμόρφωση της Δήλωσης ΕΕ – Τουρκίας για το Μεταναστευτικό. Και να προβεί το ταχύτερο δυνατό στις δέουσες ενέργειες για την περαιτέρω εμβάθυνση της ελληνογαλλικής συνεργασίας με στόχο την υπογραφή συμφώνου που θα προβλέπει, ει δυνατόν, και τη ρήτρα ενεργού στρατιωτικής συνδρομής. Διερωτάται κανείς γιατί οι σχετικές ενέργειες δεν έχουν επιταχυνθεί.

Ενα άλλο θέμα κρίσιμης σημασίας για την πλευρά μας είναι η ανάληψη πρωτοβουλίας για τη χάραξη γραμμών βάσης της ελληνικής ακτογραμμής και η εκπόνηση επίσημου χάρτη, που θα απεικονίζει τις θέσεις μας στα θέματα της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ και θα περιλαμβάνει και τα αναντίρρητης ελληνικής κυριότητας νησιά του Αιγαίου, απορρίπτοντας έτσι τον εξωφρενικό τουρκικό ισχυρισμό περί «Γαλάζιας Πατρίδας». Αυτονόητο είναι ότι οι αιτιάσεις μας πρέπει συγχρόνως να στοχεύουν και τις ιταμές τουρκικές παραβιάσεις κατά της Κύπρου.

Συμπερασματικά, η Αθήνα πρέπει να κινηθεί χωρίς δισταγμούς και πνεύμα συστολής προς αντίκρουση της τουρκικής επεκτατικότητας. Διότι χωρίς οργανωμένη και ευφυώς σχεδιασμένη αντίδραση ο τουρκικός τυχοδιωκτισμός θα αποχαλινωθεί. Βεβαίως καλό είναι εκτός από την ενίσχυση της αποτρεπτικής μας ικανότητας να αποφεύγουμε και τις δηλώσεις κομπορρημοσύνης όταν σημειώνουμε μία επιτυχία. Ο τελικός στόχος απαιτεί ψυχραιμία και σοβαρότητα.

Ο Δημήτρης Καραϊτίδης είναι πρέσβης ε.τ.