Η νέα οικονομική πολυμέρεια της Γέλεν

Σε πρόσφατη επιστολή προς τους συναδέλφους της του G20, η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Τζάνετ Γέλεν, ζήτησε ισχυρότερη πολυμέρεια για την αντιμετώπιση της κρίσης Covid-19. Δίνοντας έμφαση στη διακυβέρνηση, την ευελιξία και την προσβασιμότητα, η Γέλεν προσφέρει λόγους ελπίδας για ευρύτερη δράση για την αντιμετώπιση των πολλών ελλείψεων στο τρέχον παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η επιστολή της Γέλεν ενδέχεται να μη σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας «στιγμής τύπου Bretton Woods», όπως υποστηρίζει η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Αλλά σηματοδοτεί μια ευπρόσδεκτη αποχώρηση από την απάθεια του Τραμπ. Και επιδιώκει πραγματική δράση την οποία είχε αντιταχθεί η κυβέρνηση Τραμπ: την ενίσχυση των εργαλείων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, συμπεριλαμβανομένων των ευνοϊκών διευκολύνσεων του Ταμείου και μια νέα κατανομή του αποθεματικού περιουσιακού του στοιχείου, κυρίως όσον αφορά τα ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα (SDR), για την αύξηση της ρευστότητας για χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Αυτές οι χώρες σίγουρα χρειάζονται βοήθεια, κυρίως επειδή η υγειονομική κρίση έχει επιδεινώσει σημαντικά πολλές από τις θέσεις του χρέους τους.

Το G20 έχει ήδη επινοήσει μια διττή προσέγγιση για να βοηθήσει τις υπερχρεωμένες χώρες. Πρώτον, παρέχει προσωρινή ελάφρυνση του χρέους – μέχρι τον Ιούνιο, αν και μπορεί να παραταθεί – μέσω της πρωτοβουλίας αναστολής υπηρεσιών χρέους. Δεύτερον, σκοπεύει να βελτιώσει τη βιωσιμότητα του χρέους μέσω του κοινού πλαισίου για τα κρατικά χρέη.

Η Γέλεν έχει δηλώσει την προθυμία της να εξετάσει πιθανές λύσεις. Για παράδειγμα, οι χώρες της G20 θα μπορούσαν να διοχετεύσουν τα SDR που δεν χρειάζονται για να υποστηρίξουν την οικονομική ανάκαμψη σε χώρες χαμηλού εισοδήματος. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία κεφαλαίων που βασίζονται σε SDR. Πώς όμως θα χρησιμοποιήσουν οι χώρες τα SDR τους; Πρέπει να τους επιτραπεί η χρήση τους, ας πούμε, για την εξυπηρέτηση του διμερούς χρέους;

Η απάντηση σε τέτοιες ερωτήσεις θα απαιτήσει μια ευρύτερη προσπάθεια για την αντιμετώπιση των πολλών κενών στο τρέχον πολυμερές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Για την αντιμετώπιση ων προβλημάτων, τα πολυμερή χρηματοδοτικά εργαλεία πρέπει να διατίθενται σε χώρες που έχουν ανάγκη. Επιπλέον, η G20 πρέπει να αναλάβει ισχυρότερη δράση για να ενισχύσει τη βιωσιμότητα του χρέους, να συντονίσει τη διεθνή δράση και να επιβλέψει διαπραγματεύσεις μεταξύ πιστωτών και πιστοληπτών. Τα καλά νέα είναι ότι η Γέλεν φαίνεται να αναγνωρίζει τα κενά στη διεθνή χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική. Ας ελπίσουμε ότι θα συνεχίσει να οδηγεί τον δρόμο προς μια νέα χρηματοοικονομική πολυμέρεια που θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα.

Η Πάολα Σουμπάτσι είναι καθηγήτρια διεθνών οικονομικών στο Queen Mary Global Policy Institute του University of London