Απεργία πείνας και δικαστικές ενώσεις

Η πρόσφατη απεργία πείνας στελέχους της «17 Νοέμβρη» ανέδειξε, μεταξύ άλλων, και ένα  σημαντικό ζήτημα για τη λειτουργία της δικαιοσύνης, που προκλήθηκε από την ανακοίνωση της πλειοψηφίας του Δ.Σ. της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων.

Δεν χωρεί αμφιβολία ότι η εν λόγω ανακοίνωση ελαύνεται από ευγενή πρόθεση (έστω και αν η τελευταία αμαυρώθηκε από απαράδεκτες λοιδορίες όσων τόλμησαν να την αμφισβητήσουν). Η αναφορά της όμως σε μια υπόθεση ειδικής ευαισθησίας, που εκτός από την πολιτική διάσταση έχει εξ ορισμού και δικαστική, αποκλείει τη δυνατότητα, ήδη βάσει του νομικού μας συστήματος, να αξιολογηθεί με όρους ελευθερίας γνώμης. Διότι δεν συνιστά απλώς μια παρέμβαση σε εξελίξεις, όπως θα συνέβαινε με οποιονδήποτε άλλο συνδικαλιστικό φορέα, αλλά έχει σημασία υπερτείνουσα κατά πολύ τα όρια αυτά.

Ο δικαστής, ακόμη και αν εκφράζεται εκτός διαδικασίας μεν, αλλά πάντως υπό δικαστική ιδιότητα, λογοδοτεί στην κοινωνία και οι πράξεις του επηρεάζουν ευθέως την απαραίτητη για την κοινωνική συνοχή συστημική εμπιστοσύνη. Αλλά και πέραν τούτου: θα αισθανόταν ασφαλής ο ίδιος ο απεργός πείνας, που προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αν π.χ. ένα συνδικαλιστικό όργανο της διοικητικής δικαιοσύνης είχε διατυπώσει, εν ονόματι της ελευθερίας γνώμης, αντίθετη άποψη από εκείνη του προεδρείου της ΕΔΕ;

Βλέπουμε λοιπόν ότι είναι επιβεβλημένη η αυτοσυγκράτηση. Διότι μόνον έτσι ενδυναμώνεται το κύρος της δικαιοσύνης, αλλά και η πεποίθηση της κοινωνίας επί την αμεροληψία και την ανεξαρτησία της, η οποία, ας μη λησμονούμε, έχει πολλαχώς δοκιμαστεί κατά τα τελευταία έτη, όπως προκύπτει από την κατάταξη της χώρας μας στον τομέα αυτόν σε θέση υποδεέστερη από εκείνη νεοπαγών κρατών, όπως της Τανζανίας, της Μποτσουάνα, της Ρουάντα κ.λπ. (world economic forum, judicial independence, 2018). Τυχόν εξωθεσμικές παρεμβάσεις, αντίθετα, όσο καλόπιστες και αν είναι, εγκυμονούν προβλήματα μεγαλύτερα από εκείνα που επιδιώκουν να επιλύσουν.

Ο Χρίστος Χ. Μυλωνόπουλος είναι καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών -πρόεδρος του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκού και Διεθνούς Ποινικού Δικαίου