Πενταετές πλάνο {LF}αγροτικής ανάπτυξης

{ARX}Στην περίοδο της Μεταπολίτευσης ο πρωτογενής και ο δευτερογενής τομέας της οικονομίας υπέστησαν καθίζηση, με δραστική άνοδο και πλήρη κυριαρχία του τριτογενή τομέα των υπηρεσιών. Εχει πλέον συνειδητοποιηθεί ότι το ισοζύγιο αυτό πρέπει να ανατραπεί με τη συστηματική ανάπτυξη τόσο του αγροτικού όσο και του βιομηχανικού τομέα, στο πλαίσιο του νέου εθνικού σχεδίου του Ταμείου Ανάκαμψης. {ARX}
Σε πρόσφατη ημερίδα του «Κύκλου Ιδεών» παρουσιάσαμε μια συνολική στρατηγική για την αναδιοργάνωση και ανασυγκρότηση της δομής και λειτουργίας του αγροτικού τομέα της χώρας. Ο στόχος είναι η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα με βάση τις απαιτήσεις της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, που θα έχει ως αποτέλεσμα την ένταξη της ελληνικής γεωργίας στην ομάδα των πιο προωθημένων αγροτικών οικονομιών σε διεθνές επίπεδο.
Βασική αρχή της νέας στρατηγικής για τον αγροτικό πληθυσμό είναι ότι για να παραμείνουν οι αγρότες στη γη τους και να αναπτυχθούν, θα πρέπει να πληρούνται δυο προϋποθέσεις: (α) εξασφάλιση για την απορρόφηση της παραγωγής τους και (β) μείωση της διακύμανσης των ετήσιων εισοδημάτων τους.
Η κεντρική ιδέα του προτεινόμενου στρατηγικού σχεδίου είναι η ίδρυση, οργάνωση και λειτουργία ενός Φορέα Αγροτικών Εξαγωγών, ο οποίος θα δημιουργηθεί στην περίοδο 2021-2022.
Ο Φορέας Αγροτικών Εξαγωγών λειτουργεί με βάση τις αρχές της «συμβολαιακής γεωργίας». Η «Σύμβαση Συμβολαιακής Γεωργίας» θα συνάπτεται κατ’ έτος μεταξύ του Φορέα και των ενδιαφερόμενων αγροτών, και θα βασίζεται στα εξής επτά στοιχεία: (1) τη δέσμευση του Φορέα να απορροφά τη διαθέσιμη αγροτική παραγωγή, σε «επαρκείς τιμές», χωρίς καμία διαμεσολάβηση, (2) οι αγρότες παρέχουν πληροφορίες για το είδος της παραγωγής, τις ποσότητες, την αιτούμενη τιμή, και πρόβλεψη παραγωγής για την επόμενη οικονομική χρήση, (3) ο Φορέας δημιουργεί πανελλήνιο δίκτυο συγκέντρωσης και μεταφοράς της αγροτικής παραγωγής σε 2-3 εργοστάσια μεταποίησης, με κατάλληλη γεωγραφική τοποθέτηση για να καλύπτουν όλη την χώρα, (4) ασφαλιστική κάλυψη για την προστασία του εισοδήματος των αγροτών από φυσικές καταστροφές και λοιπούς κινδύνους [συνεργασία ΕΛΓΑ και ιδιωτικής ασφαλιστικής αγοράς, με βάση μελέτη του Πανεπιστημίου Πειραιώς], (5) πρόσβαση των αγροτών σε τραπεζική χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους, (6) προμήθεια αγροτικών εφοδίων με ευνοϊκούς όρους, και (7) παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για τις κατάλληλες αγροτικές καλλιέργειες και συνεχή υποστήριξη από γεωπόνους.
Στη ίδια περίοδο, 2021-2022, θα υλοποιηθούν έξι (6) δράσεις, που θα προετοιμάσουν το έδαφος για την ανάπτυξη της προσφοράς αγροτικών προϊόντων. Οι δράσεις αυτές θα τεθούν σε πλήρη εφαρμογή στην αρχή του τρίτου έτους (2023). Οι δράσεις που θα αλλάξουν την μορφή της ελληνικής γεωργίας είναι οι εξής: (1) Δημιουργία Χάρτη «άριστων» αγροτικών καλλιεργειών για όλη τη χώρα, με εξειδίκευση σε επίπεδο δήμου και κοινότητας, (2) Για κάθε προτεινόμενη καλλιέργεια, θα επιζητείται η πιο προωθημένη διεθνώς τεχνολογία παραγωγής, οι απαιτούμενοι εξοπλισμοί, η εκτίμηση της αναμενόμενης παραγωγής, και οι απαιτούμενοι πόροι σε ανθρώπινο δυναμικό (επιστημονικές ειδικεύσεις και απλοί εργάτες), (3) Τα επιστημονικά δεδομένα των δύο προαναφερόμενων δράσεων θα παραδοθούν στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο οποίο θα ανατεθεί η μόνιμη διαδικασία επικαιροποίησης και βελτίωσης των εν λόγω υποδομών, (4) Με βάση τις δύο πρώτες δράσεις, θα εκπονηθούν σχέδια εγχώριας παραγωγής εξοπλισμών, λιπασμάτων, εφοδίων, λογισμικού, κ.λπ., ούτως ώστε να επιτευχθεί ευρεία υποκατάσταση των αντίστοιχων εισαγωγών, με πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για την εγχώρια μεταποίηση, (5) Δημιουργία μοντέλου «Τοπικής Αγροτικής Εταιρείας», που θα προκύψει με βάση τη μελέτη των αντίστοιχων διεθνών Best Practices. Αυτό το μοντέλο θα είναι ενιαίο για όλους τους δήμους ή τις κοινότητες, όπου οι ενδιαφερόμενοι (αγρότες ή όσοι έχουν αγροτική περιουσία) θα εισφέρουν τους ατομικούς αγροτικούς πόρους (καλλιεργήσιμες εκτάσεις, φυτείες, τρακτέρ, εξοπλισμούς, εφόδια, κ.λπ.) σε ένα ενιαίο σχήμα διαχείρισης που θα έχει τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, και (6) Δημιουργία επαγγελματικών στελεχών αγροτικού τομέα.
Στην περίοδο 2023-2025 θα λειτουργήσουν οι νέες τοπικές αγροτικές εταιρείες, που θα έχουν τη μορφή ανώνυμων εταιρειών και στις οποίες θα μπορούν να συμμετέχουν και οι περιφέρειες και οι δήμοι της χώρας.
{IDI}Ο Μιλτιάδης Νεκτάριος είναι καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώ{IDI}ς