Πανεπιστήμια ανοικτά στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών

Πρόσφατα γίναμε μάρτυρες μιας ακόμη διαμαρτυρίας «φοιτητών» που κατέληξε σε κατάληψη της γραμματείας του ΑΠΘ. Η διαφορά αυτή τη φορά ήταν η αντίδραση του πρύτανη που ως όφειλε απευθύνθηκε στην Εισαγγελία, η οποία προκάλεσε τη μετέπειτα επέμβαση της Αστυνομίας. Τα γεγονότα αυτά δημιουργούν κάποιες σκέψεις. Το επίπεδο κατάρτισης των νέων Ελλήνων σήμερα είναι πολύ υψηλότερο από αυτό της προηγούμενης γενιάς. Αυτό έχει δημιουργήσει αλλαγές στην προσφορά εργασίας, ενώ η ζήτηση παραμένει αυτή που ήταν και παλαιότερα αφού η οικονομία μας δεν έχει μετασχηματιστεί. Αυτή είναι και η βασική γενεσιουργός αιτία του brain drain. Αν θέλουμε να θεραπεύσουμε το πρόβλημα, πρέπει να κινηθούμε προς μια οικονομία της γνώσης.

Ο ρόλος των πανεπιστημίων προς αυτή την κατεύθυνση είναι κομβικός. Η συνεργασία τους με την επιχειρηματικότητα κρίνεται αναγκαία. Για να γίνει αυτό πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι τα πανεπιστήμια είναι κέντρα ελεύθερης διακίνησης ιδεών, ανοικτά σε όλους αλλά και ασφαλή και απαλλαγμένα από κάθε εγκληματικότητα. Βίαιες αντιδράσεις μειοψηφιών, όπως καταλήψεις και βανδαλισμοί, πρέπει να εμποδιστούν. Είναι χαρακτηριστικό των πολιτισμένων κοινωνιών να δημιουργεί όργανα και διαδικασίες που θα τις προστατέψουν. Ο πρύτανης του ΑΠΘ ενήργησε σύμφωνα με τον νόμο, έπραξε το καθήκον του και είναι λυπηρό που αναγκαζόμαστε να τον συγχαίρουμε επειδή έπραξε το αυτονόητο. Η όλη συζήτηση που γίνεται δικαιώνει και αυτούς που εισηγήθηκαν το νέο σώμα προστασίας των πανεπιστημίων να αναφέρεται στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης, διότι αναδεικνύει τη δυσκολία που έχουν τα πανεπιστημιακά όργανα λόγω εξωτερικών πιέσεων να πράξουν το καθήκον τους. Χρειάζεται θάρρος και τώρα αυτό μετριέται.

Τα πανεπιστήμια πέρα από κέντρα εκπαίδευσης, όπου σε αυτά σε μεγάλο βαθμό οφείλεται η άνοδος του επιπέδου κατάρτισης των νέων μας, είναι και κέντρα παραγωγής γνώσης. Πάντα ήταν, αλλά αποκομμένα από την πραγματική οικονομία. Θα ωφελήσουν ιδιαίτερα όταν συνδεθούν με τις επιχειρήσεις. Αυτό γίνεται με δύο τρόπους. Πρώτα με την απευθείας συνεργασία με υπάρχουσες επιχειρήσεις και δεύτερον με την ενθάρρυνση νέων, καινοτόμων αποφοίτων να μετασχηματίσουν την έρευνά τους σε προϊόν και επιχείρηση. Αυτό προσπαθεί να κάνει η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας προωθώντας τη συνεργασία πανεπιστημίων και επιχειρήσεων μέσω διαφόρων δράσεών της. Αυτό θα βοηθήσει στον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας σε οικονομία γνώσης.

Ο μετασχηματισμός αυτός θα βοηθήσει στην αντιστροφή του brain drain, την άνοδο της ελληνικής οικονομίας, με καλύτερες αμοιβές και μέλλον για όλους. Πρέπει όμως να έχουμε πανεπιστήμια πραγματικά ανοικτά στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών. Απαιτείται θάρρος σαν αυτό που έδειξε ο πρύτανης.

Ο δρ Κυριάκος Λουφάκης είναι πρόεδρος της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας, πρ. πρόεδρος ΣΕΒΕ