Επενδύοντας στον Δεκέμβριο του 2008

Στο κέντρο της Αθήνας οι κλούβες των ΜΑΤ βρίσκονται πια σε εμφανές σημείο – μια εξ αυτών έκλεινε την Κυριακή το πρωί την κεντρική είσοδο στην Ερμού, δύο ήταν παρκαρισμένες στα πλαϊνά του Ζαππείου και άλλη μια στην κλασική θέση, στα λουλουδάδικα. Ομάδες αστυνομικών με μοτοσικλέτες έκαναν διαρκώς τον γύρο της περιοχής, όχι για να ελέγχουν τους περαστικούς που περπατούσαν στα πέριξ της Πλατείας Συντάγματος με «κωδικό 6». Η φράση έχει ακουστεί πολλές φορές το τελευταίο διάστημα, γράφεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι στο μυαλό όλων, σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση, σαν δεδομένο, παρότι είναι εντελώς παράλογο: «Αν πεθάνει ο Κουφοντίνας, θα καεί η Αθήνα». Το φάντασμα του 2008, εκείνου του Δεκεμβρίου που ξεκίνησε έναν νέο κύκλο βίας στην ελληνική κοινωνία, κρυφοκοιτάει πίσω από την πόρτα, περιμένει να κάνει την εμφάνισή του.

Η διαχείριση όσων έγιναν εκείνον τον Δεκέμβριο ήταν η πρώτη πράξη όσων είδαμε να εξελίσσονται τα επόμενα χρόνια – και η διαχείριση που έκανε σε εκείνη τη φάση ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένας από τους λόγους που λίγο καιρό αργότερα το κόμμα διεκδικούσε με αξιώσεις ένα μεγάλο κομμάτι των τότε δεκαεξάρηδων. Η ζημιά ωστόσο που έγινε το 2008, η οποία δεν ήταν μόνο υλική, έγινε εμφανής όταν τα συνθήματα για το «κράτος που σκοτώνει» εξελίχθηκαν, στοχεύοντας πλέον τους μνημονιακούς «αλήτες, προδότες» πολιτικούς, και τη Βουλή που παρομοιαζόταν με οίκο ανοχής. Πόλωση και βία: από τότε, ο συνδυασμός αποδείχθηκε θανατηφόρος, με αποκορύφωμα τη φωτιά στη Μαρφίν. Πολιτικά, ωστόσο, δεν ήταν το ίδιο επώδυνος για όλους, μάλλον το αντίθετο. Και σήμερα, η προοπτική της γενικευμένης αγανάκτησης, είτε λόγω Κουφοντίνα είτε λόγω οικονομίας, είναι δέλεαρ για κάθε πολιτική δύναμη που την περίοδο της κρίσης δεν είπε ένα ξεκάθαρο «όχι» στη βία.

Ο φόβος αφορά τις ηλικίες που δεν έχουν μνήμες από την τρομοκρατία της 17Ν, δεν έχουν εικόνες και ανθρώπους που να μπορούν να αντιληφθούν ως θύματα – σε αντίθεση, ο απεργός πείνας προβάλλεται ως αδικημένος σχεδόν αναντίρρητα. Αυτές οι ηλικίες ήταν που κρέμασαν το γνωστό πανό στο ΠΑΠΕΙ, στο οποίο προκαλούσαν τους συγγενείς των θυμάτων, και που έγραψαν και φώναξαν το σύνθημα «όταν οι αντάρτες θα μπουν στην Αθήνα, το Σύνταγμα θα λέγεται πλατεία Κουφοντίνα». Και το ένα και το άλλο περιστατικό καταδικάστηκαν αδιάφορα από συγκεκριμένα κομμάτια της αντιπολίτευσης, λες και δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία. Η αντίδραση υπέρ του Κουφοντίνα, από την άλλη, έφτασε μέχρι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Κατερίνας Σακελλαροπούλου, του προσώπου δηλαδή που βρίσκεται στο αξίωμα που συμβολίζει το πολίτευμα.

Ο Μάρτιος δεν είναι Δεκέμβριος και ο δεκαεξάχρονος των Εξαρχείων δεν είναι δολοφόνος έντεκα ανθρώπων. Η οργή, όμως, κάνει κύκλους. Το ζήτημα έχει ξεφύγει από την ουσία του αιτήματος του Κουφοντίνα για μεταφορά – και, αν τα πράγματα φτάσουν στα άκρα, όλοι θα κληθούν να δείξουν αν και πόσο ωρίμασαν.