Να αποτελέσει παράδειγμα ο πρύτανης που τόλμησε

Η αστυνομική επιχείρηση της 22ας Φεβρουαρίου 2021 για την εκκένωση του κτιρίου διοίκησης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου από άτομα που εισέβαλαν στον χώρο και προέβησαν σε παράνομες πράξεις, αποτελεί ιστορική ημέρα για τα ελληνικά ΑΕΙ. Η επέμβαση έγινε με εντολή της Εισαγγελίας, την οποία ενημέρωσαν οι πρυτανικές Αρχές. Κατέστη όμως δυνατή χάρη στις νομοθετικές πρωτοβουλίες της παρούσας κυβέρνησης και την επίδειξη αποφασιστικότητας εκ μέρους των πρυτανικών Αρχών, κάτι που δεν είχε συμβεί για δεκαετίες ολόκληρες.

«Τα γεγονότα είναι η κορύφωση των όσων βιώνουν τόσα χρόνια οι καθηγήτριες και οι καθηγητές, οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές μας, σε ένα καθεστώς άτυπης ομηρείας από ομάδες που χρησιμοποιούν τη βία για να επιβάλουν τις απόψεις τους». Αυτά αναφέρει η ανακοίνωση των πρυτανικών Αρχών του ΑΠΘ, η οποία συνοψίζει τα όσα συνέβησαν και συμβαίνουν σε διάφορα ελληνικά ΑΕΙ.

Δυστυχώς, εκθρέψαμε ένα τέρας. Φαινόμενα όπως τα παραπάνω αποτελούν τον μοιραίο εκφυλισμό της ύπαρξης και της λειτουργίας του περίφημου «φοιτητικού κινήματος». «Κίνημα» που δημιουργήθηκε για να προωθήσει και να υπηρετήσει τι ακριβώς; To μόνο που δεν προώθησε και δεν υπηρέτησε, ποτέ μα ποτέ, ήταν η παιδεία, η αναβάθμιση της εκπαίδευσης, η επιδίωξη της ποιότητας στις σπουδές. Το ακριβώς αντίθετο: πολέμησε με μανία κάθε μέτρο εκσυγχρονισμού. Αποτελούσε την υπέρτατη εξουσία μέσα στα πανεπιστήμια. Οι αποφάσεις του άτυπου οργάνου που αποκαλείται «Γενική Συνέλευση» των φοιτητών και λειτουργούσε πάντοτε χωρίς απαρτία είχαν την ισχύ νόμου και ακύρωναν στην πράξη τα θεσμικά συλλογικά όργανα των ΑΕΙ. Ισοδυναμούσαν με υπόρρητη απειλή βίας, στην οποία όλοι έπρεπε να υποκύψουν – αυτό δηλαδή που λέει η πρόσφατη ανακοίνωση της πρυτανείας του ΑΠΘ.

Αντίθετα, οι αποφάσεις δεν δέσμευαν όσους φοιτητές είχαν άλλη «γραμμή» και επέλεγαν να διακόπτουν για ψύλλου πήδημα τη λειτουργία των οργάνων ή να προβαίνουν σε έκτροπα, βιαιοπραγίες και βανδαλισμούς. Αυτοί δεν χρειάζονταν την «έγκριση» κανενός φοιτητικού οργάνου. Α, όλα κι όλα! Το φοιτητικό κίνημα ήταν και παραμένει απόλυτα «δημοκρατικό» στην αντιθεσμική και παραβατική λειτουργία του. Και να μην το ξεχάσω: ο συγχρωτισμός όλων αυτών με εξωπανεπιστημιακούς κάθε άλλο παρά σπάνιο φαινόμενο ήταν – όπως δηλαδή συνέβη πρόσφατα στο ΑΠΘ.

Το τέρας αυτό το εκθρέψαμε όλοι μας: οι πρωθυπουργοί και οι αρχηγοί των κομμάτων που έστελναν συγχαρητήρια στις κομματικές φοιτητικές παρατάξεις, η πολιτεία που απέφευγε να νομοθετήσει για λόγους καιροσκοπισμού ή ψηφοθηρίας, οι θεσμικοί εκπρόσωποι των ΑΕΙ που συνέπλεαν με τις παρατάξεις από συμφέρον ή φόβο ή απλώς αδρανούσαν, τα μέλη ΔΕΠ που, όταν δεν εκδήλωναν έμπρακτα την αλληλεγγύη τους προς τους παραβάτες, επιδείκνυαν ανοχή, και η μεγάλη μάζα των φοιτητών που αδιαφορούσε για όσα συνέβαιναν.

Αξίζει λοιπόν την ηθική μας επιβράβευση ο πρύτανης του ΑΠΘ, γιατί τόλμησε εκεί που άλλοι δείλιασαν ή επέδειξαν ανοχή. Ας αποτελέσει το παράδειγμα για τις πρυτανικές Αρχές των υπόλοιπων ελληνικών ΑΕΙ. Ή τα πανεπιστήμια θα λειτουργήσουν όπως σε όλον τον πολιτισμένο κόσμο ή θα συνεχίσουν να λειτουργούν στην υπανάπτυξη των νεφελωδών και προσχηματικών διακηρύξεων για δήθεν καταπάτηση των δημοκρατικών ελευθεριών.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης