Τι σημαίνουν οι καταιγίδες στην Ισπανία και τα χιόνια στην Ελλάδα

Αναπόφευκτα ακραία καιρικά φαινόμενα του μεγέθους της πρόσφατης σφοδρής χιονόπτωσης στην Ελλάδα θα επαναληφθούν, αλλά με τις κατάλληλες πολιτικές κλιματικής προσαρμογής μπορεί να περιοριστούν οι συνέπειες, όπως η σοβαρή διακοπή ρεύματος, δηλώνει ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς με αφορμή τη νέα στρατηγική κλιματικής αλλαγής της Κομισιόν. Στη συνέντευξη που παραχώρησε σε πέντε ανταποκριτές ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης στις Βρυξέλλες, ανάμεσά τους και «ΤΑ ΝΕΑ», ο ευρωπαίος αξιωματούχος επισημαίνει ότι η νέα πολιτική θα παίξει κρίσιμο ρόλο στην επίτευξη του στόχου κλιματικής ουδετερότητας το 2050 και στην καλύτερη χάραξη των πράσινων σχεδίων των κρατών-μελών της ΕΕ από τους πόρους ανάκαμψης, υπογραμμίζοντας τη στήριξη της Επιτροπής στο σημαντικό ελληνικό ενδιαφέρον για πράσινες επενδύσεις.

«Η στρατηγική της κλιματικής προσαρμογής απαντά στις προκλήσεις που προκαλούν τα ασταθή καιρικά φαινόμενα από τις ξηρασίες και τις φωτιές στα δάση μέχρι τους αβίωτους καύσωνες στις πόλεις. Δεν επικεντρώνουμε τις πολιτικές μας μόνο στην αποφυγή της αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό, αλλά προσαρμοζόμαστε ταυτόχρονα στις αλλαγές του καιρού. Στην περίπτωση της πρόσφατης χιονόπτωσης στην Ελλάδα, το πώς μοιράζεσαι πληροφορίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να γίνουν τα δίκτυα ηλεκτρισμού ανθεκτικότερα, αναδείχθηκε σημαντική παράμετρος. Στη Φινλανδία τοποθετούν ηλεκτρικά καλώδια υπόγεια και όχι υπέργεια σε κολόνες», επισημαίνει ο Τίμερμανς, απαντώντας σε ερώτηση για το πώς μπορεί να βοηθήσει η στρατηγική για την προσαρμογή του κλίματος την Ελλάδα και γενικότερα την ΕΕ στην αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων. «Στην Ελλάδα, σε ορισμένες πόλεις, ο καύσωνας προκαλεί αβίωτες συνθήκες. Δημιουργώντας πράσινους χώρους, πρασινίζοντας τις στέγες, αυξάνοντας τους χώρους με νερό και τη βλάστηση μετριάζεις τον καύσωνα, βελτιώνεις την ποιότητα του αέρα, προσαρμόζεσαι με συγκεκριμένες πολιτικές στις νέες συνθήκες». Τα ασταθή καιρικά φαινόμενα πληθαίνουν σε όλη την Ευρώπη, λέει ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής, υπεύθυνος για την κλιματική πολιτική και τη φιλόδοξη Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ. Αναφέρθηκε ειδικότερα στις καταιγίδες στην Ισπανία, στις ξηρασίες στη Μεσόγειο, που απαιτούν σειρά επεμβάσεων προσαρμογής, από τη δημιουργία δικτύου με λεκάνες και κανάλια για να συγκρατηθεί το νερό μέχρι τη στήριξη της γεωργίας ώστε να αναζητηθούν καλλιέργειες ανθεκτικότερες στις καιρικές αλλαγές. «Οι καταιγίδες στην Ισπανία, οι χιονοπτώσεις στην Ελλάδα είναι φαινόμενα που θα δούμε συχνότερα στην ΕΕ» τονίζει. Εμφανίζεται, μάλιστα, ιδιαίτερα προβληματισμένος από τον κίνδυνο ερημοποίησης στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπου όπως επισημαίνει δεν μπορούν πλέον να ευδοκιμήσουν παραδοσιακές καλλιέργειες, που φύονταν για αιώνες.

Μέσω της στρατηγικής για την κλιματική προσαρμογή η Κομισιόν ευελπιστεί επίσης να παράσχει τα «κατάλληλα εργαλεία», ώστε να υπάρχει πληροφόρηση για τους κινδύνους από τις καιρικές αλλαγές στη δόμηση και τις υποδομές, αλλά και να υπάρξει καλύτερη διαχείριση των δασών, καθώς μόλις το 25% βρίσκεται σε καλή κατάσταση βάσει των πολιτικών που είχαν προταθεί πριν από οκτώ χρόνια. «Η κατάσταση τώρα σε σχέση με το 2013 είναι πιο επείγουσα, τα κράτη-μέλη έχουν ζητήσει βελτίωση στην ανταλλαγή πληροφοριών, ενώ υπάρχει ανάγκη πιο γρήγορης αντίδρασης» τονίζει. «Δεν θα έχουμε κλιματική ουδετερότητα το 2050 χωρίς συστηματική προσπάθεια για κλιματική προσαρμογή» λέει κατηγορηματικά, αναφερόμενος στον φιλόδοξο στόχο της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ.

Παράλληλα, σημειώνει τον ρόλο που μπορεί να παίξει ο ασφαλιστικός κλάδος στην κατανομή των οικονομικών απωλειών, που προκαλούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα, γύρω στα 7,7 δισ. ευρώ μεταξύ 1980-2019 στην Ελλάδα, αλλά πάνω από 12 δισ. ευρώ ετησίως στην ΕΕ. Στο σύνολο της ΕΕ, άλλωστε, η έκθεση σε υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 3°C θα οδηγούσε σε ετήσια απώλεια τουλάχιστον 170 δισ. ευρώ. Κατά τον Φρανς Τίμερμανς κλειδί στην προσπάθεια αυτή, ώστε ο λογαριασμός των ζημιών να μην επιβαρύνει μόνο τα δημόσια ταμεία, είναι η αντιστάθμιση του κόστους επένδυσης στην κλιματική προσαρμογή έναντι του κόστους της μη προσαρμογής με διαφάνεια, κάτι που θα συμβάλει επίσης στη μείωση των ασφαλιστικών τελών. «Μπορεί να υπολογιστεί ακριβώς το κόστος και η ζημιά, όχι μόνο η οικονομική αλλά και σε ανθρώπινο επίπεδο, από τη μείωση της ηλεκτροδότησης όπως αυτή που έγινε στην Ελλάδα, έναντι των επενδύσεων, που χρειάζονται για να μην υπάρξουν τέτοια προβλήματα» επεξηγεί ο Τίμερμανς. «Αν βοηθήσεις τους αγρότες να προσαρμοστούν σε πιο ανθεκτικές στην ξηρασία καλλιέργειες μπορεί να αυξηθεί η εσοδεία τους και το εισόδημά τους. Αν πρασινίσεις τις πόλεις και μειωθεί η θερμοκρασία μπορεί να σωθούν ζωές. Ανθεκτικοί δρόμοι, που δεν “ξεπλένονται” με την πρώτη καταιγίδα δεν χρειάζεται να ξαναφτιαχτούν» επεξηγεί.

Σημειώνει επίσης ότι οι πολιτικές κλιματικής προσαρμογής θα μετριάσουν το ρίσκο των ιδιωτικών επενδύσεων και θα δημιουργήσουν πιο ελκυστικό πλαίσιο για τις ασφαλιστικές συμβάλλοντας στο μοίρασμα του κινδύνου και του κόστους. «Θα πρέπει επίσης να αναπτύξουμε μοντέλα σε επίπεδο περιουσιακών στοιχείων με την ασφαλιστική αγορά, για να ξέρουν ιδιοκτήτες και επιχειρηματίες τι ρίσκο λόγω καιρικών αλλαγών αντιμετωπίζουν τα σπίτια και οι μονάδες παραγωγής τους» τονίζει, αναφερόμενος επίσης στην ανάγκη διεθνούς συνεργασίας στην κλιματική προσαρμογή για να αποφευχθούν επιπλέον νέες μεταναστευτικές πιέσεις.

Παρότι δεν θέλησε να αναφερθεί λεπτομερώς στα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, που έχουν μέχρι στιγμής αποσταλεί στην Κομισιόν και βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση, επικρότησε το ελληνικό ενδιαφέρον για πράσινες επενδύσεις. «Γνωρίζω ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον του ιδιωτικού τομέα για την ηλιακή ενέργεια, την αιολική ενέργεια, για τη δημιουργία πλωτών πάρκων και άλλων επενδύσεων. Η Ελλάδα έχει εξαιρετικές ευκαιρίες στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και είναι μία από τις ευκαιρίες, που μπορούν να δημιουργηθούν στις περιοχές, οι οποίες επηρεάζονται από τη διαδικασία απολιγνιτοποίησης». Επικροτώντας, μάλιστα, την πρόοδο και δέσμευση της Ελλάδας προς την κατεύθυνση αυτή και υπογραμμίζοντας τη στήριξη της ΕΕ, σημείωσε την ανάγκη να κινηθεί προς αντίστοιχη πορεία η ναυτιλία, να γίνουν οι κατάλληλες επενδύσεις ώστε να μειωθούν οι ρύποι στον κλάδο αυτόν.