Πολιτική με όρους ριάλιτι

Για όποιον δεν το θυμάται οι αποκαλύψεις του ελληνικού #ΜeΤoo ξεκίνησαν πριν από περίπου ένα μήνα από μια εκδήλωση του υπουργείου Πολιτισμού. Σε αυτή την εκδήλωση η Ολυμπιονίκης μας Σ. Μπεκατώρου, ξεκίνησε το «γαϊτανάκι» των αποκαλύψεων. Σε χρόνο ρεκόρ και αφού η υπόθεση των καταγγελιών άνοιξε και σε άλλους χώρους πέραν του αθλητισμού, με την παρότρυνση και της κυβέρνησης, η πρώτη υπόθεση έφτασε στη Δικαιοσύνη. Θα έλεγε κανείς ότι για τα ελληνικά δεδομένα το δικαστικό σκέλος διαλεύκανσης των υποθέσεων έκανε μια καλή αρχή. Τα πράγματα κινήθηκαν εξαιρετικά γρήγορα και αποτελεσματικά. Δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για όλα τα υπόλοιπα. Για την πολιτική κακοσμία που σχεδόν αμέσως αναδύθηκε από αυτή την υπόθεση.

Η ίδια η υπουργός υπό την εποπτεία της οποίας έγινε η πρώτη εκδήλωση και ξεκίνησαν οι αποκαλύψεις, βρέθηκε μέσα σε χρόνο ρεκόρ σχεδόν να απαιτείται η αποκαθήλωσή της. Ολα αυτά σε τηλεοπτικούς χρόνους. Με την ίδια ευκολία που αποχωρεί ένας παίκτης από ένα ριάλιτι, το φιλοθέαμον κοινό αποφάνθηκε ότι ο αδύναμος κρίκος είναι η κ. Μενδώνη. Το κοινό ψήφισε. Βαθιά εθισμένο από τις διαδικασίες των τηλεοπτικών παιχνιδιών, δεν ήθελε να περιμένει να δει τις διαστάσεις του θέματος.

Η ψηφοφορία αποχώρησης έγινε με τον ίδιο τρόπο που γίνεται στα παιχνίδια. Με κριτήριο όχι μόνο τις «επιδόσεις», αλλά κυρίως το πώς «λειτούργησε μέσα στο σπίτι». Εν προκειμένω εντός του καλλιτεχνικού χώρου. Η ίδια η υπουργός Πολιτισμού συμπεριφέρθηκε επίσης σαν αδικημένος παίκτης ριάλιτι, επιμερίζοντας τις ευθύνες και στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας. Αρνούμενη να αντιληφθεί ότι το κοινό θέλει «αίμα». Οτι ο δρόμος της στο «παιχνίδι» είχε τελειώσει. Οτι οι φανατικοί του «παιχνιδιού» αποφάσισαν. Οτι πιθανή αποχώρησή της θα εκτόνωνε την πίεση, αλλά και την ένταση που έχει δημιουργηθεί. Θα διευκόλυνε να μην επικρατήσουν οι φωνές των ακραίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ολο αυτό το εξελισσόμενο, πολιτικό πλέον ριάλιτι, δεν μειώνει τις πραγματικές πολιτικές ευθύνες. Επιχειρεί ωστόσο να συσκοτίσει την ουσία του προβλήματος, που δεν είναι άλλη, από το πώς άνθρωποι «βρώμικοι» και «σκοτεινοί», μπορούν να υπεισέρχονται στον δημόσιο βίο της χώρας. Ποια χαραμάδα βρίσκουν και εισέρχονται στις ζωές μας και μας ξεγελάνε όλους. Ποιο θεσμικό κενό υπάρχει και δεν τους «τσακώνει» εγκαίρως. Πριν εξελιχτούν σε ωρολογιακές βόμβες.

Μπορούμε να κάνουμε κατόπιν εορτής αυτό που δεικτικά και σωστά παρατήρησε ο Νίκος Μπίστης ως «καλλιστεία ηθικολογίας». Αλλά μήπως πρέπει να δούμε ξανά από την αρχή πώς επιλέγεται κάποιος σε μια δημόσια θέση. Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για την επιλογή του αν αποδειχτεί ότι δεν ήταν αυτός που νομίζαμε; Ποιος έχει την αντικειμενική πολιτική ευθύνη; Γιατί στην Ελλάδα δεν την αναλαμβάνει κανείς ποτέ εκ των προτέρων. Γιατί όλα τα θέματα πολιτικών ευθυνών, καταλήγουν στην πιο άτυπη μορφή της, τη διάχυτη πολιτική ευθύνη (Ευ. Βενιζέλος, «ΤΑ ΝΕΑ» 15/9/2004) που συσκοτίζει τα θέματα και στρέφει τον πολίτη σχεδόν ενστικτωδώς στην απέναντι λύση;

Οι υποθέσεις που συζητάμε αυτές τις μέρες κατέδειξαν ότι η χώρα χρειάζεται βαριά πολιτικά εργαλεία, που θα κλείνουν την πιθανότητα να υπεισέλθουν σε σημαντικές θέσεις ακατάλληλοι άνθρωποι. «Το όλοι ίδιοι είναι» προφανώς δεν ευνοεί τη δημοκρατία μας. Δεν πρέπει να τη χαρακτηρίζει. Δεν είναι όλοι ίδιοι. Απλά χρειάζονται κανόνες και θεσμική θωράκιση, ώστε να μη λαμβάνονται οι πολιτικές αποφάσεις με όρους φτηνού ριάλιτι…