Οι στόχοι της Ακαδημίας Αθηνών

Όπως ίσως γνωρίζετε, στις 12 Ιανουαρίου 2021 εκφώνησα ομιλία στην Ακαδημία Αθηνών ως νέος Πρόεδρος της Ακαδημίας, η οποία αφορούσε την ενέργεια. Στην ομιλία αυτή τόνισα ότι η ενέργεια είναι βασικό στοιχείο του φυσικού κόσμου και του πολιτισμού – ιδιαίτερα του σύγχρονου πολιτισμού. Τόνισα, επίσης, τις αναδυόμενες ενεργειακές τάσεις και προκλήσεις στην Ελλάδα και το σημαντικό έργο της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας στην περιοχή αυτή. Η Επιτροπή Ενέργειας τα τελευταία 17 χρόνια, ασχολείται συστηματικά, εντατικά και ανιδιοτελώς με τα ενεργειακά θέματα της Ελλάδος και πληροφορεί τον Έλληνα πολίτη και την ηγεσία της χώρας για πλήθος ενεργειακών ζητημάτων και αναγκών του τόπου μας, συμπεριλαμβανομένης και της απολιγνιτοποίησης της Ελλάδος.

Στην ομιλία μου αυτή αναφέρθηκα επίσης σε μερικές από τις πρωτοβουλίες της Προεδρίας της Ακαδημίας για το 2021, οι οποίες συνοψίζονται ως ακολούθως.

1. Ημερίδες με θέμα

– «Ενεργειακή Αυτοδυναμία της Ελλάδος».

– «Απόδημος Ελληνισμός (Η ιστορία, το έργο και η προσφορά του στην Ελλάδα)».

– «Διάλογοι μεταξύ των Θετικών και των Ανθρωπιστικών Επιστημών και της Κοινωνίας».

– «Θέματα Δημόσιας Υγείας (Μαθήματα από την πανδημία του COVID-19)».

2. Άνοιγμα της Ακαδημίας προς την Ελληνική Κοινωνία

– Ενεργός συμμετοχή της Ακαδημίας σε κοινωνικά θέματα.

– Εορτασμός για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης.

– Επαναφορά των «Διαλέξεων της Τρίτης».

3. Σεβασμός στην εφαρμογή των νόμων, των κανονισμών και του έθους της Ακαδημίας.

4. Πρωταρχικό καθήκον όλων: η εξομάλυνση της λειτουργίας της Ακαδημίας και η προβολή του έργου του Ανώτατου Πνευματικού Ιδρύματος της Ελλάδος.

Είναι γνωστό ότι το έργο της Ακαδημίας Αθηνών είναι πολυδιάστατο.

1. – Υποστηρίζει την παιδεία, εκπαιδεύει και παρέχει υποτροφίες σε νέους επιστήμονες ερευνητές.

– Αναγνωρίζει, προάγει και βραβεύει την αριστεία.

– Βραβεύει την ανιδιοτελή και την κοινωνική προσφορά.

– Διαφυλάσσει και προβάλλει την πνευματική και πολιτιστική κληρονομιά.

– Διοργανώνει επιστημονικά συνέδρια, διαλέξεις και εκδηλώσεις για την επιστημονική, πολιτιστική, καλλιτεχνική και γλωσσική κατάρτιση του πολίτη.

2. Τα Κέντρα Ερευνών και τα Γραφεία Ερευνών της Ακαδημίας εκτελούν πρωτοποριακή έρευνα στις Επιστήμες, τα Γράμματα και τις Τέχνες και εκπαιδεύουν πλήθος προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών. Ακόμη και στις δύσκολες μέρες που περνάμε, η Ακαδημία καταβάλλει κάθε προσπάθεια να συνεχίσει αυτό το έργο της.

3. Οι ερευνητές της Ακαδημίας συνεργάζονται με προσωπικό των Πανεπιστημίων και των Ερευνητικών Κέντρων εντός και εκτός της Ελλάδος. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό, στις θετικές επιστήμες, είναι το έργο του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), του Κέντρου Ερευνών Αστρονομίας και Εφηρμοσμένων Μαθηματικών (ΚΕΑΕΜ), του Κέντρου Ερεύνης της Φυσικής της Ατμοσφαίρας και Κλιματολογίας (ΚΕΦΑΚ) και του Γραφείου Διαστημικής Ερεύνης και Τεχνολογίας

4. Το συνολικό έργο των Κέντρων και των Γραφείων Ερευνών της Ακαδημίας πρόκειται να αξιολογηθεί εντός του έτους από την Ακαδημία και τα επιτεύγματά αυτών θα καταγραφούν και θα δημοσιοποιηθούν ευρέως (εντός της Ελλάδος και διεθνώς).

5. Το ερευνητικό έργο της Ακαδημίας θα συνεχισθεί και ίσως και να επεκταθεί. Θεωρώ ότι οι ερευνητές των Κέντρων της Ακαδημίας – κυρίως εκείνοι του ΙΙΒΕΑΑ – πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν σε αντίστοιχα ερευνητικά προγράμματα στα Πανεπιστήμια. Σύμφωνο συνεργασίας έχει πρόσφατα υπογραφεί με το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

6. Το έργο των Επιτροπών της Ακαδημίας θα αξιολογηθεί και θα ενεργοποιηθεί.

7. Θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια να επιτευχθεί αντικειμενική και σοφή χρήση της επιστήμης και αξιοποίηση των Ελλήνων επιστημόνων στο πλαίσιο της εθνικής πολιτικής της χώρας.

8. Επίσης, θα καταβληθεί προσπάθεια να εκλεγούν στην Ακαδημία περισσότερες γυναίκες ακαδημαϊκοί.

9. Η συνεργασία της Ακαδημίας με Ακαδημίες άλλων χωρών και με ενώσεις Ακαδημιών όπως η All European Academies (ALLEA), το European Academies Science Advisory Council (ESAC), το International Science Council (ISC), το InterAcademy Panel (IAP) και η Union Académique Internationale θα συνεχισθεί και θα διευρυνθεί.

10. Η Ακαδημία Αθηνών θα καταστεί ο χώρος όπου ανά διετία θα διεξάγονται διακλαδικοί διάλογοι διεπιστημονικού χαρακτήρα μεταξύ εκπροσώπων των Θετικών Επιστημών, της Επιστημονικής Τεχνολογίας, των Ανθρωπιστικών Επιστημών και της Κοινωνίας.

11. Η Ακαδημία θα συμμετέχει στη διαχείριση των κοινωνικών προκλήσεων, όπως έκανε με το Ίδρυμά της, το IIBEAΑ, στην περίπτωση της πανδημίας του COVID-19.

12. Στην Ακαδημία από τις αρχές του 2021 λειτουργεί αίθουσα τηλεδιασκέψεων.

13. Λόγω των περιοριστικών μέτρων της πανδημίας η Ακαδημία:

– Επέκτεινε την ημερομηνία υποβολής υποψηφιοτήτων για αθλοθετημένα βραβεία μέχρι τις 15 Μαΐου 2021.

_ Καθιέρωσε τη μεικτή επιστολική και προσωπική ψηφοφορία ως την ενδεδειγμένη μορφή μυστικής ψηφοφορίας κατά την διάρκεια της πανδημίας, εκτός εάν η Ακαδημία κρίνει ότι ενδείκνυται και η ηλεκτρονική ψηφοφορία.

– Καθυστέρησε τις παραδοσιακές διαλέξεις. Υπάρχει η προσδοκία όμως ότι αυτές θα επιταχυνθούν στο δεύτερο ήμισυ του έτους. Eχουν ήδη προγραμματισθεί διαδικτυακές ομιλίες, συμπεριλαμβανομένων των «διαλέξεων της Τρίτης».

14. Τα ακόλουθα θέματα επείγουν και διερευνώνται ενεργά:

– Εκλογή μόνιμης σύνθεσης του ΔΣ του Ιατροβιολογικού Ιδρύματος της Ακαδημίας.

– Συνεδριάσεις/ψηφοφορίες για νέες έδρες Τακτικών Μελών, Ξένων Εταίρων και Αντεπιστελλόντων Μελών.

– Προγραμματισμός εγκατάστασης νέου συστήματος Ασφάλειας του κτιρίου της Ακαδημίας.

– Προτάσεις εξεύρεσης νέου χώρου για τη στέγαση και λειτουργία του βιβλιοπωλείου της Ακαδημίας.

– Ολοκλήρωση της ψήφισης του Σχεδίου Νόμου για συνεδρίες και ψηφοφορίες κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Βασικός σκοπός της Ακαδημίας Αθηνών παραμένει η ανάδειξη και εξυπηρέτηση των αναγκών της αριστείας στην Ελλάδα και η προβολή της διεθνώς.