Ο ΟΟΣΑ και πώς να τον κατακτήσετε

Από τις αρχές Νοεμβρίου έχω προσθέσει στο καθημερινό, ούτως ή άλλως, γεμάτο πρόγραμμά μου όχι μόνο την τακτική επισκόπηση του διεθνούς Τύπου, αλλά και την ιδιαίτερη παρακολούθηση του αυστραλιανού και, γενικά, του αγγλοσαξονικού Τύπου, με λέξη – κλειδί αναζήτησης τον «ΟΟΣΑ». Το ενδιαφέρον μου εδράζεται σε έναν αγώνα εν εξελίξει που μας φέρνει απέναντι σε τρεις χώρες, καθ’ όλα σύμμαχες και φιλικές σε όλα τα άλλα επίπεδα. Αναφέρομαι στη διεκδίκηση της θέσης του γενικού γραμματέα του ΟΟΣΑ, όπου η Αυστραλία έχει προτείνει τον Mathias Cormann, η Σουηδία τη Cecilia Malmström, η Ελβετία τον Philipp Hildebrand και η μικρή Ελλάδα την πλέον υπερκομματική Αννα Διαμαντοπούλου. Στις 10 Φεβρουαρίου εγκατέλειψε τη διεκδίκηση ο Δανός Ulrik Knudsen, ενώ έχουν ήδη αποσύρει τις υποψηφιότητές τους οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Εσθονία, η Πολωνία και η Τσεχία. Πρωτοφανής, σκληρός αγώνας για τη θέση ενός οργανισμού που έχει χαρακτηριστεί ιδιαίτερης βαρύτητας, αλλά παραμένει εν γένει άγνωστος στον πολύ κόσμο.

Αναλαμβάνοντας στο υπουργείο Εξωτερικών την Οικονομική Διπλωματία και Εξωστρέφεια τον Ιούλιο του 2019, ήξερα πολύ καλά ότι η δουλειά μου σχετιζόταν με την προσέλκυση επενδύσεων και την ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών. Αυτό που δεν είχα πλήρως αντιληφθεί εκείνη τη μακρινή προ κορωνοϊού εποχή ήταν ότι στο ευρύ πεδίο δραστηριοποίησης του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών περιλαμβανόταν και η επίβλεψη σχέσεων της χώρας μας με διεθνείς οργανισμούς.

Εν τέλει, τι είναι ο ΟΟΣΑ;
Ο Οργανισμός (στα αγγλικά με τα αρχικά OECD, Organization for Economic Cooperation and Development) υπήρξε αρχικά διάδοχος του Οργανισμού Ευρωπαϊκής Οικονομικής Συνεργασίας, ο οποίος διαχειρίστηκε το Σχέδιο Μάρσαλ για την ανοικοδόμηση της Ευρώπης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο ΟΟΣΑ ιδρύθηκε το 1961 (γιορτάζει φέτος 60 χρόνια ζωής), αρχικά με 20 κράτη – μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Σήμερα αριθμεί 37 μέλη από πολλές περιοχές του κόσμου, δηλαδή την Ευρώπη, τη Βόρεια και Νότια Αμερική, αλλά και την Ασία. Οι 37 αυτές χώρες είναι απαραίτητα χώρες με δημοκρατικά καθεστώτα, ταγμένα στις αρχές της ελεύθερης αγοράς, και εκπροσωπούν περίπου το 62% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Εξαιτίας των πολύ καλών επιδόσεων του πρότερου οργανισμού, που όμως είχε αποκλειστικά ευρωπαϊκό προσανατολισμό, ο ΟΟΣΑ κέρδισε μεγάλη αξιοπιστία και κύρος. Πολύ γρήγορα, ξεκίνησε η διεύρυνσή του και κράτη πιο μακρινά, όπως η Ιαπωνία, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία και το Μεξικό, έγιναν μέλη. Με την κατάρρευση του σοσιαλιστικού μπλοκ, εντάσσονται και πολλές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία το 1996.

Σήμερα, ο ΟΟΣΑ παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της διεθνούς οικονομικής ατζέντας και της διάχυσης ορθών οικονομικών πρακτικών και πολιτικών. Τα πεδία δραστηριοποίησης του Οργανισμού επικεντρώνονται σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, όπως η φορολόγηση, η ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων, η εκπαίδευση, το εργατικό δυναμικό και η διασφάλιση της ειρήνης. Στηρίζει άλλες διεθνείς οργανώσεις όπως είναι τα G7 και G20, η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Στις μέρες μας, η κρίση του κορωνοϊού καθιστά τον Οργανισμό ακόμη πιο σημαντικό. Δεν είναι μόνο η εκλογή ενός νέου γενικού γραμματέα που θα αναλάβει τα ηνία μετά τον Μεξικανό Jose Angel Gurria που διανύει την τρίτη πενταετή θητεία του. Η συγκυρία επιτάσσει μια νέα εποχή στην πορεία του εξηκονταετούς Οργανισμού. Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα σε σχέση με την εξέλιξη της παγκόσμιας οικονομίας μετά την πανδημία, ενώ η συγκεκριμένη υγειονομική κρίση ανέδειξε τους κινδύνους της παγκοσμιοποίησης και του ανεξέλεγκτου φιλελευθερισμού. Ο ΟΟΣΑ οφείλει να αναπροσαρμόσει τις προτεραιότητές του, όντας σε πλεονεκτική θέση λόγω των πολιτικών και διοικητικών δικτύων του, και η εκλογή του νέου γενικού γραμματέα αποτελεί διακύβευμα παγκόσμιας εμβέλειας.

Τα σχέδια της Αννας Διαμαντοπούλου
Η πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Αννα Διαμαντοπούλου αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων διορατική και πετυχημένη, όχι μόνο υπερκομματική. Η διαδικασία επιλογής προέβλεπε τρία στάδια. Στον δεύτερο γύρο, ο κατάλογος των δέκα υποψηφιοτήτων που είχαν υποβληθεί μειώθηκε σε πέντε, έπειτα από ακροάσεις των υποψηφίων. Η ακρόαση της ελληνίδας υποψήφιας, όπως φαίνεται, πήγε καλύτερα από τις αρχικές προβλέψεις.

Η ίδια ξεδιπλώνει με σαφήνεια τους τρεις πυλώνες δράσης της αν εκλεγεί γενική γραμματέας:

– ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ρύθμιση της ψηφιακής φορολόγησης

– η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

– η εκπαίδευση και μετεξέλιξη του εργατικού δυναμικού σε παγκόσμια κλίμακα

Η Διαμαντοπούλου γνωρίζει ότι ο ΟΟΣΑ θα πρέπει πλέον να αντεπεξέλθει στις πολλές προκλήσεις της εποχής, όχι μόνο των επιπτώσεων της πανδημίας, αλλά και εξαιτίας των πολλών συγκρούσεων που ακόμα μαστίζουν τον πλανήτη. Οπως έχει η ίδια επισημάνει, χρέος του ΟΟΣΑ στα αμέσως επόμενα χρόνια είναι να αγκαλιάσει ακόμα 2,5 δισ. πληθυσμό από χώρες όχι μόνο της Ανατολικής Ευρώπης, αλλά και της Ασίας και της Αφρικής. Υπάρχει και το ζήτημα της δημοκρατίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Για την Κίνα η Διαμαντοπούλου δήλωσε στο Bloomberg:

«[Η σχέση του ΟΟΣΑ] με την Κίνα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. […] Πρέπει να συνεχίσουμε να λέμε στην Κίνα ότι θα χρειαστεί να σέβεται τους κανόνες που υπάρχουν για το δίκαιο εμπόριο και τα διεθνή πρότυπα. […] Δεν είναι μόνο η οικονομική διάσταση. Οι ΗΠΑ, η Ευρώπη, οι φιλελεύθερες δημοκρατίες έχουν έναν καλύτερο τρόπο συνεργασίας μεταξύ τους, δεν αφορά μόνο το εμπόριο και τις επενδύσεις, αφορά τις αξίες μας, αφορά τη δημοκρατία».

Εντός των προσεχών ημερών, αναμένεται ανακοίνωση των δύο τελικών υποψηφίων. Συνεχίζω να παρακολουθώ (και) τον αυστραλιανό Τύπο. Αναθαρρώ με τον πηχυαίο τίτλο μιας ομογενειακής εφημερίδας «Greek and Australian candidates in final top four for OECD Secretary-General». Η Διαμαντοπούλου είναι τελικά στο final four.

Προσπαθώ να κρίνω τη διαδικασία με όση αντικειμενικότητα μπορώ και διαπιστώνω ότι η Διαμαντοπούλου υπερτερεί των αντιπάλων της στα σημεία για πολλούς λόγους: έχει μεγάλη ευρωπαϊκή εμπειρία (επίτροπος Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης) και το διεθνές προφίλ της είναι αδιαμφισβήτητο. Συμπεριλαμβάνει την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο ανάπτυξη στις προτεραιότητές της με συγκεκριμένα σχέδια. Είναι αγωνίστρια, έχοντας διανύσει μακρύ δρόμο από τη μετεμφυλιακή Κοζάνη μέχρι τους διαδρόμους της Βουλής, των υπουργείων και των διεθνών φόρουμ και οργανώσεων. Είναι σεμνή και ουδείς θα τολμούσε να ισχυριστεί ότι ξεκίνησε από προνομιακή θέση με χρυσά κουτάλια. Είναι γυναίκα, Ελληνίδα, Ευρωπαία και κοσμοπολίτισσα, έχοντας αφετηρία μια γωνιά του κόσμου που αποτελεί γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Ασίας.

Η μάχη των τεσσάρων, το final four του ΟΟΣΑ, συνεχίζεται. Και εγώ συνεχίζω να ποντάρω στην Αννα. Αν κερδίσει, κερδίζει η Αννα, αλλά κερδίζει και ο κόσμος όλος, που πλέον πρέπει να θεωρούμε γειτονιά μας, από τον Ατλαντικό μέχρι τον Ειρηνικό. Και προφανώς, περισσότερο από όλους, κερδίζει η Ελλάδα.

Ο Κώστας Φραγκογιάννης είναι υφυπουργός Εξωτερικών