Παθογένειες

O καθηγητής Πανεπιστημίου με τον οποίο βρέθηκα πριν από λίγες ημέρες πονάει τη δουλειά του. Είναι παθιασμένος με τη διδασκαλία. Εχει εξαιρετική επικοινωνία με τους φοιτητές. Και είναι αριστερός. Οχι γιαλαντζί σαν κάτι Συριζαίους, αλλά έντιμος, συνεπής και μαχητικός αριστερός. Δύο πράγματα είχε να πει για το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε χθες. Πρώτον, ότι θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερο – για την ακρίβεια, ότι χάνεται μια ευκαιρία να προωθηθούν μεταρρυθμίσεις που θα μεταμορφώσουν πραγματικά τα πανεπιστήμια. Δεύτερον, ότι δεν θα εφαρμοστεί. Θα καταργηθεί στην πράξη, όπως λέει κι ο Νίκος Φίλης.

Για το πρώτο έχει θεωρητικά δίκιο. Φυσικά θα ήταν καλύτερα να μη συζητάμε σήμερα για την πανεπιστημιακή αστυνομία, αλλά για τους καλύτερους δυνατούς τρόπους σύνδεσης των πανεπιστημίων με την αγορά. Και είναι αλήθεια ότι το υπάρχον νομικό πλαίσιο θα έπρεπε να είναι αρκετό για την αντιμετώπιση των φαινομένων παραβατικότητας. Οπως αποδείχθηκε όμως, δεν είναι. Οποιος θέλει μπαίνει όποτε θέλει όπου θέλει και «τιμωρεί» όποιον θέλει. Φταίει η Αριστερά – ρώτησα τον καθηγητή – που ανέχθηκε, δικαιολόγησε, υποβάθμισε για χρόνια αυτή την κατάσταση; Φταίει.

Θα ήταν επίσης καλύτερα να μη συζητάμε για τη βάση εισαγωγής, τα πειθαρχικά και τους αιώνιους φοιτητές, αλλά για το πώς θα μετατρέψουμε τα πανεπιστήμια σε πραγματικούς ναούς της γνώσης. Και είναι αλήθεια ότι κάποια από τα επιχειρήματα που ακούγονται έχουν ισχυρή δόση συντηρητισμού και λαϊκισμού. Οι «παθογένειες δεκαετιών» στις οποίες αναφέρθηκε η υπουργός Παιδείας, όμως, πρέπει κάποτε να τελειώσουν. Δεν μπορεί να συνεχίσουν να εισάγονται φοιτητές με 1 στα 20, και ο λόγος είναι ότι καταδικάζονται πρώτα απ’ όλα οι ίδιοι. Δεν μπορεί να μην υπάρχουν ουσιαστικές κυρώσεις για την αντιγραφή στις εξετάσεις, και ο λόγος είναι ότι ευτελίζεται ο θεσμός. Φταίνε οι καθηγητές που έκλεισαν τα μάτια για χρόνια σε αυτά τα φαινόμενα; Φταίνε.

Το κατά πόσον θα επαληθευτεί η δεύτερη εκτίμηση του συνομιλητή μου δεν θα εξαρτηθεί από την «αντίσταση» στο νομοσχέδιο: όσες διαδηλώσεις κι αν γίνουν – με την αντίστοιχη συμβολή τους στην εξάπλωση της πανδημίας -, η κοινωνία όχι μόνο δέχεται, αλλά απαιτεί να γίνει πιο αυστηρός ο έλεγχος κάθε είδους παρανομίας. Η αξιωματική αντιπολίτευση, με τις αστειότητες περί «νέου 1984» και τις αναφορές στο Black Lives Matter, εμφανίζεται εντελώς ανίκανη να διατυπώσει εναλλακτικές προτάσεις. Και οι πρυτάνεις μπορεί να εκφράζουν επιφυλάξεις, αλλά θέλουν κι αυτοί ήρεμα, σύγχρονα, «κανονικά» εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Το αν θα αλλάξει κάτι στα πανεπιστήμια με τον νέο νόμο έχει να κάνει με τη χθεσινή ατάκα του Πρωθυπουργού. Με το αν δηλαδή «στις σχολές δεν μπαίνει η αστυνομία, αλλά η δημοκρατία». Αν, αντιθέτως, η μάχη για την παιδεία μετατραπεί σε μια μάχη για την ιδεολογία, θα έχει πράγματι χαθεί μια ευκαιρία.