Οι κίνδυνοι μιας άνισης παγκόσμιας ανάπτυξης

Οι αυξημένοι παγκόσμιοι οικονομικοί κίνδυνοι σημαίνουν ότι πολλές φτωχότερες χώρες θα μπορούσαν να χρειαστούν χρόνια για να επιστρέψουν στις αναπτυξιακές τροχιές προ πανδημίας. Και εάν ο υψηλότερος πληθωρισμός οδηγήσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ να αυξήσει τα επιτόκια κάπως νωρίτερα από ό,τι σχεδιάζει, οι αναδυόμενες αγορές θα πληγούν ιδιαίτερα σκληρά.

Η οικονομική ανάκαμψη, όπως τα εμβόλια COVID-19, δεν θα κατανεμηθεί ομοιόμορφα σε όλο τον κόσμο τα επόμενα δύο χρόνια. Παρά την τεράστια πολιτική υποστήριξη που παρέχουν οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες, οι οικονομικοί κίνδυνοι παραμένουν βαθιοί. Ο λαϊκισμός, το παγκόσμιο χρέος σε επίπεδα-ρεκόρ και οι άνισες πολιτικές δείχνουν ότι η κατάσταση παραμένει επισφαλής.

Το να επιτρέψουμε προσωρινά ο πληθωρισμός να αυξηθεί πάνω από τον στόχο του 2% της Fed θα έκανε καλό σε ένα περιβάλλον όπου τα επίπεδα χρέους είναι υψηλά και η παραγωγή εξακολουθεί να είναι κάτω από το δυναμικό της. Σε τελική ανάλυση, υπάρχουν εννέα εκατομμύρια λιγότερα άτομα που εργάζονται σήμερα στις ΗΠΑ από ό,τι πριν από έναν χρόνο. Αν οι ΗΠΑ έχουν επιτύχει τους στόχους εμβολιασμού τους μέχρι αυτό το καλοκαίρι και οι μεταλλάξεις του κορωνοϊού παραμένουν περιορισμένες, οι προβλέψεις για μια άνοδο επιτοκίων της Fed μπορούν κάλλιστα να υλοποιηθούν. Αυτό είναι πιθανό δεδομένου του τεράστιου αποθέματος αποταμίευσης που έχουν δημιουργήσει πολλοί Αμερικανοί, λόγω της αύξησης των τιμών των περιουσιακών στοιχείων και εν μέρει των κρατικών χορηγήσεων που πολλοί παραλήπτες επέλεξαν να βάλουν στην άκρη. Τα εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια σε όλο τον κόσμο συμβάλλουν στην αποτροπή μακροχρόνιων προβλημάτων, αλλά πολλές μεγαλύτερες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών τεχνολογίας, δεν χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη που να οδηγεί τις τιμές των μετοχών τους στο ταβάνι. Αυτό αναπόφευκτα πυροδοτεί τον λαϊκιστικό θυμό (μια μικρή γεύση του οποίου ήταν εμφανής στις αντιδράσεις ορισμένων πολιτικών των ΗΠΑ στον πρόσφατο πόλεμο των τιμών του GameStop).

Ο πληθωρισμός μπορεί να είναι επίμονα χαμηλός προς το παρόν, αλλά μια αρκετά μεγάλη έκρηξη της ζήτησης θα μπορούσε να τον ωθήσει υψηλότερα, οδηγώντας τη Fed να αυξήσει τα επιτόκια κάπως νωρίτερα από ό,τι σχεδιάζει σήμερα. Τα αποτελέσματα μιας τέτοιας κίνησης στις αγορές περιουσιακών στοιχείων θα διαχωρίσουν τους ισχυρούς από τους αδύναμους και θα πλήξουν ιδιαίτερα τις αναδυόμενες αγορές. Ταυτόχρονα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, ακόμη και στις ΗΠΑ, θα πρέπει τελικά να επιτρέψουν να γίνουν χρεοκοπίες και πτωχεύσεις. Η αύξηση της ανάκαμψης είναι αναπόφευκτη, αλλά όταν θα ανέβει η θάλασσα δεν θα ανυψώσει όλα τα σκάφη.

Ο Κένεθ Ρογκόφ είναι καθηγητής Οικονομικών και Δημόσιας Πολιτικής στο Harvard University. Διετέλεσε επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το 2001 έως το 2003.