2 ταινίες, 1 ιστορία, πολλές καταγγελίες

^«Spotlight»: Η συντακτική ομάδα της αμερικανικής εφημερίδας «Boston Globe» αποκαλύπτει ότι επί δεκαετίες κληρικοί της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας κακοποιούσαν σεξουαλικά και βίαζαν ανηλίκους. Τα παιδιά δέχονταν απειλές να μη μιλήσουν, ενώ όσοι αποφάσισαν να αντιδράσουν, πιέστηκαν να σιωπήσουν. Ετσι, τα εγκλήματα 249 ιερέων της Αρχιεπισκοπής παρέμειναν για δεκαετίες ένα καλά κρυμμένο μυστικό. Η ταινία που μετέφερε στη μεγάλη οθόνη τα αποτρόπαια εγκλήματα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας κέρδισε Οσκαρ καλύτερης ταινίας και πρωτότυπου σεναρίου.

«Αποκαλύψεις»: Το μπεστ  σέλερ του Μάικλ Κράιτον μεταφέρεται στον κινηματογράφο με πρωταγωνιστές τον Μάικλ Ντάγκλας και την Ντέμι Μουρ. Ο Τομ Σάντερς, στέλεχος πολυεθνικής χάνει την προαγωγή από τη γοητευτική Μέρεντιθ Τζόνσον. Παρά την απογοήτευσή του σιωπά, μέχρι τη στιγμή που η Μέρεντιθ τον παρενοχλεί σεξουαλικά και όταν αυτός φεύγει, τον απειλεί ότι θα το μετανιώσει. Λίγο αργότερα τον κατηγορεί ότι ήταν εκείνος που επιχείρησε να την παρενοχλήσει.

Δύο ιστορίες, παρόμοιο θέμα, τελείως διαφορετική σκοπιά. Με καθυστέρηση αρχίσαμε και στην Ελλάδα να συζητάμε για τα «όρια». Τι θεωρείται λεκτική ή ψυχολογική βία, ποιο είναι το φλερτ ή ο θαυμασμός, πού ξεκινά η παρενόχληση, πότε φτάνει σε βιασμό. Το θέμα είναι τόσο λεπτό, που μία λάθος κίνηση μπορεί να καταστρέψει συθέμελα όλη τη γενναία προσπάθεια που ξεκίνησε με τη συγκλονιστική εξομολόγηση της Σοφίας Μπεκατώρου. Οι μαρτυρίες μπλέχτηκαν στον δημόσιο διάλογο και πλάι στην ανατριχιαστική ιστορία με τον προπονητή και την 11χρονη, τοποθετήθηκαν οι καταγγελίες άντρα ηθοποιού ότι συνομήλικος συμπρωταγωνιστής του τον έσπρωξε στη σκηνή την ώρα της υπόκλισης. Φυσικά δεν υπάρχει ζυγαριά στον ψυχικό πόνο. Ας μην ξεχνάμε όμως τον κίνδυνο που ελλοχεύει να πολτοποιηθούν άκριτα όλα στο ίδιο καζάνι και τελικά να μειωθεί η ένταση ακραίων ή και κακουργηματικών πράξεων. Πότε κάτι είναι επαγγελματική κόντρα και πότε κακοποιητική συμπεριφορά; Μέχρι ποιο σημείο επιτρέπεται κάποιος ανώτερος να ασκήσει εξουσία; Πότε η ένταση μετατρέπεται σε προσβολή ή επαγγελματικό bullying ή παρενόχληση; Ερωτήματα που πρέπει να απαντήσει η κοινωνία θέτοντας τα ηθικά όρια και η πολιτεία να τα θωρακίσει θεσμικά. Ωστε αφενός να προστατεύεται το θύμα, αλλά και ο καταγγελλόμενος μέχρι να αποδειχθεί ότι είναι θύτης. Διότι το πρόβλημα με το ανεπαρκές θεσμικό πλαίσιο είναι διττό. Αφενός ο κίνδυνος εκφυλισμού, δηλαδή να φτάσουμε σε εργαλειοποίηση και περιπτώσεις ανάποδων εκβιασμών, αλλά κυρίως η αποθάρρυνση των θυμάτων να προβούν σε καταγγελία. Ηδη καταγγελλόμενος καλλιτέχνης δήλωσε ότι θα προσφύγει νομικά κατά της καταγγέλλουσας. Πόσες γυναίκες θα σκεφτούν «άσε, μην τον καταγγείλω και μπλέξω»;

Εν ολίγοις, η πολιτεία οφείλει να παρέχει το νομικό οπλοστάσιο, ώστε και το θύμα να αισθανθεί ασφάλεια να μιλήσει, αλλά και ο καταγγελλόμενος να μην καταστραφεί για πάντα εάν τελικά δεν είναι θύτης. Ταυτόχρονα ας μην παραβλέψουμε το άλλοθι που δίνεται από όσους/ες αξιοποιούν το σεξ ως όχημα επαγγελματικής ανέλιξης, λειτουργώντας νομιμοποιητικά στην ανηθικότητα. Και μία ιστορία για το τέλος. Χάζευα παλιότερες αναρτήσεις στο Facebook του Γιώργου Κιμούλη, όπου συνάδελφοί του άντρες και γυναίκες τον αποθέωναν σε βαθμό γλειψίματος για το «ήθος», «τη στάση» και «τη συνολική παρουσία» του. Αυτόν που σχεδόν σύσσωμο το ελληνικό θέατρο παραδέχεται τώρα πως είναι εξαιρετικά δύσκολος συνεργάτης, κακότροπος και αποκαλύπτεται ότι φτάνει στο σημείο να ασκεί ψυχολογική βία σε συμπρωταγωνίστριές του. Εν κατακλείδι, με αυτή την ιστορία συνέβη και κάτι παράπλευρα θετικό. Επεσαν οι μάσκες. Από όλες τις πλευρές.