Η μέρα που η Ευρώπη θα έμενε από ρεύμα

Στις 8 Ιανουαρίου η Ευρώπη κινδύνεψε με μαζικό μπλακάουτ, καθώς το δίκτυο διανομής ηλεκτρικού ρεύματος γονάτισε. Το δίκτυο της Ευρώπης «κόπηκε» στα δύο, καθώς οι χώρες της Βορειοδυτικής και οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης δυσκολεύτηκαν να παραμείνουν στην ίδια συχνότητα, όπως αποκαλύπτει το Bloomberg.Οπως τώρα αποκαλύπτεται, το πρόβλημα δημιουργήθηκε στην Κροατία και χρειάστηκε να διακοπεί η ηλεκτροδότηση σε βιομηχανικές μονάδες στη Γαλλία και στην Ιταλία προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα.

Το συμβάν αυτό μπορεί να συνδεθεί και με τη στροφή που παρατηρείται ειδικά τα τελευταία χρόνια από παραδοσιακές μορφές σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το γεγονός ότι η Ευρώπη αντικαθιστά εργοστάσια παραγωγής ρεύματος από λιγνίτη και πυρηνική ενέργεια με μικρότερες συνήθως μονάδες παραγωγής από ηλιακή και αιολική ενέργεια αυξάνει τους κινδύνους να υπάρξουν προβλήματα στην ηλεκτροδότηση, εκτιμά σε ανάλυσή του το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο. Ουσιαστικά το πρόβλημα προκαλείται από τη συνεχή μείωση της παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από παραδοσιακές μέχρι πρόσφατα πηγές ενέργειας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται κενά τις ώρες αιχμής. Για τον λόγο αυτόν οι ειδικοί ζητούν τη λήψη μέτρων και επενδύσεις σε υποδομές προκειμένου να αντιμετωπιστούν τέτοια φαινόμενα όσο είναι ακόμη νωρίς.

Τα δίκτυα μεταφοράς πρέπει να παραμένουν σε συχνότητα 50 Hertz προκειμένου να λειτουργούν απρόσκοπτα. Εάν υπάρχουν διαφοροποιήσεις από τα 50 Hertz, τότε μπορεί να προκληθούν βλάβες στα μηχανήματα που είναι συνδεδεμένα στα δίκτυα αυτά και πρέπει οι διαχειριστές των δικτύων να αναλάβουν άμεσα δράση.

Στις αρχές Ιανουαρίου ο κίνδυνος ήταν μεγάλος από τέτοιες μεγάλες διακυμάνσεις στη συχνότητα του ρεύματος. Εάν οι διακυμάνσεις αυτές δεν είχαν αντιμετωπιστεί, θα είχαν προκληθεί εκτεταμένες βλάβες σε μεγάλο μέρος του δικτύου υψηλής τάσης και θα μπορούσαν να έχουν υπάρξει μπλακάουτ πολλών ωρών για εκατομμύρια νοικοκυριά στην Ευρώπη.

Ο μεγαλύτερος παραγωγός πράσινου ηλεκτρισμού στην Ευρώπη είναι η Γερμανία. Η χώρα αναμένεται το 2022 να μειώσει ακόμα περισσότερο την παραγωγή ρεύματος από λιγνίτη και πυρηνικά και θα πρέπει να βρει άλλους τρόπους για να καλύψει τα κενά. Προς το παρόν η Γερμανία βασίζεται περισσότερο στις εισαγωγές ρεύματος από γείτονές της για να καλύψει τις επιπλέον ανάγκες.

Η βλάβη στις αρχές του Ιανουαρίου εντοπίστηκε σε υποσταθμό στην Κροατία που προκάλεσε γενικότερη υπερφόρτωση στο δίκτυο της χώρας. Μιλώντας στο Bloomberg ο επικεφαλής επικοινωνίας της εταιρείας παροχής ενέργειας EVN της Αυστρίας, Στέφαν Ζαχ, προειδοποίησε ότι είναι θέμα χρόνου για να συμβούν τέτοια περιστατικά, ακόμα και σε ευρωπαϊκές χώρες με προηγμένα δίκτυα.

Οι προκλήσεις αυτές έχουν κάνει επίσης την εμφάνισή τους και σε άλλες ηπείρους, όπως η Αυστραλία και η Αμερική. Στην Αυστραλία το 2016 η μετάβαση στην αιολική ενέργεια είχε κατηγορηθεί για μπλακάουτ που έπληξε 850.000 νοικοκυριά. Τώρα η χώρα έχει επενδύσει περισσότερα στην αποθήκευση ενέργειας ώστε να είναι πιο σταθερή.

Προβλήματα έχουν υπάρξει ακόμα στις ΗΠΑ, και ειδικά στην Καλιφόρνια. Η Πολιτεία αυτή καλύπτει το ένα τρίτο των αναγκών της σε ρεύμα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πέρσι το καλοκαίρι οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν ελλείψεις σε ρεύμα αναγκάζοντας τις αρχές να προχωρήσουν σε κυλιόμενες διακοπές ρεύματος για να αποφευχθούν τα χειρότερα.

Τελευταία φορά που η Ευρώπη είχε πλησιάσει σε τόσο μεγάλο μπλακάουτ ήταν το 2006. Τότε περίπου 15 εκατ. νοικοκυριά είχαν βυθιστεί για ώρες στο σκοτάδι. Επίσης είχε υπάρξει κίνδυνος για μπλακάουτ στις αρχές του 2019, πάλι λόγω προβλημάτων με τη συχνότητα του ρεύματος. Εκτοτε έχουν ληφθεί κάποια μέτρα τεχνικής φύσεως για να προκαλείται μείωση στη ζήτηση τις ώρες αιχμής.