Η θολή ανάπτυξη

Τους πρώτους τρεις μήνες του 2020 είχαν επισκεφτεί την Ελλάδα πάνω από ένα εκατομμύριο ξένοι τουρίστες, η χώρα κατέγραφε ανάπτυξη κοντά στο 1% και οι προοπτικές ήταν ότι η χρονιά θα ήταν εξαιρετική. Ολα αυτά πριν από την πρώτη καραντίνα. Το αντίστοιχο πρώτο τρίμηνο του 2021, ξένος τουρίστας δεν υπάρχει ούτε για δείγμα. Μεγάλο μέρος της οικονομίας είναι κλειστό ή ημίκλειστο. Η ύφεση που θα καταγραφεί είναι βέβαιη. Απλά το κοντέρ γράφει μέρα με τη μέρα και όλοι περιμένουμε να δούμε πού θα καταλήξει. Οι περισσότερες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για διψήφιο ποσοστό ύφεσης.

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς οικονομολόγος για να καταλάβει ότι η χρονιά – και – από οικονομικής απόψεως, ξεκίνησε άσχημα. Χειρότερα από πέρυσι. Αρα για να επιτευχθεί η πολυπόθητη επιστροφή στην ανάπτυξη η οικονομία δεν αρκεί να καταγράψει τους τζίρους της περυσινής χρονιάς. Θα πρέπει να πάει πολύ καλύτερα από το 2020 στα υπόλοιπα τρία τρίμηνα.

Εδώ και μερικά 24ωρα αυτό δεν θεωρείται καθόλου σίγουρο. Οι καθυστερήσεις με τις παραλαβές των εμβολίων μεταθέτει το άνοιγμα των δυτικών οικονομιών για αργότερα μέσα στο έτος. Παράλληλα εδώ στην Ελλάδα προβληματίζει το ενδεχόμενο ενός νέου κλεισίματος της αγοράς, λόγω των ενδείξεων εξάπλωσης και στη χώρα μας του τρίτου κύματος της πανδημίας.

Το ΙΟΒΕ στο βασικό του σενάριο για τη χρονιά που διανύουμε προβλέπει ανάκαμψη 4%, χωρίς όμως να έχει συμπεριλάβει τις νέες καθυστερήσεις με τα εμβόλια και ένα ανοιξιάτικο lockdown. Στο δυσμενές προβλέπει οριακή ανάπτυξη έως 1%, αλλά με την προϋπόθεση ότι οι εξαγωγές θα αυξηθούν έως 7%.

Για να πάει όμως καλύτερα συνολικά η χρονιά, θα πρέπει να υπάρξει μεγάλη διαφορά στην ανάπτυξη στο δεύτερο μισό του έτους. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να δουλέψει περισσότερο από πέρυσι το βασικό εξαγώγιμο προϊόν μας, ο τουρισμός.

Ούτε αυτό φαίνεται πιθανό τα τελευταία 24ωρα. Οι πληροφορίες που έρχονται από όλες τις μεγάλες αγορές, δείχνουν ότι οι πρώτοι τουριστικοί μήνες, Μάιος και Ιούνιος, θα είναι το ίδιο υποτονικοί όπως και πέρυσι. Οι υπόλοιποι μήνες δεν φαίνονται για την ώρα επίσης καλύτεροι. Κατηγορίες πολιτών με «γερά πορτοφόλια» κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, δύσκολα θα ταξιδέψουν και φέτος, ακόμα και αν ανοίξουν τα σύνορα. Αρα στόχος παραμένει η προσέλκυση των μικρότερων ηλικιών με πολλά ερωτηματικά τόσο σε ό,τι αφορά τους εμβολιασμούς όσο και τα πιστοποιητικά που θα τους επιτρέψουν να ταξιδέψουν.

Από πλευράς χωρών, με δεδομένο ότι αναμένεται να βρίσκονται σε ισχύ lockdown τουλάχιστον έως το τέλος Απριλίου και το Πάσχα των Καθολικών, δύσκολα κάποιος αποκλεισμένος θα πάρει την πρωτοβουλία να κανονίσει τις διακοπές του. Αρα όλες οι αποφάσεις ακόμα και για διακοπές μετά τον Ιούλιο έχουν αναβληθεί. Ούτε λόγος για τουρίστες από χώρες όπως οι ΗΠΑ. Τελευταίες πληροφορίες κάνουν λόγο ότι δύσκολα αμερικανός τουρίστας θα περάσει τον Ατλαντικό πριν από τον Σεπτέμβριο. Οι αβεβαιότητες είναι τόσες πολλές, που αποτελούν από μόνες τους ανασταλτικό παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη. Η εικόνα παραμένει θολή, αλλά προφανώς και μπορεί να αλλάξει. Το πιθανότερο ωστόσο είναι ότι θα αλλάξει πρώτα κατά πολύ προς το χειρότερο, πριν βελτιωθεί αισθητά…