Το θαύμα των αγορών

Με τις αγορές δεν παίζεις. Ούτε νταούλια τις σαγηνεύουν ούτε απειλές τις φοβίζουν. Δεν εκχωρούν την εμπιστοσύνη τους άπαξ δια παντός. Την κερδίζεις και την ξανακερδίζεις εφαρμόζοντας με συνέπεια όσα τους υποσχέθηκες. Από μια άποψη η πειθαρχία που επιβάλλουν είναι πιο σκληρή από την πειθαρχία μιας τρόικας. Και η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα μέσω της πειθαρχίας που επιδεικνύει τις έχει κερδίσει. Δικαιούται και απολαμβάνει του σεβασμού τους. Ωστόσο, αν έλεγε κάποιος στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν ότι το ελληνικό Δημόσιο θα ήταν σε θέση να δανείζεται, δυόμισι χρόνια μετά το τέλος των Μνημονίων, από τις αγορές με χαμηλότερο κόστος από την Ιταλία, σίγουρα θα τον περνούσανε για τρελό. Πως τα ‘φερε ο καιρός και το ελληνικό δεκαετές διαπραγματεύεται κοντά στο ιταλικό δεκαετές ομόλογο. Στις υπόλοιπες διάρκειες, το ελληνικό ομόλογο συνήθως υπερτερεί.

Το ερώτημα εύλογο, καθώς οι διαφορές μέχρι πρόσφατα μεταξύ των δύο χωρών ήταν τεράστιες. Πώς γίνεται μια χώρα της ευρωζώνης με χρέος πλέον 200% ΑΕΠ να μπορεί να δανείζεται φθηνότερα από μια άλλη χώρα της ευρωζώνης με χρέος 130%; Η απάντηση απλή. Οι αγορές εκτιμούν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελληνικού χρέους (επιτόκια, διάρκεια δανείων) έναντι του ιταλικού, αλλά κυρίως τις διαφορετικές δυνατότητες ανάπτυξης των δύο χωρών τα επόμενα χρόνια. Εκτιμούν επίσης ότι με την παρούσα κυβέρνηση η χώρα παραμένει σταθερά στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων. Μικρές καθημερινές αλλαγές που γίνονται στη ζωή όλων μας, ακόμα και μέσα στην πανδημία.

Δεν παύει βέβαια η εξέλιξη να εκπλήσσει για την ταχύτητα με την οποία έγινε, δεδομένου του σχεδόν επταετούς εξοβελισμού της χώρας από τις αγορές. Από τα αστρονομικά spreads του 28% στο κάτω από 1%. Και εδώ είναι ο ρόλος της ευρωζώνης. Τα σημαντικά οφέλη που απολαμβάνει η χώρα εν μέσω κρίσης, ως μέλος ενός μεν δυσκίνητου, αλλά πανίσχυρου γκρουπ χωρών.

Το 10ετές ομόλογο που θα εκδοθεί σήμερα, το πρώτο του 2021, θα πετύχει επιτόκιο περίπου στο μισό της αντίστοιχης έκδοσης του περασμένου Σεπτεμβρίου. Θα πέσει σίγουρα κάτω από το 1%. Και μόνο από το ύψος του, σε μια αρνητική συγκυρία για τα ομόλογα της ευρωπαϊκής περιφέρειας εξαιτίας της παραίτησης της ιταλικής κυβέρνησης, καταλαβαίνει κανείς πόσο οχυρωμένη είναι πλέον η πορεία του. Πόσο σίγουρες είναι οι αγορές ότι η επένδυσή τους θα πιάσει τόπο.

Προφανώς όλα αυτά επιτυγχάνονται με τη στήριξη της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει δημιουργήσει ένα πέπλο προστασίας των ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων και αυτή τη φορά αυτό το πέπλο σκεπάζει και τη χώρα μας. Η Ελλάδα δεν ζητεί πλέον τίποτε διαφορετικό από τους άλλους. Είναι ευγνωμονούσα για τη βοήθεια που πήρε, αλλά πλέον απαιτεί και τυγχάνει ισότιμης αντιμετώπισης.

Η Ελλάδα όχι απλά επέστρεψε, αλλά πλέον καταγράφει τα χαμηλότερα επίπεδα δανεισμού στην ιστορία της. Καταγράφει ένα μικρό θαύμα. Χάρη σε αυτή τη στενή πλέον σχέση με τις αγορές, μπορεί παρά τις δαπάνες της πανδημίας το «μαξιλάρι» των 32-34 δισ. να το διατηρεί αλώβητο. Δίνει «ανάσα» στους έλληνες φορολογούμενους μέσω της σημαντικής μείωσης του κόστους εξυπηρέτησης των τόκων…