Η συνωμοσία της σιωπής

Σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε την περασμένη Τετάρτη στα «ΝΕΑ», ο δικηγόρος Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος κατηγορεί πολλούς έλληνες πολιτικούς ότι «προέβησαν σε δηλώσεις δια των οποίων δίωξαν, ανέκριναν, παρέπεμψαν, δίκασαν και καταδίκασαν για το έγκλημα του βιασμού εις βάρος της Σοφίας Μπεκατώρου» και καταλήγει, κάπως σκωπτικά, διατυπώνοντας την υπόθεση ότι η κ. Σακελλαροπούλου «είναι Πρόεδρος όλων των Ελλήνων και όλων των Ελληνίδων, βιαστών και βιασθεισών ομοίως».

Το τεκμήριο αθωότητας έχει πράγματι ταλαιπωρηθεί πολύ σε αυτόν τον τόπο. Ανθρωποι που κατηγορούνται για συμμετοχή σε σκάνδαλα, πολλές φορές με αποκλειστικό στόχο τη διαπόμπευσή τους, βλέπουν να φιγουράρουν στα πρωτοσέλιδα φωτογραφίες τους, επιλεγμένες μάλιστα με τέτοιο τρόπο ώστε να τους δείχνουν κατσουφιασμένους, οργισμένους ή απελπισμένους. Το αποτέλεσμα είναι να μην μπορούν να κυκλοφορούν στον δρόμο.

Είναι αλήθεια λοιπόν ότι κανείς δεν μπορεί να υποδύεται τη δικαιοσύνη. Αυτό δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα που βρίσκει ύστερα από πολλά χρόνια το θάρρος να αποκαλύψει τη σεξουαλική της κακοποίηση δεν πρέπει να τύχει θαυμασμού, συμπαράστασης και προστασίας. Τα αρπακτικά, που διερωτώνται με νόημα «γιατί τώρα;», «τι επιδιώκει;» ή «πώς ξέρω ότι δεν τα ‘θελε;», βρίσκονται παντού. Καμιά πολιτισμένη κοινωνία δεν μπορεί να τα αφήσει να την κατασπαράξουν.

Ας φανταστούμε το εξής σενάριο. Η καταγγελία της Μπεκατώρου γίνεται δεκτή εν μέσω γενικευμένης σιωπής. Κάποιοι σοκάρονται, κάποιοι άλλοι αμφιβάλλουν, όλοι όμως τηρούν αυστηρή ουδετερότητα στο όνομα του τεκμηρίου αθωότητας. Η Ολυμπιονίκης καλείται στον εισαγγελέα, ο οποίος της ζητά ή να αποδείξει τον ισχυρισμό της ή να σιωπήσει: αλλιώς κινδυνεύει να διωχθεί. Εκείνη γνωρίζει ότι η απόδειξη ενός τραυματικού γεγονότος που συνέβη πριν από 25 χρόνια χωρίς μάρτυρες είναι δύσκολη, αν όχι αδύνατη. Κάνει λοιπόν πίσω. Μαζεύεται. Ισως και να μετανιώνει. Φοβισμένες, άλλες γυναίκες που ήταν έτοιμες να πάρουν τη σκυτάλη και να διηγηθούν κι αυτές τις τρομακτικές εμπειρίες που τις στοίχειωναν τόσα χρόνια, σωπαίνουν κι αυτές. Το ελληνικό #MeToo έχει πάρει τέλος. Λόγω έλλειψης στοιχείων; Οχι, λόγω έλλειψης ευαισθησίας.

Θα θυσιαστεί λοιπόν ένας δυνάμει αθώος προκειμένου να αποκαλυφθούν κάποιοι σίγουρα ένοχοι; Οχι. Χρειάζεται προσοχή, κάτι που είναι όμως πολύ διαφορετικό από το να σφυρίζουμε αδιάφορα «περιμένοντας τη διαλεύκανση των καταγγελιών».

Το ότι η Κατερίνα Σακελλαροπούλου είναι Πρόεδρος όλων των Ελλήνων, περιλαμβανομένων των βιαστών, των δολοφόνων ή των τρομοκρατών, δεν την εμποδίζει να στηρίξει μια γυναίκα στο πρόσωπο της οποίας συναντάται «με όλες εκείνες τις γυναίκες που κακοποιήθηκαν, λεκτικά ή σωματικά, που τραυματίστηκαν διά βίου από την ηθική βαναυσότητα της σεξουαλικής επιθετικότητας». H υπόθεση Μπεκατώρου έχει φύγει πια από την Μπεκατώρου. Και αφορά πλέον τη διάλυση της συνωμοσίας της σιωπής.