Μία προσευχή για το Καπιτώλιο

Ανάμεσα σε όλα τα σημειώματα που έχω αφιερώσει στον Ντόναλντ Τραμπ από την αρχή της θητείας του, υπάρχουν τρία που ξαναδιαβάζω, αυτή την εβδομάδα, χωρίς στενοχώρια ή θλίψη.

Εκείνο (18 Ιανουαρίου 2018) όπου τον συνέκρινα με τον πατέρα Ιμπί, αυτόν τον βασιλιά του καρναβαλιού, τόσο εγωιστή όσο και άβουλο, τόσο άπληστο όσο και αδαή, ταυτόχρονα οξύθυμο, συνωμοσιολόγο, σκατολόγο, τυραννικό, και του οποίου η «κωμική φρικαλεότητα» έμελλε να γίνει, σύμφωνα με τον σπουδαίο Αλφρέντ Ζαρί, το πρόγραμμα επερχόμενων εξουσιών.

Εκείνο (19 Ιανουαρίου 2017) όπου, θυμίζοντας το ταλμουδικό αφήγημα για τον φύλακα των χοίρων που έγινε βασιλιάς και τον οποίο ανακάλυψε ο ραβίνος Γιαχούντα, δυτικά της Ιδουμαίας, στο πρόσωπο του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, έλεγα στους καλοπροαίρετους ανθρώπους, και δη στους εβραίους Αμερικανούς, πως το να συμμαχήσουν με αυτό, το να απαρνηθούν την κρίση τους ενώπιον τόσης χυδαιότητας, το να υποκλιθούν, έστω και για τακτικούς λόγους, μπροστά σε έναν κακό ποιμένα που δεν σέβεται παρά τη δύναμη, το χρήμα, τα γυψομάρμαρα και τα χρυσάφια των παλατιών του, με δυο λόγια, το να παραδοθούν, όχι στον Πομπήιο ή τον Ασουήρο αλλά σε εκείνον, τον Διοκλητιανό, έμοιαζε με αυτοκτονία.

Και έπειτα, εκείνο (24 Σεπτεμβρίου 2020) όπου θύμιζα την ιστορία του Ρωμύλου Αυγουστύλου, αυτού του νάνου Αυγούστου, αυτού του απάνθρωπου και γελοίου παιδιού-βασιλιά, αυτού του τελευταίου αυτοκράτορα της Ρώμης με το τόσο παράξενα μοιραίο όνομα αφού ήταν εκείνο του ιδρυτή που έγινε νεκροθάφτης, και αφηγούνταν τον κλασικό κολοφώνα και τη λαμπρότητα παραμορφωμένα από το μειωτικό επίθημα, εκείνο όπου θύμιζα, λοιπόν, πώς βρήκαν τον Ρωμύλο Αυγουστύλο, την ημέρα του impeachment του από τους νεοσύλλεκτους πατέρες της Συγκλήτου, κατόπιν της καθαίρεσής του από τον Οδόακρο, τον βασιλιά των Ερούλων, να πιπίζει, να τουιτάρει, μέσα στον ορνιθώνα του.

Γιατί εδώ βρισκόμαστε.

Και μετά τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας, έπειτα από αυτές τις απίστευτες εικόνες των βανδάλων με τα καπέλα των παγιδευτών θηραμάτων να επιτίθενται στην έδρα του Τζέφερσον, του Ρούζβελτ και του Κένεντι, το ερώτημα δεν είναι πια αν ο Τραμπ είναι, ή όχι, προσωπικά υπεύθυνος: είναι δίχως καμία αμφιβολία αφού ήταν αυτός που, με τα ξεκάθαρα καλέσματά του για πορεία στο Καπιτώλιο, έγινε αιτία να μετατραπούν μέσα σε λίγες ώρες τα «φώτα πάνω στον λόφο» του αμερικανικού εξαιρετισμού σε φωτιές μίσους και καταπάτησης όρκων.

Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει, ή όχι, να αποκαλέσουμε «πραξικόπημα» αυτήν την τελικά αξιολύπητη επιχείρηση την οποία διεξήγαγαν, μέσα σε έναν πάταγο από βλαστήμιες, tweet και selfie, μια ομάδα νοικοκυρών με στολές αγγαρείας, ημίγυμνων συνωμοσιολόγων με κράνη του Grendizer ή μαχητών της QAnon με ναζιστικά σύμβολα στο στήθος: οι ταραχοποιοί της 6ης Φεβρουαρίου του 1934 δεν είχαν πιο περήφανο παράστημα· ούτε η χούφτα των αντιγκωλικών στρατηγών του Αλγερίου, στις 21 Απριλίου του 1961· ούτε οι πραξικοπηματίες της Μαδρίτης που άνοιξαν πυρ, 24 ώρες αργότερα, μέσα στο ισπανικό Κοινοβούλιο· ούτε οι συνωμότες του Κατιλίνα που κατατροπώθηκαν από τον Κικέρωνα· και ήταν εντούτοις, σε όλες τις περιπτώσεις, μορφές πραξικοπήματος…

Το θέμα δεν είναι ούτε να παρασυρθούμε σε συζητήσεις, επί του παρόντος δευτερεύουσες, για το κατά πόσον εναπόκειται σε αυτές τις ιδιωτικές επιχειρήσεις που είναι το Twitter και το Facebook να διαγράψουν τον στασιαστή πρόεδρο: το πρόβλημα είναι, βέβαια, σημαντικό· και θα πρέπει, μια μέρα, να σκεφτούμε σοβαρά το μεικτό καθεστώς, μισο-ιδιωτικό μισο-δημόσιο, του λογαριασμού ενός πολιτικού προσώπου, που ακολουθείται από εκατομμύρια υποστηρικτές, και καλεί σε στάση· προτεραιότητα, αυτή τη στιγμή, έχει να πάρουμε εκείνα τα έκτακτα μέτρα που μπορούν να κόψουν τη φόρα ενός προέδρου ηττημένου και έτοιμου για έφοδο, έπειτα από το Κογκρέσο, και στο δικό του γραφείο.  Οχι. Το πραγματικό ερώτημα είναι η ιστορική σημασία αυτού του συμβάντος.

Πρόκειται για ένα επεισόδιο ή ένα προμήνυμα; Ενα ατύχημα ή μία στιγμή της Ιστορίας; Το ξέσπασμα τρέλας ενός έκπτωτου και μεθυσμένου από την πικρία βασιλιά ο οποίος, σαν τον Ριχάρδο Γ’ ή τον Νέρωνα, θα παρέσερνε πρόθυμα μαζί του στην άβυσσο το μεγαλείο της Δημοκρατίας – ή ένα ακόμα στάδιο μιας αναπόφευκτης παρακμής, της οποίας ο τραμπισμός δεν είναι παρά ένα σύμπτωμα, της αμερικανικής αυτοκρατορίας και των θεσμών της;

Δεν πιστεύω στο μοιραίο.

Θεωρώ λοιπόν πως το παιχνίδι είναι ανοιχτό και εξαρτάται από αυτό που θα κάνουν ή όχι, τις ακόλουθες ημέρες και ώρες, οι υπεύθυνοι της κυβέρνησης Μπάιντεν – αλλά και οι Τεντ Κρουζ, Μιτς Μακόνελ, Λίντσεϊ Γκρέιαμ, όλα αυτά τα μεγαλοστελέχη των Ρεπουμπλικανών που θα κληθούν να πουν, πολύ γρήγορα, αν σκοπεύουν να αφήσουν μια μειοψηφία άξεστων να καταστρέψουν το κόμμα του Αβραάμ Λίνκολν και του Τζον ΜακΚέιν. Η καρδιά των ΗΠΑ βρίσκεται στα χέρια, όχι των θεών, αλλά των ανθρώπων.

Εκείνο που ονειρεύτηκαν ο Ερντογάν και ο Πούτιν – να εξευτελίσουν τη δημοκρατία – το έκανε μια χούφτα Αμερικανών· και εναπόκειται σε μία χούφτα άλλων να επαναφέρουν, ή όχι, το βήμα της Νίκης στο Καπιτώλιο.

Ο Μπερνάρ-Ανρί Λεβί είναι γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας.