Οχι και τόσο «περιθωριακοί»

Ενα ενδιαφέρον εύρημα της τελευταίας δημοσκόπησης της εταιρείας Prorata είναι ότι το 57% των ερωτηθέντων θεωρεί πιθανό να γίνουν στην Ευρώπη φαινόμενα παρόμοια με την κατάληψη του Καπιτωλίου από τους οπαδούς του Τραμπ, τους οποίους η πλειονότητα χαρακτήρισε «ακροδεξιούς», «εξτρεμιστές» και «περιθωριακούς».

Είναι η κοινή παρανόηση των «ψεκασμένων». Η πολιτική ρητορική και αναλύσεις παρουσιάζουν τις πεποιθήσεις και τις πράξεις αυτές ως κάτι που προέρχεται από χαμηλότερα κοινωνικά κι οικονομικά στρώματα, περιθωριοποιημένους αμόρφωτους, παρά το γεγονός ότι η ιστορία τα δείχνει κομματάκι πιο περίπλοκα τα πράγματα. Οι ηγέτες αυτών που εισέβαλαν στο Καπιτώλιο είναι άνθρωποι της λευκής ελίτ και της μεσαίας τάξης των ΗΠΑ και πείθουν λιγότερο προνομιούχους να συστρατευτούν εναντίον των συμφερόντων της τάξης τους – ο Τραμπ παραμένει, άλλωστε, ένας εκατομμυριούχος που δεν πληρώνει φόρους και στηρίχθηκε από ανθρώπους με αλλεργία στο κοινωνικό κράτος. Πολλοί από αυτούς που θαυμάσαμε μαινόμενους είναι «καλοί χριστιανοί» από «καλά σπίτια». Οι απόψεις τους δεν είναι απλώς και μόνο «ακροδεξιές». Είναι βαθιά αντισημίτες, πιστεύουν ότι οι «μεγάλες εταιρείες» μας ελέγχουν μέσω των φαρμάκων, των μεταλλαγμένων τροφίμων και της τεχνολογίας, πιστεύουν στις εναλλακτικές θεραπείες γιατί οι αρρώστιες κατασκευάζονται με σκοπό το κέρδος, βλέπουν παντού εχθρούς. Κάτω από αυτό το ευρύτατο σετ πεποιθήσεων το παραδοσιακό πολιτικό φάσμα συνθλίβεται και πολτοποιείται και άνθρωποι ακραία διαφορετικής ιδεολογικής προέλευσης καταλήγουν να λένε ακριβώς τα ίδια πράγματα με άλλη ζαργκόν ή ακόμη και να συνυπάρχουν σε πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες (πολλά τα παραδείγματα στη χώρα μας την τελευταία δεκαετία). Αν αυτά εξακολουθούν να σας φαίνονται περιθωριακά, σε μεγάλες ελληνικές έρευνες διαπιστώνει κανείς ότι είμαστε πρωταθλητές στον αντισημιτισμό στην ΕΕ και ότι μεγάλα ποσοστά, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου, συμμερίζονται ή δεν αποκλείουν καθόλου να ισχύει ότι ο Covid-19 φτιάχτηκε σε εργαστήριο για να μας ελέγξουν οι κυβερνήσεις ή ότι μας κρύβουν το φάρμακο του καρκίνου.

Η Ευρώπη, βέβαια, πολιτικά, θεσμικά, δεν είναι ΗΠΑ, πόσο μάλλον ΗΠΑ του Τραμπ. Πάσχουμε όμως κι εμείς όμως από την ίδια διάθεση υποβάθμισης της σοβαρότητας των φαινομένων αυτών κι από πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές ελίτ που ενίοτε τα χαϊδεύουν τρυφερά, λιγότερο ή περισσότερο φανερά, και μετά πέφτουν από τα σύννεφα όταν τα βρίσκουμε όλοι μαζί μπροστά μας.