Η μετα-Covid επιβίωση της αγοράς

Κανονικά σήμερα θα ξεκινούσαν οι χειμερινές εκπτώσεις. Στην περίπτωση του ελληνικού λιανεμπορίου, δεν αποτελούν εδώ και χρόνια κάποιο μεγάλο γεγονός, αλλά μια αύξηση του τζίρου, μια κινητικότητα, θα καταγράφονταν. Το εμπόρευμα που αγοράστηκε το φθινόπωρο και έμεινε στα ράφια των κλειστών καταστημάτων θα είχε μια ελπίδα να πουληθεί. Η αγορά λειτουργεί με την προσδοκία, αλλά καλό είναι να γίνεται και καμιά είσπραξη. Αντ’ αυτών, το απόλυτο μηδέν. Είχε προηγηθεί η οικονομική καταστροφή που προκάλεσε η απώλεια της Black Friday, της Cyber Monday και βέβαια η χριστουγεννιάτικη αγορά. Για πολλές από αυτές χάθηκε μόνο από αυτή την περίοδο πάνω από το 50% του ετήσιου τζίρου.

Κάποιοι λένε ότι οι καταναλωτικές ανάγκες που έχουν συσσωρευθεί είναι πολλές, ικανές να προκαλέσουν μια έκρηξη στο λιανεμπόριο με το τέλος της καραντίνας. Φαίνεται από την αύξηση των καταθέσεων (+14% σε ετήσια βάση) ότι υπάρχουν και διαθέσιμα προς κατανάλωση ποσά. Αλλά και οι ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί και καλούνται να τις εξυπηρετήσουν οι επιχειρήσεις είναι τεράστιες. Θα αρκούν τα αυξημένα έσοδα για να «αναστήσουν» μια επιχείρηση; Δύσκολο να απαντηθεί. Ειδικά εάν σκεφτεί κανείς ότι πολλές από τις καταναλωτικές ανάγκες είναι εποχικές. Κάποιες άλλες ξεχάστηκαν. Εμαθε ο καταναλωτής να ζει χωρίς την απόκτησή τους. Και όλη αυτή η συζήτηση αφορά μόνο το λιανεμπόριο.

Στην εστίαση, με σερβίρισμα στο κατάστημα, οι δυνατότητες είναι συγκεκριμένες. Δεν μπορούν να αυξηθούν, όσο μεγάλη και αν είναι η διάθεση των σημερινών έγκλειστων πελατών, να βγουν μαζικά από το σπίτι τους μετά το τέλος της πανδημίας. Αρα ο τζίρος που θα έρθει όσο αυξημένος και να είναι δεν μπορεί να καλύψει, παρά μόνο μικρό μέρος των απωλειών της καραντίνας. Και μπορεί το κράτος να έχει βάλει πλάτη σε σημαντικά κόστη μιας επιχείρησης όπως το εργατικό και αυτό της στέγης, τα άλλα συσσωρεύονται. Θα πρέπει να πληρωθούν κάποια στιγμή. Αν υπάρχουν και οικονομικές εκκρεμότητες πριν από την πανδημία, τότε το μέλλον είναι ακόμα πιο γκρίζο. Ο πειρασμός, για πολλούς επιχειρηματίες να πάρουν ό,τι μπορούν από το κράτος, τις περιφέρειες, τους δήμους και μετά να κλείσουν, «γράφοντας» τα κάθε λογής χρέη «στον τοίχο», είναι μεγάλος. Ξέρουν ότι την επόμενη μέρα θα χρειαστούν νέες, ανανεωμένες και ισχυρές επιχειρήσεις. Χωρίς τα βάρη του παρελθόντος. Την τάση αυτή θα την επιβάλουν οι συνθήκες. Θα τη ζητάει ο καταναλωτής. Θα θέλει ένα νέο φρέσκο περιβάλλον για να ψωνίσει, να φάει ή να πιει τον καφέ του. Ενα φρέσκο ανανεωμένο εμπόρευμα. Για να γίνουν όλα αυτά θα χρειαστεί οι επιχειρήσεις να έχουν πρόσβαση σε κεφάλαιο κίνησης. Πόσοι και ποιοι θα έχουν πρόσβαση σε αυτό. Οι μεγάλοι σίγουρα. Θα αντέξουν. Εχουν πρόσβαση σε κεφάλαια και θα μπορέσουν να λανσάρουν το νέο μετα-Covid πρόσωπο. Οι μικροί ακόμα και αυτοί που το προσπάθησαν μέσα στην πανδημία θα πνίγονται στις υποχρεώσεις.

Για αυτούς πρέπει να υπάρξει ειδική μέριμνα, μετά το τέλος της καραντίνας. Χρειάζονται χρηματοδοτικά εργαλεία, απαιτούνται όμως και νέες ιδέες. Μια ανοιξιάτικη Black Friday, εκδηλώσεις σας αυτές της Λευκής Νύχτας, με κινητοποίηση των τοπικών αρχών.

Η επόμενη μέρα της καραντίνας, είναι μάχη επιβίωσης του εμπορίου και της εστίασης. Η προσπάθεια να στηριχτούν ξεκινάει από τις τοπικές αρχές (δήμους, περιφέρειες) και φτάνει ως την κεντρική διοίκηση και τις τράπεζες…