Διαχείριση της COVID-19 το 2021

Η επιτυχημένη διαχείριση της πανδημίας από την COVID-19 στη χώρα μας είναι ένα πρόβλημα σύνθετο, η λύση του οποίου εμπεριέχει τόσο υγειονομικές όσο και οικονομικές και κοινωνικές αλλά και πολιτισμικές διαστάσεις. Μας θέτει μπροστά στην ανάγκη να παίρνουμε μέτρα πρόληψης και όχι απλώς απόκρισης στην εξέλιξη της πανδημίας. Να καταλαβαίνουμε τη δυναμική της διασποράς, τους παράγοντες που την επηρεάζουν για να είμαστε δύο βήματα μπροστά από τον κορωνοϊό, όχι να πορευόμαστε βλέποντας και κάνοντας. Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να χρησιμοποιούμε κατάλληλα υπολογιστικά εργαλεία που μας επιτρέπουν να αποτιμήσουμε την πορεία της πανδημίας σε βάθος χρόνου (από τις επόμενες δυο εβδομάδες μέχρι και τους επόμενους 3 με 6 μήνες). Απαιτείται δε συντονισμός ανάμεσα σε όλους τους φορείς που μπορούν να συνδράμουν και διαφάνεια στη χρήση δεδομένων που μπορούν να χρησιμεύσουν ώστε και οι σχετικές προγνωστικές εκτιμήσεις να έχουν τη λιγότερη δυνατή αβεβαιότητα. Αλλά χρειάζεται και ενδελεχής διάλογος στην ελληνική κοινωνία για να είμαστε όλοι αρωγοί στην αντιμετώπιση της μέγιστης υγειονομικής πρόκλησης των καιρών μας. Σήμερα έχουμε κάνει σημαντικά βήματα σε αυτήν την κατεύθυνση αλλά θέλει δουλειά πολλή για να φέρουμε τη χώρα στο επιθυμητό επίπεδο ετοιμότητας για την αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων περιβαλλοντικής και δημόσιας υγείας.

Ας δούμε όμως τι θα έπρεπε να κάνουμε πιο συγκεκριμένα. Σύμφωνα με την υπολογιστική πλατφόρμα CORE (COvid-19 Risk Evaluation) και με δεδομένο το άνοιγμα της αγοράς του λιανικού εμπορίου και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από τις 18 ή 25 Ιανουαρίου, αναμένουμε να δούμε αύξηση κρουσμάτων που μπορεί να βάλει σε πίεση το εθνικό σύστημα υγείας σε ό,τι αφορά στη διαθεσιμότητα κλινών ΜΕΘ για ασθενείς με COVID-19 γύρω στις 20 Μαρτίου. Το καλό νέο είναι βέβαια ότι όλες οι προσομοιώσεις μας δείχνουν μια δραστική μείωση της διασποράς του κορωνοϊού τον Ιούνιο φτάνοντας στα 130-190 κρούσματα την ημέρα σε όλη τη χώρα, δεδομένο που υπόσχεται καλά για το καλοκαίρι.

Η απάντηση όμως σε αυτό το πρόβλημα δεν μπορεί να είναι ένα συνεχιζόμενο lockdown. Για να συνδυάσουμε την ορθή διαχείριση του υγειονομικού κινδύνου με την οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα της χώρας το άνοιγμα της αγοράς και των σχολείων μέσα στον Ιανουάριο θα πρέπει να συνοδευτεί με:

Αύξηση της τηλεργασίας στο 70% και επιτήρηση της εφαρμογής του μέτρου.

Σημαντική αύξηση (τριπλασιασμός) των τεστ ανίχνευσης του SARS-CoV-2 στοχεύοντας σε περιοχές με αυξημένη επικινδυνότητα αναζωπύρωσης για να ανιχνεύσουμε τους ασυμπτωματικούς ή προσυμπτωματικούς φορείς και να σπάσουμε την αλυσίδα μετάδοσης.

Απολύμανση του αέρα εσωτερικών χώρων σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, ΜΜΜ, δημόσιους χώρους και σχολεία (τουλάχιστον εκεί που οι συνθήκες δυσκολεύουν τον καλό αερισμό των τάξεων ή οι τάξεις είναι ιδιαίτερα πολυάριθμες). Οι μετρήσεις μας από τον Μάιο τόσο στο εργαστήριο όσο και σε χώρους εργασίας δείχνουν ότι συσκευές που χρησιμοποιούν ακτινοβόληση των αιωρούμενων στον αέρα σωματιδίων του SARS-CoV-2 με υπεριώδη ακτινοβολία UV-C (με τη χρήση φωτοκατάλυσης) και ισχυρά φίλτρα HEPA ή ενεργού άνθρακα μπορούν να μειώσουν το ιικό φορτίο στον αέρα ενός κλειστού χώρου κατά 50%-96%.

Επιτάχυνση του προγράμματος εμβολιασμού του πληθυσμού. Μάλιστα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν οι εμβολιασμοί ως μέσο ανάσχεσης της διασποράς στην κοινότητα στοχεύοντας σε περιοχές της χώρας όπου με βάση τα μοντέλα προσομοίωσης ανιχνεύονται τάσεις αναζωπύρωσης μετά την άρση του lockdown.

Οπως φαίνεται από τα παραπάνω, η λύση δεν βρίσκεται στο πότε θα ανοίξει η μία ή άλλη κοινωνική, εκπαιδευτική, πολιτιστική ή οικονομική δραστηριότητα. Η λύση είναι στο πώς και στη σύνεση που όλοι πρέπει να δείξουμε.

Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης είναι καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής ΑΠΘ και Υγειονομικής και Περιβαλλοντικής Μηχανικής στην Πανεπιστημιακή Σχολή Προηγμένων Σπουδών της Παβία