Η χαμένη μάχη {LF}των social media

Ο ανασχηματισμός έγινε για όλους τους άλλους, αλλά όχι για τα social media. Σε αυτόν τον αντιδραστήρα της μικρής μας μετα-δημοκρατίας οι αγώνες συνεχίζονται με κόμμα και ρετσίνα κι άσματα επινίκια. Αν μετρήσει κανείς τις μάχες που οργανώθηκαν τους τελευταίους μήνες στα χαρακώματα του Facebook και τις ριπές που έπεσαν στο Twitter, θα πρέπει να χρεώσει τους πρόθυμους στρατιώτες με μικρές ήττες. Καμία από τις μάχες δεν έφερε το αποτέλεσμα που διαφήμιζαν ή θεωρούσαν εξασφαλισμένο εκ των προτέρων οι ακροβολιστές: τα υπουργεία-στόχοι παρέμειναν όρθια.

Ο Πρωθυπουργός έμοιαζε να κινείται σε χωροχρόνο πέραν εκείνου που διαμορφώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κάτι που δεν σημαίνει αυτομάτως πολιτικό κόστος ή κέρδος σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο: η αποτίμηση, ως γνωστόν, γίνεται σε ταμείο, η απομάκρυνση απ’ το οποίο είναι οριστική και τελεσίδικη. Σε βασικούς τομείς της κυβερνητικής πολιτικής, εκεί όπου αναμένονται οι μεγάλες ιδεολογικές συγκρούσεις με την αντιπολίτευση, οι υπουργοί αναμένουν. Παράλληλα με τη διαχείριση της πανδημίας, όπου δεν μετακινήθηκαν οι βασικοί μοχλοί. Ανεξάρτητα από τους επιμέρους υπολογισμούς, η μεγάλη εικόνα έπρεπε να παραμείνει ανέπαφη: ο πόλεμος με τον κορωνοϊό υπερβαίνει πρόσωπα, ψιθύρους και κραυγές (ενίοτε, βέβαια, παγιδεύει τους κυβερνητικούς σε μέτωπα, όπως αυτό της ιεραρχίας, απ’ το οποίο εξήλθαν λαβωμένοι).

Το υπουργείο Παιδείας ήταν από τα πρώτα που δέχτηκε πυρά με αφορμή το νομοσχέδιο για την επαγγελματική εκπαίδευση και την ασφάλεια στα πανεπιστήμια. Στη Βουλή κατηγορήθηκε για «διαλυτική πολιτική», άνευ όρων παράδοση στις δυνάμεις των αγορών και δημιουργία «κοινωνικών ασανσέρ» που διώχνουν τους μαθητές από το δημόσιο σχολείο. Στις συγγνωστές ιστοσελίδες, από την άλλη, ζητούσαν το κεφάλι της Νίκης Κεραμέως αρκετές ημέρες μετά την πρεμιέρα του Webex. Σε μια αδιάκοπη λούπα η υπουργός περιφερόταν λίγο-πολύ σαν τη θυσία που πρέπει να αποδεχθεί ο Πρωθυπουργός για να φυσήξει ούριος άνεμος στο κυβερνητικό σχήμα. Μέχρι τη στιγμή, ωστόσο, που ο ίδιος επέλεξε να προτάξει το νομοσχέδιο για αλλαγές στα ΑΕΙ και την ίδρυση ειδικής Ομάδας Προστασίας Πανεπιστημιακού Ιδρύματος στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο του 2020.

Αγαπημένος στόχος των πάσης φύσεως ιστομαχητών υπήρξε και ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, τον οποίο είχαν τοποθετήσει σε ένα παράλληλο σύμπαν, δίπλα στα πορτρέτα των Ορμπαν και Ερντογάν. Η συνεχής καταγγελία στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έδινε πόντους στη δική τους φαντασιακή προοδευτικότητα, που είχε περάσει ήδη τη χρυσή της περίοδο επί υπουργίας Τόσκα και Καμμένου. Από την «ανάλγητη» αποφασιστικότητα στον Εβρο ως τη «διχαστική» νομιμότητα στην πορεία του Πολυτεχνείου, η μάχη στηνόταν νυχθημερόν με σλόγκαν του τύπου «#Χρυσοχοΐδη, παραιτήσου». Η λέξη που αναπαράχθηκε όσο λίγες σε αναρτήσεις, αναλύσεις επί αναλύσεων και τσιτάτα διανοουμενισμού ήταν φυσικά η «χούντα» και τα παράγωγά της.

Ακόμη και η αυτοψία του Κυριάκου Μητσοτάκη στις παλιές εγκαταστάσεις της ΧΡΩΠΕΙ, οι οποίες αναμένεται να εξελιχθούν σε κέντρο καινοτομίας, θα μπορούσε να θεωρηθεί ψήφος ανοχής στο υπουργείο Ανάπτυξης (ειδικότερα, πάντως, στον υφυπουργό Χρίστο Δήμα που έχει αναλάβει το πρότζεκτ). Κι αυτό επειδή η ατζέντα της επόμενης περιόδου περιλαμβάνει επίσης μια ιδεολογικά φορτισμένη μάχη: την προσήλωση σε έργα ΣΔΙΤ (Αύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα). Η διατήρηση του Αδωνη Γεωργιάδη μπορεί να αντανακλά σε εσωκομματικές ισορροπίες ή στη λαϊκή απήχηση, αλλά την ίδια στιγμή σημαίνει ότι τα social media δεν εξουδετέρωσαν τον στόχο που αγαπούν να μισούν.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Ισως η μόνη συμβολική χειρονομία προς «αιτούντες» προέκυψε στον καλλιτεχνικό χώρο, καθώς ο Νικόλας Γιατρομανωλάκης αναβαθμίστηκε από γενικός γραμματέας σε υφυπουργό Σύγχρονου Πολιτισμού, την περίοδο που ετερόκλητες δυνάμεις έσπευσαν να υιοθετήσουν το «κίνημα των art workers». Ακόμη και αν πρόκειται για παραδοχή του Πρωθυπουργού ότι ο χειρισμός του συγκεκριμένου τομέα χρειάζεται ειδική ευαισθησία – που χρειάζεται -, η υπουργός Λίνα Μενδώνη δεν άλλαξε πόστο. Κίνηση που είχε διαφανεί όταν επίσης στο Υπουργικό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου προαναγγέλθηκε ένα νομοσχέδιο προορισμένο για ιδεολογική σύγκρουση. Η μετατροπή, δηλαδή, πέντε μεγάλων δημόσιων μουσείων – Εθνικό Αρχαιολογικό, Βυζαντινό και Χριστιανικό, Αρχαιολογικό Θεσσαλονίκης, Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, Αρχαιολογικό Ηρακλείου – σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου από Ειδικές Περιφερειακές Υπηρεσίες του υπουργείου. Οι ανακοινώσεις συνδικαλιστικών οργανώσεων, που ήδη δημοσιοποιούνται, προδιαγράφουν τις εντάσεις για την πρωτοβουλία, που πάντως αποτελεί πάγιο αίτημα στον χώρο της πολιτισμικής διαχείρισης, ειδικά μετά το «μοντέλο Ακρόπολης».

Σημαίνουν όλα αυτά ότι η κυβερνητική πολιτική μπορεί να διαμορφώνεται στην ανοξείδωτη αίθουσα πολέμου, αδιαφορώντας για τις αψιμαχίες και την εικόνα που αναπαράγεται στα ψηφιακά αμπριά; Η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη. Αν μη τι άλλο, μια από τις πρόσφατες «όντως ήττες» προέκυψε όταν κυβερνητικοί παράγοντες επιχείρησαν να προσομοιώσουν την πολιτική με ινσταγκραμικές αναρτήσεις. Εμβολιάστηκαν σε δημόσια θέα σαν να συμμετέχουν στο πάρτι της ελευθεριότητας που τους καταγγέλλει. Το μέσο που υποδέχθηκε την υπερέκθεσή τους ήταν εκείνο που τους εξέθεσε.