Ο άγγελος

Κι ενώ, που λέτε, μερικοί από εμάς διστάζουν, γκρινιάζουν, καταγγέλλουν ή λένε διάφορες εξυπνάδες, οι περισσότεροι όμως ανυπομονούμε να δεχθούμε αυτό το μικρό τσίμπημα στο μπράτσο για να νιώσουμε σαν τον 96χρονο Φλαμανδό που εμβολιάστηκε πρώτος στο Βέλγιο («Είναι ακριβώς σαν να κατούρησε ένας άγγελος στη γλώσσα μου»), κάποιοι συνάνθρωποί μας έχουν άλλης τάξεως προβλήματα. Αρρωσταίνουν και πεθαίνουν κι αυτοί από τον κορωνοϊό. Θέλουν κι αυτοί να εμβολιαστούν, όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Αλλά διατυπώνουν κι άλλα αιτήματα. Οπως, για παράδειγμα, να τους παραχωρηθούν τα δικαιώματα που έχουν τα ζώα.

Ακούγεται υπερβολικό, και μπορεί να είναι. Αλλά οι λέξεις εδώ δεν έχουν και μεγάλη σημασία. Δεν θα τσακωθούμε για το αν πράγματι αρουραίοι δαγκώνουν μωρά στο Καρά Τεπέ (όπως έγραψε ένα δημοσίευμα της Deutsche Welle και κατήγγειλε ο γερμανός υπουργός Αναπτυξιακής Βοήθειας) ή αν αυτά τα δημοσιεύματα είναι «ανυπόστατα, κατευθυνόμενα και υποβολιμαία» (όπως δεν κουράζεται να επαναλαμβάνει το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου). Το βέβαιο είναι ότι οι συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων στον καταυλισμό που πήρε τη θέση της Μόριας δεν είναι καλύτερες από πριν – ίσως μάλιστα να είναι και χειρότερες. Και ότι αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Δεν είναι ευθύνη μόνο της Ελλάδας, είναι ευθύνη κυρίως της Ευρώπης.

Γι’ αυτό και την παραμονή των Χριστουγέννων οι πρόσφυγες του Καρά Τεπέ απηύθυναν την ανοιχτή επιστολή τους στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όχι στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Μιλούν εκεί για το ζεστό νερό που δεν έχουν, για τις πλημμύρες που προκαλεί κάθε βροχή, για την αποχέτευση που υπολειτουργεί, για τα παιδιά τους που δεν μπορούν να παρακολουθήσουν μαθήματα, για τις ώρες που πρέπει να περιμένουν για ιατρική περίθαλψη, για τους μήνες που πρέπει να περιμένουν για την εξέταση των αιτήσεών τους για άσυλο. Δεν παραπονούνται μόνο, κάνουν και προτάσεις. «Πολλοί από εμάς είναι μηχανικοί, ηλεκτρολόγοι, γιατροί», γράφουν, «και είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε και να εργαστούμε σκληρά, αν μας αφήσετε και μας εμπιστευτείτε, για να κάνουμε αυτό το μέρος καλύτερο».

Συνηθίζουμε να βλέπουμε τους πρόσφυγες ως μια ανώνυμη ομάδα, ένα συλλογικό βάρος. Ξεχνάμε έτσι πως καθένας από αυτούς κουβαλάει μια ιστορία. Να, όπως εκείνος ο 25χρονος Αφγανός που έχασε τον πεντάχρονο γιο του όταν το κύμα έριξε τη βάρκα τους στα βράχια στ’ ανοιχτά της Σάμου και τώρα βρίσκεται κατηγορούμενος ενώπιον της ελληνικής δικαιοσύνης για «έκθεση ανηλίκου σε κίνδυνο». Μπορεί να φάει και δέκα χρόνια, του είπε ο δικηγόρος του.

Συνηθίζουμε να αποστρέφουμε το βλέμμα μας από τέτοιες εικόνες, τέτοια ανθρώπινα δράματα, και είναι λογικό, έχουμε τα δικά μας, δεν μπορούμε να σηκώσουμε όλη τη δυστυχία του κόσμου, θέλουμε να ξαλεγράρουμε και λίγο μέρες που είναι. Αλλά να, εκείνος ο άγγελος που ευλόγησε τον Φλαμανδό δεν μπορεί να πάει μια βόλτα και στο Καρά Τεπέ;