Ανήλικη χώρα

Πριν από λίγες ημέρες ο Ντόναλντ Τραμπ άσκησε βέτο στον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό. Αυτό συζητήθηκε εκτενώς στις ΗΠΑ, μα έγινε θέμα και στην Ελλάδα, αν και για εντελώς άλλον λόγο: επειδή ξαφνικά, με αυτή την αναπομπή, εδώ φούντωσε ξανά μέσα σε ένα βράδυ η… δεκαετία του ’80 με τη βασική της «καραμέλα»: ότι οι Αμερικανοί «πουλάνε» ξανά την Ελλάδα, στηρίζουν όπως πάντα την Τουρκία και τι καλά που τα λέγανε όσοι επιμένουν ότι όλοι είναι ανθέλληνες και φιλότουρκοι. Το βέτο του Τραμπ έπεσε όπως η βενζίνη και το αναμμένο σπίρτο πάνω σε ξερά κλαδιά. Και, για κερασάκι, ξεμύτισαν πάλι διάφοροι που μάχονται για την αποκοπή της Ελλάδας από τη Δύση. Και κάποιοι κατέληξαν στο γνωστό παλιό τροπάρι για το… «ξανθό γένος» που θα μας σώσει. Ολα από το βέτο!

Η ιδέα ότι κάποιος (ο όποιος) θα μας σώσει είναι η έκφραση της πιο βαθιάς παθογένειας της σύγχρονης Ελλάδας. Προφανώς κρατάει ήδη από τα χρόνια της Επανάστασης του ’21 και από τα πρώτα ελληνικά κόμματα. Που δεν ήταν άλλα από το Αγγλικό, το Γαλλικό και το Ρωσικό. Μα πού ξανάγινε αυτό; Μάλλον πουθενά. Οι ρίζες όμως που έβγαλε αυτή η αντίληψη απλώνονται μέχρι σήμερα. Και ίσως γι’ αυτό δυσκολευόμαστε συχνά να καταλάβουμε ότι ουδείς πρόκειται να μας σώσει από κανέναν. Αν έχουμε ανάγκη και αν θέλουμε να σωθούμε, πρέπει να το κάνουμε μόνοι μας. Κράτος που περιμένει να το σώσουν άλλοι είναι εν αναμονή προτεκτοράτο. Ή είναι ανήλικο κράτος, κράτος-μωρό, με τη διπλή έννοια του όρου. Κράτος κανονικό όμως δεν είναι. Και η χώρα όπου οι άνθρωποι περιμένουν σωτηρία από αλλού είναι επίσης ανήλικη. Τα κράτη εξοπλίζονται και κάνουν συμμαχίες. Οι χώρες δεν περιμένουν σωτήρες. Και δεν φαντάζονται όλη την ώρα ανύπαρκτες εναντίον τους συνωμοσίες. Ωστόσο αυτό μάς πηγαίνει και πάλι στην αρχή.

Οχι λοιπόν: ο Τραμπ δεν ανέπεμψε τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό για χάρη της Τουρκίας, εναντίον της Ελλάδας. Οχι, δεν το έκανε επειδή «κάνει μπίζνες» με τον Ερντογάν. Ούτε επειδή «τα συμφέροντα των Αμερικανών δεν αλλάζουν» και «όπως μας πούλησαν τόσες φορές, έτσι μας πουλάνε και πάλι». Οταν όμως είσαι ανήλικος, είναι σίγουρα ευκολότερο να νιώθεις και το κέντρο του κόσμου. Και να νομίζεις ότι όλα γυρίζουν γύρω από εσένα. Τι κι αν ο Τραμπ είπε γιατί το έκανε; Τον άκουσε κανείς εδώ; Οχι βέβαια. Ωστόσο το είπε: έκρινε ότι το νομοσχέδιο «δεν περιλαμβάνει κρίσιμης σημασίας μέτρα για την εθνική ασφάλειά μας (σ.σ.: των ΗΠΑ), περιλαμβάνει διατάξεις που δεν σέβονται τους βετεράνους και τη στρατιωτική ιστορία μας και αντικρούει τις προσπάθειες της κυβέρνησής μου να θέσει πρώτη την Αμερική σε ό,τι αφορά την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική». Και συμπλήρωσε: «Ο μεγαλύτερος νικητής από το νέο αμυντικό μας νομοσχέδιο είναι η Κίνα. Θα ασκήσω βέτο». Ενδεχομένως ούτε καν σκέφτηκε ότι σε αυτό το νομοσχέδιο υπάρχουν και οι κυρώσεις κατά της Τουρκίας, για τους ρωσικούς πυραύλους S-400. Αλλά και αν το σκέφτηκε, η σημασία τους είναι περίπου μηδαμινή. Τι άλλο τον οδήγησε εκεί; Η κόντρα του με τους Δημοκρατικούς, θέματα αλλαγής ονομάτων σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, που περιλαμβάνονται σε αυτό, θέματα για τα κοινωνικά δίκτυα και την Αμυνα κ.ο.κ. Και τι δεν έπαιξε ρόλο; Η Τουρκία. Ωστόσο στην Ελλάδα ξεφυτρώνουν πάλι πολιτικές μυθολογίες πάνω στην ιδέα ότι ο Τραμπ το έκανε αυτό για «τον φίλο του τον Ερντογάν». Και οι ιδέες του ’80 φουντώνουν ξανά.

Είπαμε: ανήλικη χώρα. Που όμως πρέπει κάποτε να ενηλικιωθεί. Γιατί αυτοκαταστρέφεται.