Γερμανική πίεση σε Αθήνα και Aγκυρα για επανεκκίνηση του διαλόγου

Με το τέλος της γερμανικής προεδρίας στην ΕΕ τερματίζεται τυπικά και η γερμανική μεσολάβηση στην κρίση της Ανατολικής Μεσογείου. Αλλά μόνον τυπικά. Οι προσπάθειες της γερμανικής διπλωματίας δεν θα έχουν το αυξημένο ειδικό βάρος της προεδρεύουσας στην ΕΕ χώρας. Αλλά το γερμανικό ενδιαφέρον θα παραμείνει ζωηρό και στην επόμενη φάση που άνοιξε το τελευταίο Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ. Το Βερολίνο, άλλωστε, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο για να αποτραπούν οι κυρώσεις στην Τουρκία.

Η επιστροφή Αθήνας και Αγκυρας στο τραπέζι του διαλόγου ήταν βασική στόχευση της γερμανίδας καγκελαρίου από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησε τη μεσολάβησή της στην Ανατολική Μεσόγειο. Την προώθηση του στόχου αυτού ανέλαβε ο Γιαν Χέκερ, σύμβουλος της Μέρκελ επί θεμάτων εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία τρία χρόνια. Προηγουμένως ήταν διευθυντής του συντονιστικού επιτελείου της καγκελαρίας για την προσφυγική πολιτική και με την ιδιότητα αυτήν είχε βαθιά γνώση του Προσφυγικού και καθοριστική επιρροή στη γραμμή που ακολούθησε η καγκελάριος Μέρκελ στην κορύφωση της προσφυγικής κρίσης το 2015.

«Επάνοδος στο 2016» ήταν ο στόχος που έθεσε η Μέρκελ από το βήμα της γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής με την έναρξη της γερμανικής προεδρίας τον περασμένο Ιούλιο. Αυτό αποτυπώθηκε λίγες ημέρες αργότερα στη συμφωνία που επήλθε στην πρώτη τριμερή ελληνο-τουρκο-γερμανική συνάντηση που είχε στις 13 Ιουλίου στο Βερολίνο ο Γιαν Χέκερ με την Ελένη Σουρανή, διπλωματική σύμβουλο του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και τον Ιμπραήμ Καλίν, σύμβουλο του προέδρου Ερντογάν. Η επανέναρξη του ελληνοτουρκικού διαλόγου ήταν αδύνατον να πραγματοποιηθεί τους μήνες που ακολούθησαν με τη συμφωνία για την ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου και την κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας, η οποία τορπίλισε και τη γερμανική μεσολάβηση.

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΡΚΕΛ. Η καγκελάριος παραδέχεται τα πενιχρά αποτελέσματα της μεσολάβησής της. Αλλά παραμένει ο βασικός στόχος για την επανέναρξη των διερευνητικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Ο δρόμος για την επανάληψή τους άνοιξε με την απόφαση της Αγκυρας να αποσύρει το ερευνητικό «Οruc Reis» από την επίμαχη περιοχή ανοιχτά του Καστελλόριζου και δεν σχεδιάζεται νέα έξοδός του, τουλάχιστον για το επόμενο εξάμηνο.

Η γερμανική κυβέρνηση δεν θα πάψει να αντιμετωπίζει την Τουρκία ως «στρατηγικό εταίρο» της ΕΕ. Και στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών η νέα φάση συμπίπτει με μία σημαντική αλλαγή στα πρόσωπα που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο το προηγούμενο διάστημα. Ο άνθρωπος της Μέρκελ στις τριμερείς επαφές, Γιαν Χέκερ, αναλαμβάνει πρεσβευτής της Γερμανίας στην Κίνα. Ωστόσο, ανεξαρτήτως προσώπων, γραμμή του Βερολίνου παραμένει η επανεκκίνηση του μηχανισμού των ελληνοτουρκικών διερευνητικών διαπραγματεύσεων.