Μεταπολεμικές συνταγές για τη μετά Covid ανάκαμψη

Ο κόσμος ακόμα δεν έχει συνειδητοποιήσει τις τεράστιες ζημιές που προξένησε στην παγκόσμια οικονομία η πανδημία του κορωνοϊού. Ομως το πλήγμα για τις μεγάλες οικονομίες του πλανήτη είναι τέσσερις φορές χειρότερο από εκείνο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008-2009. Το δεύτερο τρίμηνο του 2020 το αμερικανικό ΑΕΠ έπεσε 9,1% σε τριμηνιαία βάση, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2009 είχε υποχωρήσει μόλις 2%. Η ευρωζώνη βυθίστηκε ακόμα χειρότερα, κατά 11,8%.

Στις ανεπτυγμένες χώρες οι κυβερνήσεις παρενέβησαν για να επιτελέσουν ανθρωπιστικό και κοινωνικό έργο. Οι χώρες του G20 διέθεσαν $7,6 τρισ. για να αναζωογονήσουν τις οικονομίες τους. Σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, όμως, η ζημιά έχει καταστρέψει και αφανίσει ολόκληρους τομείς της οικονομίας. Σαν να επρόκειτο για πόλεμο. Επιπλέον, κάτι που δεν συζητείται πολύ είναι το γεγονός ότι τα δημοσιονομικά και νομισματικά μέτρα προστασίας των πλούσιων κρατών επιδεινώνουν την κατάσταση στις φτωχότερες χώρες, που αναγκάζονται να αυξήσουν τα χρέη τους προς τις πλούσιες.

Μαζί με την κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου, τα πακέτα στήριξης των ανεπτυγμένων οικονομιών δημιούργησαν προβλήματα επιβίωσης σε χώρες όπως ο Ισημερινός και η Νιγηρία.

Επίσης, οι πλούσιες χώρες με την πολιτική τους συμβάλλουν στην αύξηση των τιμών των τροφίμων στις φτωχές χώρες. Ο αριθμός των πεινασμένων στον πλανήτη αυξήθηκε από τα 700 εκατ. στα 830 εκατομμύρια μετά το ξέσπασμα της πανδημίας.

Στην Ουγκάντα οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 15% από τον Μάρτιο. Στις χώρες αυτές ελάχιστοι έχουν τη δυνατότητα να δουλεύουν από το σπίτι τους. Και εκεί όποιος δεν δουλεύει δεν τρώει.

Αν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η ευρωπαϊκή και η παγκόσμια οικονομία ορθοπόδησαν και άνθησαν, αυτό έγινε χάρη στην εφαρμογή του αμερικανικού Σχεδίου Μάρσαλ στην κατεστραμμένη από τον πόλεμο Δυτική Ευρώπη. Σήμερα βρισκόμαστε και πάλι αντιμέτωποι με ένα οικονομικό σενάριο πολέμου. Και εκείνο που χρειάζεται και σήμεερα ο κόσμος για να ανταποκριθεί στην πρόκληση της μετά COVID ανοικοδόμησής του είναι παρόμοιες πρωτοβουλίες.

Ο Μάξιμο Τορέρο είναι επικεφαλής οικονομολόγος των Ηνωμένων Εθνών, αρμόδιος για τα Τρόφιμα και την Αγροτική Παραγωγή.