Μια «κακή τράπεζα» τώρα

Αμέσως μετά την πανδημία η οικονομία θα χρειαστεί χρηματοδότηση. Χωρίς τραπεζικό σύστημα ισχυρό, όχι εκτίναξη δεν πρέπει να περιμένει κανείς, αλλά ούτε καν ισχνή ανάπτυξη. Για να υπάρχουν τράπεζες ικανές να χρηματοδοτήσουν την οικονομία, η κυβέρνηση θα πρέπει να διαχειριστεί σε 12 μήνες από τώρα τρία κρίσιμα ζητήματα. Από την επιτυχή ή όχι ολοκλήρωσή τους θα φανεί εάν θα πετύχει στο έργο της γρήγορης ανάκαμψης. Το ένα είναι ότι θα πρέπει να διαχειριστεί πιθανές ανάγκες κεφαλαιακής ενίσχυσης για κάποιες εξ’ αυτών. Το δεύτερο ότι θα πρέπει να διαχειριστεί μια κρατικοποιημένη τράπεζα την Τράπεζα Πειραιώς και τις δυνατότητες επανιδιωτικοποίησής της. Το τρίτο, το σημαντικότερο και πιο επιτακτικό, θα είναι οι πληρωμές που βρίσκονται σε αναστολή.

Δάνεια που οι λήπτες τους τα πλήρωναν κανονικά κάθε μήνα, ως τον Φεβρουάριο του 2020 και εκ τότε έχει ανασταλεί η εξυπηρέτησή τους. Το συνολικό τους ύψος ξεπερνά τα 21 δισ. Πάνω από το 10% του συνόλου των τραπεζικών χορηγήσεων.

Ακόμα και αν λάβουμε υπόψη τις τελευταίες εκτιμήσεις ανώτατων στελεχών της Eurobank, ότι το 1/5 των δανείων που έχουν βρεθεί σε αναστολή, θεωρείται πιθανό να καταστούν το 2021 μη εξυπηρετούμενα και πάλι μιλάμε για επιπλέον κόκκινα δάνεια ύψους άνω των 4 δισ. ευρώ. Πάνω δηλαδή που δίνονταν μάχες για τον τρόπο μείωσής τους, ήρθε η πανδημία και αλλάζει τη βάση συζήτησης.

Για να γίνει αντιληπτό το πρόβλημα, στο τέλος του α’ τριμήνου του 2020, και πριν αρχίσουν να αποτυπώνονται στα δανειακά χαρτοφυλάκια των τραπεζών οι επιπτώσεις της πανδημικής κρίσης, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έφταναν τα 60,9 δισ. ευρώ (37,4% του συνόλου των δανείων).

Η ΤτΕ έχει εκτιμήσει ότι η επιτυχής ολοκλήρωση των συναλλαγών πώλησης κόκκινων δανείων, μέσω τιτλοποίησης δανείων με την ταυτόχρονη χρήση του προγράμματος χορήγησης εγγυήσεων του ελληνικού Δημοσίου («Ηρακλής»), θα τα μειώσει περίπου στο 25%. Ποσοστό που εξακολουθεί να παραμένει πολλαπλάσιο του μέσου όρου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού – SSM (2,7% και 3,2%, αντίστοιχα, με στοιχεία Δεκεμβρίου 2019).

Εκ των πραγμάτων χρειάζονται δραστικότερες λύσεις. Το θετικό είναι ότι αυτές είναι ήδη έτοιμες. Το παράξενο είναι ότι αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό από την κυβέρνηση. Ο έλληνας κεντρικός τραπεζίτης Γ. Στουρνάρας έχει ετοιμάσει ήδη το σχέδιο για την ελληνική «κακή τράπεζα» (bad bank). Είμαστε πιο μπροστά από τους άλλους. Στην Ευρώπη τώρα το συζητούν. Οπως είχε πει προ ημερών ο επικεφαλής του εποπτικού βραχίονα της ΕΚΤ, του SSM, Ιταλός Αντρέα Ενρία, με άρθρο στους Financial Times θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια πανευρωπαϊκή bad bank ή εναλλακτικά ένα δίκτυο ευρωπαϊκών εθνικών bad banks. Αυτό που εμείς έχουμε ξεκινήσει να συζητάμε με την Ευρώπη, αυτοί τώρα σκέπτονται πότε θα το φτιάξουν.

Απλά πρέπει να τρέξουμε. Η νέα γενιά κόκκινων δανείων θα ροκανίσει και άλλο τα κεφάλαια των τραπεζών. Οι λύσεις πρέπει να είναι δραστικές και να μη «χτυπάνε» στα κεφάλαιά τους. Αν συμβεί αυτό, υπάρχει μια ευκαιρία: στις επόμενες ανακεφαλαιοποιήσεις τους να έχουμε το πάνω χέρι…