Μπορεί η Ευρώπη να κερδίσει και πάλι τους νέους της;

Λίγοι από εμάς θυμούνται την εποχή που γίνονταν έλεγχοι στα σύνορα μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών. Αντί να συλλέγουμε ως παιδιά εθνικά γραμματόσημα, συλλέγαμε τα πρώτα ευρώ με τα διαφορετικά σύμβολα ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Η γενιά μας διαμορφώθηκε από την ενιαία Ευρώπη.

Ομως πολλοί νεαροί Ευρωπαίοι σήμερα είναι απογοητευμένοι από την αποτυχία της ΕΕ να εκπληρώσει τις υποσχέσεις της. Τα ανησυχητικά ποσοστά της ανεργίας των νέων, που κυμαίνονται από 25% – 40% σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, ακόμα και η Σουηδία αποτελούν για πολλούς επαρκή λόγο για να αμφισβητήσουν την αξία της ΕΕ. Παρότι ζούμε σε μια περίοδο ειρήνης και σχετικής ευημερίας, η γενιά μας έχει μεγαλώσει εν μέσω πολλών κρίσεων: χρηματοπιστωτική, μεταναστευτική, κλιματική και τώρα υγειονομική και  οικονομική, λόγω Covid-19.

Οι νέοι αρχίζουν και κατεβαίνουν στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση. Για να ξεπεραστούν οι σοβαρές κρίσεις και η αίσθηση των νέων ότι είναι αβοήθητοι, θα πρέπει οι ηγέτες να δράσουν συντονισμένα. Καταρχήν, να βρουν το κουράγιο για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Το Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 750 δισ. ευρώ, είναι ένα μεγάλο βήμα.

Ομως χρειάζονται και άλλες μεταρρυθμίσεις. Εάν η ΕΕ μπορεί να αναλάβει το κοινό χρέος, χρειάζεται και την ικανότητα να δημιουργήσει τρόπους για έσοδα προκειμένου να το αποπληρώσει, ώστε οι σημερινές επενδύσεις να μη γίνουν εις βάρος των μελλοντικών προγραμμάτων της ΕΕ. Οι συζητήσεις έχουν ξεκινήσει ήδη για έναν φόρο στα πλαστικά μιας χρήσης, στις εκλύσεις αερίων επιβαρυντικών για το περιβάλλον και σε έναν ψηφιακό φόρο.

Εξίσου σημαντικό είναι οι πολιτικοί να συνδέσουν το Ταμείο Ανάκαμψης με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και να εξασφαλίσουν ότι οι επενδύσεις σε τομείς όπως η έρευνα δεν θα αγνοηθούν, μέσα στην κατανοητή βιασύνη να ξεπεραστεί η ύφεση λόγω της πανδημίας. Τέτοιες επενδύσεις είναι κρίσιμες για να εξασφαλισθούν θέσεις εργασίας και ευημερία για τις μελλοντικές γενιές.

Η Ευρώπη θα πρέπει να αναπτύξει ένα ξεκάθαρο όραμα για τη θέση της στον κόσμο. Ο πρώην καγκελάριος της  Γερμανίας Χέλμουτ Σμιντ είχε πει ότι όποιος έχει οράματα θα πρέπει να επισκεφθεί γιατρό. Ομως εάν η Ευρώπη δεν έχει σαφή ιδέα για τον διεθνή ρόλο της, θα αφεθεί στο περιθώριο από τις δυνάμεις που έχουν. Δεν πρόκειται για ακαδημαϊκό ερώτημα. Η Ευρώπη βρίσκεται σε κίνδυνο να μείνει στάσιμη, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά, από την αντιπαλότητα μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Ομως η Ευρώπη αποτελεί ένα ελκυστικό μοντέλο που είναι ξεκάθαρα διαφορετικό από την ακραία ελεύθερη αγορά των ΗΠΑ και το κράτος της ψηφιακής παρακολούθησης στο οποίο έχει εξελιχθεί η Κίνα. Θα πρέπει να προωθήσει αυτό το μοντέλο της στον υπόλοιπο κόσμο.

Η κρίση του Covid-19 θα είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντική για το μέλλον της Ευρώπης όπως η πτώση του Τείχους του Βερολίνου ήταν για τη γενιά των γονιών μας. Κάποια στιγμή, θα πρέπει να απαντήσουμε στα ερωτήματα των παιδιών μας για το πώς την αντιμετωπίσαμε. Εάν πάρουμε τώρα τις σωστές αποφάσεις, θα μπορέσουμε περήφανα να πούμε ότι η πανδημία ήταν η στιγμή που η Ευρώπη ανακάλυψε εκ νέου την τόλμη και τον δυναμισμό της, και έδωσε στους νέους της μια καινούργια ελπίδα για το μέλλον.

Η Ελίζαμπεθ φον Χάμερσταϊν είναι διευθύντρια του προγράμματος για την Ευρώπη, του Δικτύου Διεθνών Υποθέσεων στο Βερολίνο. Η Κλόντια Γκάμον είναι αυστριακή ευρωβουλευτής του κόμματος ΝΕΟS. H Γιάνα Εμ είναι ιταλίδα βουλευτής του κινήματος των Πέντε Αστέρων