Ριζοσπαστικός μεταρρυθμισμός

Οι αμερικανοί διανοούμενοι φοβήθηκαν πολύ μήπως επαναλαμβανόταν το εφιαλτικό προηγούμενο του 2016. Πάρτε για παράδειγμα τον συγγραφέα Ντέιβιντ Λίβιτ, που δηλώνει περισσότερο δημοκράτης της Αριστεράς παρά μετριοπαθής και πολύ χαρούμενος που οι φοιτητές του στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα είναι πιο αριστεροί από αυτόν, γιατί «αυτοί είναι το μέλλον, και μια ένδειξη ότι τα πράγματα αλλάζουν στην Αμερική». Οταν στη ροή των εκλογικών αποτελεσμάτων φάνηκε ότι ο Τραμπ θα έπαιρνε τη Φλόριντα – λέει στην Corriere della Sera -, έπαθε ένα είδος μετατραυματικού συνδρόμου και πήγε για ύπνο. Ξύπνησε στις 4.30 το πρωί. Και συνειδητοποίησε τότε ότι ο Μπάιντεν κατά πάσα πιθανότητα θα τα κατάφερνε.

Ακούς από όλο και περισσότερους ανθρώπους ότι ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν στην πραγματικότητα μια λύση ανάγκης για το Δημοκρατικό Κόμμα, αλλά ένας άνθρωπος που εμπνέει εμπιστοσύνη και ηρεμεί τα πνεύματα. Ο,τι καλύτερο δηλαδή ύστερα από τέσσερα χρόνια φανατισμού και τοξικότητας. Η εκλογή του όμως δεν γεννά μόνο ελπίδες για προσέγγιση της «μπλε» με την «κόκκινη» Αμερική, κάτι που χρειάζεται άλλωστε χρόνο. Προσφέρει και μαθήματα στην ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά.

Το μεγάλο επίτευγμα του Μπάιντεν ήταν ότι κατάφερε να πάρει με το μέρος του τόσο αυτούς που κατέβαιναν στους δρόμους με το κίνημα Black Lives Matter όσο και τους μετριοπαθείς Ρεπουμπλικανούς, λέει στη Repubblica ο πιο «Αμερικανός» από τους γραμματείς που είχε τις τελευταίες δεκαετίες το Δημοκρατικό Κόμμα της Ιταλίας, ο Βάλτερ Βελτρόνι. Στο πρόγραμμά του, όπως και στο σύστημα των αξιών του, συνυπάρχουν η ριζοσπαστικότητα (δηλαδή η ιδέα ότι η αλλαγή προϋποθέτει σύγκρουση με εξουσίες, προνόμια και προκαταλήψεις) και ο μεταρρυθμισμός (μια πολιτική δηλαδή χωρίς αποκλεισμούς). Ετσι κέρδισε τον Τραμπ. Τον λαϊκισμό δεν τον νικάς με έναν άλλο λαϊκισμό, αλλά με έναν ριζοσπαστικό μεταρρυθμισμό.

^«Θα μου άρεσε η ιταλική Αριστερά να γίνει μια δύναμη που να συνδυάζει δύο πράγματα που άλλοτε έμοιαζε να βρίσκονται σε σύγκρουση μεταξύ τους, την οικολογία και την εργασία», λέει ο Βελτρόνι. Αλλά επειδή ακριβώς μιλάμε για την Αριστερά, η άποψή του για το «μοντέλο Μπάιντεν» δίχασε αμέσως το ακροατήριο στο οποίο απευθυνόταν. Ο πρώην γραμματέας Ματέο Ρέντσι συμφώνησε μαζί του: «Η μοναδική φορά που πήραμε 41% στις εκλογές», είπε, «ήταν όταν στραφήκαμε στο Κέντρο». Η αντιπρόεδρος της Εμίλια-Ρομάνα Ελι Σλέιν πάλι, γνωστή ως «η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές της Ιταλίας», αντέτεινε ότι δεν μπορεί να θυσιαστεί η συνοχή στον βωμό της ενότητας και ότι αυτό που χρειάζεται είναι η συσπείρωση όλων των προοδευτικών δυνάμεων γύρω από ένα κοινό όραμα.

Τουλάχιστον εκεί γίνεται μια συζήτηση γύρω από ιδεολογίες, στρατηγικές και προγραμματικούς στόχους. Εδώ συζητάμε για τον Πολάκη.