Δεν έχει τίποτα να φοβηθεί

Η εκλογή του Μπάιντεν έχει αδιαμφισβήτητα προκαλέσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον, ενώ συγχρόνως έχει ανεβάσει τις προσδοκίες για ένα νέο πιο ουσιαστικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών που παραμένουν ως η πιο ισχυρή χώρα στον κόσμο, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η αξιοπιστία και η επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν μειωθεί.

Ο νέος Πρόεδρος έρχεται, όχι μόνο να καλύψει κενά αλλά κυρίως να ανατάξει σχέσεις με συμμάχους και εταίρους, που τον τελευταίο καιρό είδαν την Αμερική να κλείνεται στον εαυτό της, όταν ο κόσμος ολόκληρος ήταν και είναι αντιμέτωπος με τεράστιας κλίμακας προκλήσεις. Στις βασικές προτεραιότητες οι σχέσεις Αμερικής με την Ευρωπαϊκή Ενωση και η κλιμακούμενη ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου απειλείται η συνοχή της Ατλαντικής Συμμαχίας. Ειδικότερα για την ευρύτερη περιοχή μας, η Ελλάδα, ως αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών, δικαίως προσδοκά και αναμένει.

Η κλιμακούμενη ένταση με την Τουρκία και η απροκάλυπτη αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδος από τη γείτονα και σύμμαχο χώρα, πέραν της εθνικής σημασίας για την Ελλάδα, ζημιώνει την κοινή μας στρατηγική και πολιτική για ειρήνη, συνεργασία και σταθερότητα στην ευαίσθητη και πάντα εύθραυστη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όπου πολλές εστίες αστάθειας και συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης εξακολουθούν να υπάρχουν.

Ο νέος Πρόεδρος έρχεται να δώσει τέλος σε ανεπιθύμητους εμπορικούς πολέμους, που ανεξήγητα εκδηλώθηκαν, εναντίον όχι μόνον ανταγωνιστών και αντιπάλων των Ηνωμένων Πολιτειών αλλά ακόμα και φίλων, με συνέπειες που ήδη πλήττουν και την αμερικανική μεσαία τάξη.

Να αναλάβει πρωτοβουλίες για συλλογική δράση μπροστά στις νέες απειλές και κυρίως, εκείνων που είναι πρωτόγνωρες στον αιώνα μας.

Καλείται να αποκαταστήσει βασικές δημοκρατικές αξίες, τη θεσμική τάξη, καθώς και την ενότητα του διηρημένου, αυτή τη στιγμή, αμερικανικού λαού.

Ερχεται να ξαναβάλει στο τραπέζι το μεγάλο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής, τη μαζική μεταναστευτική κίνηση, την πανδημία και την παγκόσμια συνεργασία στον κοινό μας πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.

Παράλληλα, καλείται να αντιμετωπίσει την απειλή του αυταρχισμού, του εθνικισμού και του λαϊκισμού, που υπονομεύουν την παγκόσμια συλλογική δράση και συνεννόηση, που η εποχή μας απαιτεί.

Ωστόσο ο κ. Μπάιντεν ξεκινάει, έχοντας μπροστά του δύο δύσκολα χρόνια μέχρι τις εκλογές για το Κογκρέσο, που θα του περιορίσουν τις δυνατότητες για τολμηρή πολιτική.

Σίγουρα η εξωτερική πολιτική δεν θα μπει σε δεύτερη μοίρα αλλά δεν θα μπορεί να είναι και στο επίκεντρο. Θα δούμε την «ταπεινοφροσύνη» να επιστρέφει στη γενικότερη συμπεριφορά της νέας ηγεσίας για σημαντικά θέματα, όπως η κλιματική αλλαγή, η συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν, ενώ θα δυναμώνει ο ανταγωνισμός με την Κίνα και θα σκληραίνει η στάση προς τη Ρωσία.

Η αποκατάσταση των τραυμάτων στη σχέση με την Ευρώπη θα είναι στην κορυφή της ατζέντας. Να θυμίσουμε ότι, ως Αντιπρόεδρος του Ομπάμα, ο Μπάιντεν έδινε μεγάλη σημασία στις ευρωατλαντικές σχέσεις. Βέβαια, εδώ δεν πρέπει να αγνοούμε και την επιρροή του βαθέος συστήματος της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, που με αφορμή τις εμπειρίες από τα λάθη του παρελθόντος κρίνει ότι είναι αναγκαία η αναθεώρηση της υπερπαγκοσμιοποίησης. Αυτό που είναι σίγουρο, είναι ότι θα εισαχθεί ένα νέο ήθος στην εξωτερική πολιτική. Και αυτό θα καθησυχάσει τους παραδοσιακούς φίλους και συμμάχους της Αμερικής.

Είναι η πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο που στους ώμους του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών πέφτουν τεράστιες ευθύνες, όχι μόνο για την ίδια του τη χώρα αλλά για τον κόσμο ολόκληρο.

Η ευθύνη μεγάλη, που στην εξίσωση με τις προσδοκίες είναι νωρίς για να προβλέψει κανείς, τι θα ακολουθήσει.

Για την ώρα, να ευχηθούμε να επιτύχει στην αποστολή του.

Ο κ. Μπάιντεν έχει όλες τις προϋποθέσεις για να διασφαλίσει την υστεροφημία ενός παγκόσμιου ηγέτη.

Γιατί πολύ απλά, δεν έχει τίποτα να χάσει ή να φοβηθεί.

Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος είναι πρώην κοινοτικός επίτροπος και πρώην υπουργός Εξωτερικών