Καθαρό νικητή στις ΗΠΑ προσδοκούν οι αγορές

Η μεγαλύτερη προσδοκία των αγορών από τις αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου φαίνεται ότι είναι να υπάρξει ξεκάθαρος νικητής ώστε να μην περιπλεχθεί η κατάσταση στην πολιτική και στην οικονομία.

Το αποτέλεσμα των εκλογών στην ισχυρότερη οικονομία του πλανήτη θα έχει μεγάλη σημασία για την ανάκαμψη της οικονομίας, η οποία έχει αρχίσει να δείχνει σημάδια ότι φρενάρει λόγω του δεύτερου κύματος της πανδημίας που πλήττει ΗΠΑ και Ευρώπη από τον Οκτώβριο.

Τα μεγάλα ερωτήματα των αγορών είναι συγκεκριμένα και θα απαντηθούν μόνο εάν υπάρξει καθαρός νικητής: Τι θα γίνει με τους φόρους; Ο Τραμπ μείωσε τη φορολογία επιχειρήσεων από 35% σε 21%, αλλά εάν κερδίσει ο Μπάιντεν θα την αυξήσει σε 28%;  Εάν κερδίσει ο Μπάιντεν θα μπορέσει να εφαρμόσει μεγάλο πρόγραμμα επενδύσεων σε υποδομές που έχει υποσχεθεί; Τι θα γίνει με την αύξηση εποπτείας σε τεχνολογικούς γίγαντες όπως οι Apple, Google, Facebook; Με την ενέργεια; Θα συνεχιστεί η υποστήριξη Τραμπ σε πετρελαϊκές ή μια νίκη Μπάιντεν θα φέρει αλλαγές στην προσπάθεια καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής;

Ο Ντόναλντ Τραμπ μέχρι τώρα έχει δείξει ότι τάσσεται υπέρ των αγορών με το να προχωρά σε μειώσεις φορολογίας σε επιχειρήσεις και να παρέχει αρκετά μεγάλα προγράμματα στήριξης της οικονομίας. Σε περίπτωση επανεκλογής του οι πολιτικές αυτές αναμένεται ότι θα συνεχιστούν.

Ορισμένοι αναλυτές όμως έχουν προβλέψει ότι εάν τελικά κερδίσει ο Τζο Μπάιντεν και ειδικά εάν υπάρχει ξεκάθαρη νίκη των Δημοκρατικών τόσο στη Γερουσία όσο και στη Βουλή των Αντιπροσώπων, τότε μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για ακόμα πιο γενναιόδωρο πρόγραμμα ενίσχυσης της οικονομίας από την πανδημία. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Τζερόμ Πάουελ έχει ζητήσει επιπλέον στήριξη της οικονομίας από το Κογκρέσο ασκώντας μεγάλες πιέσεις σε όλο το πολιτικό φάσμα των ΗΠΑ.

Προς το παρόν οι περισσότεροι ισχυροί παίκτες της αγοράς τηρούν στάση αναμονής, παρά το γεγονός ότι στις δημοσκοπήσεις ο Μπάιντεν δείχνει να προηγείται του Τραμπ με περίπου 7,8%. Ωστόσο μετά τη νίκη-έκπληξη του Τραμπ στις προηγούμενες εκλογές δεν παίρνει κανείς τίποτε ως δεδομένο, όπως σχολιάζουν αναλυτές και οικονομολόγοι στους «Financial Times». Η ανησυχία αφορά το πώς θα δημιουργηθεί η ισορροπία δυνάμεων στο Κογκρέσο αλλά και το εάν ο νέος πρόεδρος θα έχει καθαρή εντολή για να μπορέσει να εφαρμόσει το πρόγραμμα που έχει υποσχεθεί.

Η ισορροπία στο Κογκρέσο έχει τη σημασία της. Εάν ο Μπάιντεν κερδίσει, για παράδειγμα, αλλά οι Δημοκρατικοί δεν έχουν πλειοψηφία στη Γερουσία, τότε το νέο πρόγραμμα στήριξης της οικονομίας μπορεί να αποτελέσει προϊόν συμβιβασμού και να μην μπορέσει ο νέος πρόεδρος να εφαρμόσει τις αυξήσεις φορολογίας που θέλει. Εάν κερδίσει ο Τραμπ αλλά με πλειοψηφία Δημοκρατικών στη Γερουσία, τότε αναμένεται να μην μπορέσει να περάσει εύκολα πολλά μέρη από το οικονομικό του πρόγραμμα.

Φέτος επίσης φαίνεται ότι θα υπάρχει πολύ μεγαλύτερη συμμετοχή ψηφοφόρων και με επιστολικές ψήφους. Η όλη αυτή διαδικασία επηρεάζει με τον τρόπο της τις αγορές μετοχών και ομολόγων επειδή έχει δημιουργηθεί ανησυχία για το πότε θα ολοκληρωθεί η τελική καταμέτρηση των ψήφων. Ειδικά εάν η διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων δεν είναι πολύ μεγάλη, μπορεί να χρειαστούν μήνες ή ακόμα και εβδομάδες για να ολοκληρωθεί η καταμέτρηση ειδικά εν μέσω της πανδημίας. Η κατάσταση για τις αγορές και όχι μόνο μπορεί να γίνει πολύ χειρότερη εάν κάποιος από τους δύο υποψηφίους αποφασίσει να αμφισβητήσει τα αποτελέσματα προκαλώντας σύγκρουση.

Τα μέτωπα των ΗΠΑ είναι πολλά. Η μεγαλύτερη πρόκληση εξακολουθεί να αποτελεί αυτό το διάστημα η πανδημία που απειλεί ξανά την οικονομία αλλά μεγάλο θέμα παραμένει και η στάση της χώρας απέναντι σε άλλα κράτη όσον αφορά το εμπόριο. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ανοίξει πολλά μέτωπα σε εμπορικό επίπεδο με χώρες όπως η Κίνα αλλά και με ολόκληρες ηπείρους όπως η Ευρώπη, με αμφισβητούμενα οφέλη για τους αμερικανούς εργαζομένους σε αντίθεση με όσα είχε υποσχεθεί.

Ολες αυτές οι γκρίζες ζώνες έπληξαν τον Οκτώβριο τα χρηματιστήρια σε ΗΠΑ και σε Ευρώπη. Ο αμερικανικός δείκτης S&P 500, που είναι ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς στη Γουόλ Στριτ, έχασε 5,6% την προηγούμενη εβδομάδα. Ηταν η χειρότερη επίδοση από τον Μάρτιο, όταν το πρώτο κύμα της πανδημίας είχε οδηγήσει σε αυστηρούς περιορισμούς της οικονομικής δραστηριότητας.