Οικονομία για πολλούς, διεθνείς σχέσεις με κανόνες

Μας χωρίζουν λίγες μέρες μόνο από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές. Και λίγα μόνο χρόνια από τις προηγούμενες, από τις οποίες είχε αναδειχθεί ως πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ. Δεν θα σταθώ εδώ στο εκλογικό σύστημα που έδωσε ως νικητή αυτόν που μειοψήφησε στη λαϊκή ψήφο (παράδοξα και αμφιλεγόμενα σχήματα παράγονται όχι μόνο από τα δικά μας, «αναλογικά» συστήματα). Σε κάθε περίπτωση, στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ μετρήθηκε ένα, ετερόκλητο μεν, εξαιρετικά υπολογίσιμο σε απήχηση δε, ρεύμα αποδοκιμασίας μιας «παγκοσμιοποίησης για λίγους». Είτε αυτό αφορούσε δουλειές που χάνονται, είτε με παραδοσιακές διεθνείς σχέσεις να κλονίζονται από άστοχες επεμβάσεις δεξιά και αριστερά.

Στις κάλπες της 3ης Νοεμβρίου θα φανεί αν οι ΗΠΑ θέλουν ηγεσία ικανή να αντιληφθεί τη ροή των πραγμάτων. Να κινηθεί για την αποκατάσταση της συνοχής της αμερικανικής κοινωνίας, χωρίς διακρίσεις και ρατσισμό. Να επιδιώξει ένα πιο σταθερό πολυπολικό περιβάλλον με κανόνες διευθέτησης πολλαπλών αντικρουόμενων συμφερόντων. Οι επιλογές μπροστά στα διλήμματα αυτά αφορούν κάθε πολίτη του κόσμου, είτε είναι Αμερικανός είτε όχι.

Στην πραγματικότητα, αυτό που θα μάθουμε, όταν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση, είναι εάν μετά την αποδοκιμασία που σήμανε το πολιτικό σώμα στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές αισθάνεται την ανάγκη να κάνει ένα βήμα μπροστά δίνοντας εντολή προόδου.

Η προεκλογική αναμέτρηση δοκιμάζεται ίσως και μέχρι τελευταία στιγμή από αλλότρια, ασήμαντα και μη πολιτικά. Ομως θα αδικούσαμε τον Τζο Μπάιντεν αν δεν επισημαίναμε το κατεξοχήν πολιτικό διάβημά του: «Μόνο με έμφαση στη πράσινη και καινοτόμο ανάπτυξη μπορούμε να δώσουμε νέες ποιοτικές διατηρήσιμες θέσεις εργασίας και να σώσουμε τον πλανήτη από την καταστροφή». Και πιο συγκεκριμένα, περιγράφοντας ένα πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων για τη στροφή από τα ορυκτά καύσιμα στις ήπιες μορφές ενέργειας και μια πρωτοβουλία στήριξης των κατοικιών στην προσπάθειά τους να καταναλώνουν όλο και λιγότερη ενέργεια για όλο και καλύτερες συνθήκες ζωής των ενοίκων τους.

Σε ό,τι αφορά τώρα τις διεθνείς σχέσεις των ΗΠΑ, είναι σαφές ότι, με το εκκρεμές να έχει διαγράψει μια πλήρη ταλάντωση (από τον παρεμβατισμό στην απόσυρση), είναι η ώρα της σταθεροποίησής του στο σημείο ισορροπίας. Οι ατυχείς επεμβάσεις έχουν καταδικαστεί στις προηγούμενες εκλογές, απομένει να αποδειχθεί αν είναι η ώρα ο αμερικανικός λαός να αποδοκιμάσει, με τη σειρά της, την «ασύντακτη απόσυρση» που πληρώνεται πολύ ακριβά. Ενα παράδειγμα πολύ γνωστό σε μας τους Ελληνες που το ζούμε: η «ασύντακτη απόσυρση» από την Ανατολική Μεσόγειο είχε ως συνέπεια να χριστεί από μόνος του… ο τούρκος πρόεδρος περιφερειακός «ηγεμών», ανακηρύσσοντας την περιοχή ως μη υποκείμενη στη διεθνή νομιμότητα! Αυτά όλοι καταλαβαίνουμε ότι είναι αδύνατον να γίνουν ανεκτά. Η επάνοδος της σταθερότητας στη περιοχή μας θα υποβοηθηθεί από μια στροφή στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, όπως προδιαγράφεται από την εκλογή του διδύμου Μπάιντεν – Χάρις.

Ασφαλώς τα θέματα δεν εξαντλούνται εδώ. Χωρίς όμως αλλαγές στην αναπτυξιακή στρατηγική, ώστε να δημιουργηθούν νέες δουλειές, και αμερικανική σταθεροποιητική παρουσία στα διεθνή πράγματα, τα περαιτέρω ίσως χάνουν πολλή από τη σημασία τους!

Ο Δημήτρης Οικονόμου είναι οικονομολόγος, αναπληρωτής γραμματέας επικοινωνίας Κινήματος Αλλαγής