Η Ευρώπη στον δρόμο του lockdown

Τον δρόμο της μερικής ή ακόμα και ολικής καραντίνας παίρνουν η μία μετά την άλλη οι χώρες της Ευρώπης, καθώς η πανδημία του κορωνοϊού βρίσκεται σε πλήρη έξαρση. Η Ιρλανδία έγινε την περασμένη Τρίτη η πρώτη χώρα της Γηραιάς Ηπείρου που επέβαλε καθολικό lockdown ή αυτό που ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Λίο Βάραντκαρ περιέγραψε ως «προληπτικό χτύπημα εναντίον του ιού». Στο Βέλγιο η υπουργός Εξωτερικών της χώρας Σοφί Βιλμές νοσηλεύεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Η βελγίδα πολιτικός βρέθηκε θετική στον ιό το περασμένο Σάββατο και εκπρόσωπός της ανέφερε πως η κατάστασή της είναι σταθερή, με την ίδια να έχει επαφή με το περιβάλλον.

Τα κρούσματα αυξάνονται και στη Γερμανία, όπου μόνο χθες ξεπέρασαν τα 11.000, ενώ η Γαλλία έγινε η δεύτερη χώρα μετά την Ισπανία στην Ευρώπη που έσπασε το φράγμα του ενός εκατομμυρίου κρουσμάτων. Στη Γαλλία η κυβέρνηση ελπίζει να δει την ερχόμενη εβδομάδα τα πρώτα θετικά αποτελέσματα της απαγόρευσης της κυκλοφορίας από τις 9 το βράδυ έως τις 6 το πρωί που επιβλήθηκε στο Παρίσι και άλλες εννέα πόλεις, ενώ το μέτρο θα ισχύσει από την Παρασκευή σε 38 περιοχές ακόμη. Ο πρωθυπουργός Ζαν Καστέξ δεν απέκλεισε τη λήψη νέων, αυστηρότερων μέτρων, καθώς ο αριθμός των κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους αυξήθηκε κατά 40% μέσα σε μία εβδομάδα με τον απόλυτο αριθμό τους να διπλασιάζεται μέσα σε δυο εβδομάδες. Στην Ισπανία, ο υπουργός Υγείας παραδέχθηκε πως έχει χαθεί ο έλεγχος της πανδημίας και πως απαιτείται η λήψη δραστικών μέτρων. Νέο ρεκόρ κρουσμάτων σημειώθηκε χθες και στην Ολλανδία, αλλά και σε πολλές βαλκανικές χώρες.

Περιοριστικά μέτρα, τοπικού ή εθνικού χαρακτήρα, λαμβάνονται και σε άλλες χώρες. Προς το παρόν όμως καμία δεν φαίνεται διατεθειμένη να ακολουθήσει το παράδειγμα της Ιρλανδίας και ο λόγος δεν είναι άλλος από τις επιπτώσεις στην οικονομία. Η ιρλανδική κυβέρνηση εξάλλου εκτιμά πως το κόστος της καραντίνας των έξι εβδομάδων μπορεί να φτάσει τα 2 δισ. ευρώ, ενώ υπολογίζεται πως θα χαθούν 150.000 θέσεις εργασίας. Οπως σημειώνει η «Whasington Post», η επιστροφή στην καραντίνα μαρτυρά ένα γεγονός: Παρά τη σημαντική ιατρική πρόοδο και μια άνευ προηγουμένου κούρσα να βρεθεί το εμβόλιο κατά του ιού, τα μόνα μέτρα που αποδεδειγμένα λειτουργούν ως ανάχωμα στην εξάπλωση είναι οι περιορισμοί στις επαφές μεταξύ των ανθρώπων. Ερευνες τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ασία δείχνουν πως το lockdown είναι αποτελεσματικό. Ενα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το Ισραήλ. όπου το τεσσάρων εβδομάδων lockdown που επιβλήθηκε είχε ως αποτέλεσμα να ανακοπεί η αλματώδης αύξηση των κρουσμάτων.

Οι περιορισμοί αυτοί θεωρούνται ένα αναγκαίο κακό, το οποίο κάποιες κυβερνήσεις αποφεύγουν ακόμα και να ονοματίσουν. Οι κυβερνήσεις στο Βέλγιο και στη Σουηδία έσπευσαν για παράδειγμα να τονίσουν πως τα περιοριστικά μέτρα που έλαβαν έχουν τη μορφή της σύστασης και όχι την ισχύ της επιβολής. «Το lockdown θα επιβληθεί εκ των πραγμάτων εάν αποτύχει η πολιτική των συστάσεων» εξηγούσε στον βελγικό Τύπο προ ημερών ο επιδημιολόγος Στέφεν βαν Γκουχτ μολονότι στη χώρα του τα επιδημιολογικά δεδομένα είναι πολύ χειρότερα από εκείνα της Ιρλανδίας. Η πανδημία φαίνεται ωστόσο να χτυπά και χώρες που στο πρώτο κύμα ύψωσαν με επιτυχία το φράγμα του περιορισμού του ιού. Αυτή είναι η περίπτωση της Τσεχίας, μιας χώρας που το καλοκαίρι γιόρτασε τη νίκη της κατά του ιού και τώρα η πανδημία εξαπλώνεται τόσο γρήγορα όσο πουθενά αλλού στον κόσμο.

Ανάλογες τάσεις καταγράφονται και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής και της Μέσης Ανατολής. «Η επιτυχία με την οποία αντιμετώπισαν κάποιες χώρες το πρώτο κύμα δεν είναι λόγος εφησυχασμού» είναι το συμπέρασμα του αναλυτή Γιαντσχόνγκ Χουάνγκ. Ούτε η Ιστορία επιτρέπει εφησυχασμό. Ανάμεσα στα επιχειρήματα που επικαλέστηκε η ιρλανδική κυβέρνηση είναι πως το δεύτερο κύμα της ισπανικής γρίπης το 1918 άφησε πίσω του περισσότερους νεκρούς σε σχέση με το πρώτο. Το δεύτερο κύμα μάλιστα χτύπησε πολύ σκληρά περιοχές που είχαν αποφύγει το πρώτο, όπως η Αυστρο-Ουγγαρία.