Η Αρκτική επιστρέφει από το κρύο

Μένει να δούμε εάν πάμε για συνεργασία ή για αυξανόμενη αντιπαράθεση στην Αρκτική. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι η περιοχή θα προσελκύσει πολύ μεγαλύτερη προσοχή από ό,τι στο παρελθόν.

Ο κύριος λόγος είναι φυσικά η κλιματική αλλαγή, η οποία επιταχύνει τον ρυθμό τήξης του πάγου και προκαλεί αύξηση των θερμοκρασιών της Αρκτικής δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Λόγω του ρυθμού και της κλίμακάς τους, αυτές οι αλλαγές έχουν προφανείς γεωγραφικές, οικονομικές και στρατηγικές επιπτώσεις. Καθώς το τεράστιο στρώμα πάγου που εκτείνεται στην περιοχή έχει λιώσει, δημιουργούνται νέα αποθέματα ορυκτών καυσίμων και διαδρομές ναυτιλίας, συμπεριλαμβανομένης της Διαδρομής Βόρειας Θάλασσας (NSR) κατά μήκος της ακτής της Σιβηρίας της Ρωσίας και του Βορειοδυτικού περάσματος μέσω του βόρειου αρχιπελάγους του Καναδά. Ωστόσο, η ίδια τάση τροφοδότησε επίσης την απώλεια του μόνιμου πάγου. Επιπλέον, οι αυτόχθονες κοινότητες που έχουν ζήσει στην Αρκτική για χιλιετίες εκφράζουν όλο και περισσότερο ανησυχίες για την αυξανόμενη απειλή του προς το ζην. Σχεδόν το ήμισυ της έκτασης της Αρκτικής ανήκει στη Ρωσία, όπως περίπου το 70% των τεσσάρων εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν στην περιοχή. Οι περισσότεροι ζουν στη χερσόνησο Κόλα κοντά στη Νορβηγία και τη Φινλανδία, η οποία φιλοξενεί επίσης τον βόρειο στόλο της Ρωσίας και το μεγαλύτερο μέρος του πυρηνικού αποτρεπτικού παράγοντα στη θάλασσα.

Κατά την τελευταία δεκαετία, το Κρεμλίνο έχει αφιερώσει σημαντικούς πόρους για την ενίσχυση των βάσεων στην περιοχή προκαλώντας ανησυχία στο ΝΑΤΟ παρόλο που μια λιτή ανάλυση θα έδειχνε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, τέτοιες εγκαταστάσεις δεν αποτελούν ιδιαίτερη απειλή για κανέναν – εκτός από, ίσως, τις πολικές αρκούδες. Η Ρωσία ρυθμίζει όλη τη ναυτιλία μέσω του NSR. Ομως, καθώς λιώνουν οι πάγοι, νέες διαδρομές θα ανοίξουν βόρεια της δικαιοδοσίας της Ρωσίας και αυτό θα εισαγάγει μια σειρά από νέα νομικά ζητήματα.

Υπό το φως αυτών των επικείμενων ζητημάτων, η επανάληψη του είδους της αντιπαράθεσης που εκτροχιάστηκε στη σύνοδο κορυφής του Ροβανιέμι θα ήταν  ατυχής. Ολοι πρέπει να αναγνωρίσουν ένα κοινό ενδιαφέρον για τη διατήρηση και την περαιτέρω ανάπτυξη ενός ανοιχτού, συνεργατικού πλαισίου για τη βορειότερη περιοχή του κόσμου. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η Αρκτική θα γίνει όλο και πιο σημαντικό θέατρο εξελίξεων. Συμφέρει όλους μας να έχουμε μια αμοιβαία επωφελή συνεργασία, όχι πόλεμο.

Ο Καρλ Μπιλντ διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας από το 2006 έως το 2014 και πρωθυπουργός από το 1991 έως το 1994