Και οι νάνοι ξεκίνησαν μικροί

Στις 7 Οκτωβρίου έγινε μια μεγάλη συγκέντρωση έξω από το εφετείο της Αθήνας, για να εκφραστεί το «κοινό περί δικαίου αίσθημα», εν όψει της απόφασης του δικαστηρίου στη μεγάλη δίκη. Δεκατέσσερις ημέρες μετά, τα κρούσματα του κορωνοϊού εκτινάχθηκαν. 667 συνολικά, τα 250 στην Αττική. Συμπέρασμα: η δημόσια υγεία είναι πολύ πιο σοβαρή υπόθεση από τα πρωταθλήματα λαϊκού ακτιβισμού για ένα φρόνημα που, διάφοροι από όσους το προτάσσουν τώρα, όταν χρειαζόταν δεν το υπηρέτησαν με την ίδια ζέση.

Είναι αυθαίρετη η συσχέτιση της αύξησης των κρουσμάτων με την αντιφασιστική συγκέντρωση; Οντως, δεν υπάρχουν επίσημες μετρήσεις για να την επιβεβαιώσουν. Είναι όμως λογική μια σκέψη που συσχετίζει εκείνη τη συρροή με τα κρούσματα και την αύξησή τους, άλλωστε τις ημέρες εκείνες είχε εκφραστεί από πολλούς η λογική πεποίθηση ότι η συρροή θα φέρει αύξηση κρουσμάτων σε δεκατέσσερις ημέρες. Ιδού που η λογική εκείνη πεποίθηση επιβεβαιώνεται.

Και στην περίπτωση της πανδημίας του κορωνοϊού, είναι συχνή η περιφρόνηση κάθε λογικής πεποίθησης. Στο όνομα αυτής της περιφρόνησης, πολλοί αρνούνται να φορέσουν μάσκα. Αλλοι δεν κρατούν την αναγκαία κοινωνική απόσταση. Κάποιοι ιερωμένοι θεωρούν ότι τους προστατεύει η πίστη. Πολλοί νέοι που θεωρούν ότι υπέρτατη κοινωνική αξία είναι η διασκέδασή τους, θεωρώντας ότι οι ίδιοι λόγω ηλικίας είναι άτρωτοι αδιαφορούν για κάθε είδους υπόδειξη και για κάθε είδους κίνδυνο. Και πολλοί ακτιβιστές για διάφορους λόγους, για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο ή για την εκδήλωση του αντιφασιστικού αισθήματός τους, παριστάνουν σαν ο κορωνοϊός να παίρνει εκλεκτική απόσταση ειδικά από τις δικές τους πρωτοβουλίες, επειδή οι πρωτοβουλίες τους αυτές μιλούν με την ιστορία.

Οπως όμως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, αυτή τη στιγμή ιστορία γράφει ο κορωνοϊός. Η πανδημία δοκιμάζει τη συνοχή των κοινωνιών μας, την οικονομική τους αντοχή, τις αξίες τους. Και δυστυχώς, πολύ συχνά, περιφρονώντας τον κίνδυνο, είτε από ανορθολογική βεβαιότητα ότι αυτούς δεν τους αφορά είτε από υπερβολική αισιοδοξία, δοκιμάζουν ακριβώς ό,τι δηλώνουν πως υπερασπίζονται, και ιδίως την κοινωνική συνοχή και τις αξίες.

Οι ακράτητοι αντιφασίστες, δηλαδή, που συμμετείχαν στην πιο περιττή συγκέντρωση της ιστορίας (ελπίζω ότι δεν φαντάζονται ότι οι καταδίκες που επιφύλασσε το δικαστήριο για σύσταση και διεύθυνση εγκληματικής συμμορίας οφείλονται στη δική τους κινητοποίηση, ελπίζω δηλαδή ότι αντιλαμβάνονται πως το κράτος δικαίου τους ξεπερνά), θεωρούν ότι εργάζονται για το ξέπλυμα της ελληνικής κοινωνίας από την εκλογική επιβράβευση, για πολύ καιρό, της Χρυσής Αυγής, ουσιαστικά επιβαρύνοντας την ελληνική κοινωνία. Η άποψή τους αυτή είναι τόσο φιλάρεσκη που δεν τους επιτρέπει να αντιμετωπίζουν με συγκατάβαση άλλες δυνάμεις που έχουν εκφράσει ρητώς την αντιφασιστική τους πεποίθηση, αλλά δεν συμμερίζονται τη θέση τους ότι ο φασισμός χρειάζεται βίαιη αντιπαράθεση στον δρόμο, λες και ζούμε στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης, χωρίς τα διδάγματα από τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης.

Αντίστοιχη φιλαρέσκεια κρύβει η άνευ όρων επιβράβευση ανεύθυνων συμπεριφορών στο όνομα της προσέγγισης μεγάλων κοινωνικών συνόλων, στα οποία γενικώς αποδίδονται μεταφυσικά προτερήματα. Οι νέοι είναι το πιο δημοφιλές τέτοιου τύπου σύνολο, στους οποίους αποδίδεται η προοδευτική ιδιότητα της διαμόρφωσης του μέλλοντος του κόσμου. Μεγαλύτερη κοινοτοπία απ’ αυτή δεν υπάρχει: οι περισσότεροι θα συμβάλουν για ό,τι προετοιμάζονται – αλλά ας μην ξεχνάμε ότι και οι νάνοι ξεκίνησαν μικροί.

Η τιμή και το χρήμα

Δεν πάνε πολλές μέρες από την ημέρα που η Κυπριακή Δημοκρατία έθεσε βέτο στην Ευρώπη εμποδίζοντας τη λήψη μέτρων κατά του αυταρχικού καθεστώτος της Λευκορωσίας. Από αυτή τη θέση επισήμανα το πολλαπλό λάθος. Η επιλογή της Λευκωσίας εμπόδισε την ΕΕ να εκφράσει την πολιτική στάση της σε ένα ζήτημα δημοκρατικής αλληλεγγύης. Σε τέτοια θέματα, πρόσθετα, η Ευρώπη δεν ξεχνά.
Λίγες εβδομάδες μετά, με τη λύση του Κυπριακού που ευνοεί η Ευρώπη (διζωνική – δικοινοτική ομοσπονδία) να μπαίνει στον γύψο λόγω της λαϊκής ετυμηγορίας στα Κατεχόμενα αλλά και λόγω της τυπικής κωλυσιεργίας της ελληνοκυπριακής ηγεσίας, και αφού το μέγα θέμα των διαβατηρίων έγινε παγκόσμιο σκάνδαλο που ακόμα κλυδωνίζει την πολιτική ζωή στο νησί, η Κομισιόν ζητεί εξηγήσεις από την Κύπρο (και τη Μάλτα) σχετικά με τα προγράμματα πολιτογραφήσεων μέσω επενδύσεων, αλλιώς θα κινηθεί νομικά.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η χορήγηση από τα εν λόγω κράτη – μέλη της υπηκοότητάς τους – και, συνεπώς, της ενωσιακής ιθαγένειας – ως αντάλλαγμα για προκαθορισμένη πληρωμή ή επένδυση και χωρίς να υπάρχει πραγματικός δεσμός με τα οικεία κράτη – μέλη, δεν συνάδει με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας. Με άλλα λόγια, η ιδιότητα του Ευρωπαίου δεν είναι αντικείμενο κερδοσκοπίας και πλουτισμού. Η ΕΕ δίνει ένα μάθημα πολιτικού πολιτισμού στη στομφώδη πατριωτική ρητορεία, πίσω από την οποία κρύβονται απλώς οικονομικά συμφεροντάκια. Αποδεικνύοντας ότι, όντως, δεν ξεχνά.