Πόσο άλλαξαν {LF}οι καιροί {LF}και το… ΔΝΤ

Πόσο άλλαξαν οι καιροί. Οταν το 2010 και τα αμέσως επόμενα χρόνια το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και οι υπόλοιποι πιστωτές ετοιμάζονταν να προσφέρουν οικονομική βοήθεια στην Ελλάδα, απαίτησαν αιματηρές περικοπές σε δημόσιες δαπάνες που μετεξελίχθηκαν σε λιτότητα χωρίς προηγούμενο για τα χαμηλότερα κυρίως κοινωνικά στρώματα. Δέκα χρόνια μετά και εν μέσω της πανδημίας που έχει αναγκάσει τις κυβερνήσεις να αυξήσουν τις δαπάνες για να αντιμετωπίσουν την κρίση, η στάση του ΔΝΤ δεν έχει καμία σχέση με αυτή που είχε κρατήσει απέναντι στην Ελλάδα. Η ίδια η επικεφαλής του Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα μάλιστα κάλεσε τις κυβερνήσεις να συνεχίσουν να βάζουν το χέρι στην τσέπη μέχρι να εδραιωθεί η ανάπτυξη.

Την αλλαγή αυτή στάσης του ΔΝΤ σχολιάζουν σε κύριο άρθρο τους οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

ΟΙ ΕΜΜΟΝΕΣ. Ποιος δεν θυμάται άραγε την εμμονή των αυστηρών τεχνοκρατών του ΔΝΤ που επισκέπτονταν την Αθήνα με νούμερα όπως «το χρέος ως ποσοστό επί του ΑΕΠ» που – με βάση τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς – δεν έπρεπε να ξεπερνά το 60%. Με το παγκόσμιο χρέος να προβλέπεται να ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ φέτος όμως, το Ταμείο δεν φαίνεται να προβληματίζεται ιδιαίτερα. Βέβαια το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα κινδύνου για αλόγιστες σπατάλες και ζητεί τα χρήματα να δαπανώνται για να στηριχτούν οι οικονομικά ασθενέστερες ομάδες πληθυσμοί και κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας.

«Η ανεκτικότητα του ΔΝΤ στα χρέη σηματοδοτεί το τελικό καρφί στο φέρετρο της θεωρίας της λιτότητας» σχολιάζουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» στο κύριο άρθρο τους. Βέβαια, όπως αναφέρουν, το ΔΝΤ είχε αρχίσει να προβληματίζεται ήδη από το 2013 για ορισμένα στοιχεία της «συνταγής» λιτότητας για την Ελλάδα, η οποία τότε είχε δει την οικονομική της δραστηριότητα να ψαλιδίζεται κατά 25%. Δεν άλλαξαν πολλά όμως στην ιδεολογία των πιστωτών μέχρι σχετικά πρόσφατα – και σίγουρα περισσότερο όταν η Covid-19 μάς χτύπησε την πόρτα.

ΔΙΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ. Ενας από τους λόγους, σύμφωνα με το άρθρο, που θεσμοί και ινστιτούτα είναι πλέον πιο διαλλακτικοί απέναντι σε υπέρογκες κρατικές δαπάνες είναι το χαμηλό κόστος δανεισμού που απολαμβάνουν πλέον πολλές οικονομίες, κυρίως ανεπτυγμένες, όπως ορίζεται και η ελληνική.

Και εξηγεί: Σε αυτό συνέβαλαν προ πανδημίας οι κεντρικές τράπεζες και κυρίως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που διατήρησαν σε μηδενικά επίπεδα τα επιτόκια προχωρώντας ταυτόχρονα και σε προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης χωρίς προηγούμενο. Η νομισματική πολιτική μάλιστα έγινε ακόμη πιο διευκολυντική μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, ξαναβάζοντας στο παιχνίδι των χαμηλών επιτοκίων και την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ.

Με τις κεντρικές τράπεζες όμως να έχουν ήδη δώσει πολλά, τώρα έρχεται η σειρά των κυβερνήσεων να αναλάβουν δράση με δημοσιονομικές πολιτικές. «Ακόμη και χώρες που είναι γνωστές για τις προσεκτικές τους δαπάνες, τώρα ξοδεύουν πολλά» σχολιάζουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» δείχνοντας την αλλαγή κλίματος. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η Γερμανία – και άλλες χώρες, ακόμη και η Ιταλία – δανείζονται με μηδενικά επιτόκια, τα οποία δεν αναμένεται να αυξηθούν σύντομα.