Εκτροπή

Στις εκλογές του Μαΐου 2012, η «δεξιά της Δεξιάς» (ΑΝΕΛ, Χρυσή Αυγή και ΛΑΟΣ) πήρε συνολικά 20,47% και περίπου 1,3 εκατομμύρια ψήφους.

Ηταν μια εκλογική επίδοση πρωτοφανής, η οποία καθιστούσε την Ακρα Δεξιά σχεδόν ισότιμη αριθμητικά με την Κεντροδεξιά, την Κεντροαριστερά και την Αριστερά.

Εκ των πραγμάτων λοιπόν κατέγραφε τη μαγιά μιας ενδεχόμενης «ακροδεξιάς εκτροπής».

Οκτώμισι χρόνια αργότερα κανένα από τα τρία αυτά κόμματα δεν υπάρχει. Η απόφαση του δικαστηρίου για τα στελέχη της Χρυσής Αυγής έβαλε ταφόπλακα και στο τελευταίο.

Είναι αλήθεια πως πολλά κομματικά προϊόντα της κρίσης δοκιμάστηκαν σε όλους τους πολιτικούς χώρους. Το Ποτάμι, η ΔΗΜΑΡ, η Ενωση Κεντρώων, οι Οικολόγοι, η ΛΑΕ και τα παρακλάδια της, όλα αποδείχθηκαν διάττοντες αστέρες της πολιτικής ζωής.

Προφανώς δεν κάνω καμία ταύτιση ή σύγκριση μεταξύ τους, ούτε καν παραλληλισμό, αλλά το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό για να μείνει ασχολίαστο. Ολοι εξανεμίστηκαν.

Διότι τελικά δεν είναι μόνο η «ακροδεξιά μαγιά» που δεν έπιασε. Είναι ένας ολόκληρος αντισυστημικός κόσμος και μια διαλυτική αμφισβήτηση του παραδοσιακού δημοκρατικού συστήματος που εξέπνευσαν.

Αν δεν κάνω λάθος, το μόνο κατάλοιπο της κρίσης που εξακολουθεί να επιβιώνει στο πολιτικό σκηνικό είναι το σχετικά υψηλό ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ.

Κατανοητό. Ο ΣΥΡΙΖΑ κυβέρνησε τεσσεράμισι χρόνια, κέρδισε δύο εκλογές, έστω και βασανιστικά έχει ξεφύγει από τον γενετήσιο αντισυστημισμό του.

Τα σημειώνω αυτά για να συνειδητοποιήσουμε κατ’ αρχήν από τι γλιτώσαμε και κυρίως από τι γλίτωσε η χώρα. Η αποσταθεροποίηση και η εκτροπή ήταν πολύ πιο επικείμενες από όσο μας φαινόταν. Στο φτερό τις γλιτώσαμε.

Τώρα όμως που ξέρουμε το τέλος της ιστορίας, μπορούμε να περιγράψουμε κι ένα συμπέρασμα.

Πολλές χώρες γνώρισαν οικονομική κρίση και πολλές δοκίμασαν τις συνταγές των Μνημονίων. Η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Κύπρος, εμμέσως και η Ισπανία.

Αλλά μόνο στην Ελλάδα (ίσως και στην Ιταλία) κατέρρευσε σχεδόν ολόκληρο το πολιτικό σύστημα.

Την ίδια στιγμή όμως που τουλάχιστον στην Ελλάδα το ίδιο πολιτικό σύστημα έκρυβε ανυποψίαστες αντοχές και απαράμιλλη προσαρμοστικότητα. Σχετικά γρήγορα κατάφερε να επουλώσει τις πληγές του.

Οφείλεται άραγε στην ικανότητα των «παλιών» ή στην ανικανότητα των «καινούργιων»; Υποθέτω πως και τα δύο έπαιξαν τον ρόλο τους.

Κυρίως όμως οφείλεται στην εγγενή ανεπάρκεια όσων θέλησαν να εισβάλουν και να εγκατασταθούν στο προσκήνιο. Οι περισσότεροι ήταν για τα μπάζα.

Πράγμα που με κάνει (παραφράζοντας τον Κλεμανσό) να αναρωτιέμαι μήπως τελικά «η πολιτική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να την αφήνουμε στους μη πολιτικούς».